Tagarchief: linkse kerk

Merijn de Boer – De Saamhorigheidsgroep; een heerlijk boek!

Het woord ‘pageturner’ staat mij verschrikkelijk tegen, maar verzin daar maar eens een goed nederlands woord voor. Deze roman is er zo één, dus. Boeiend en spannend tot het eind. De strijd om de Frits’ Librisliteratuurprijs 2021 gaat voorlopig om de tweede plaats; de eerste plaats is bij mij nauwelijks bereikbaar. Deze roman gooit hoge ogen. Ik moet zeggen dat de keuze voor de boeken op de shortlist mij enorm heeft verrast; tot nog toe geen enkele roman die er negatief uitspringt. Dat is wel eens anders geweest. Wat deze linkse jongen wel even kwijt moet is dat ik de roman ‘De saamhorigheidsgroep’ ook wel weer een voorbeeld vind van linkse mensen plagen en in de zeik nemen. Dat vind ik op de één of andere manier niet erg fijn, maar oké, laat ik niet moeilijk doen. Misschien ben ik ook wel wat gevoelig geworden op dit punt; de ‘linkse kerk’ (wat klinkt dat verschrikkelijk k…) heeft nogal wat te verduren gekregen de laatste jaren en dat terwijl het, wat mij betreft, zonneklaar is dat er ingrijpende maatregelen moeten worden getroffen die in een verdacht ‘links’ daglicht staan. Gelukkig – maar uitermate ongelukkig voor links – hebben veel rechtsere partijen deze items overgenomen van links. Zelfs de overgang naar een duurzame samenleving is in handen gegeven aan VVD-prominenten… Maar laten we terugkeren naar het boek waar het hier om gaat!

In het eerste deel van de roman, de proloog die zich in 2018 in New York afspeelt, leren we ambassadeur Bernhard  Wekman,  permanent vertegenwoordiger  bij de Verenigde Naties kennen. Hij bereidt zich voor op een ontmoeting met Bronno die hij meer dan dertig jaar geleden heeft leren kennen als het meest dominante lid van de saamhorigheidsgroep. Destijds maakte Bernhard deel van uit van deze groep. Hij beseft dat hij sinds dat ene jaar dat hij lid was, nooit meer zo gelukkig is geweest als toen. Tijdens de ontmoeting wil Bronno, namens de saamhorigheidsgroep, dat hij Tibet erkent in de VN namens Nederland. Als Bernhard vertelt dat dit echt niet mogelijk is, druipt Bronno zwaar teleurgesteld af.

Het tweede deel van de roman – het leeuwendeel van de roman – speelt zich in 1982 en 1983 af in Haarlem en Amsterdam. Bernhard schermt samen met Felix. Felix introduceert Bernhard bij de Saamhorigheidsgroep. Dat blijkt een groep zeer idealistische mensen te zijn die zich inzetten voor al het onrecht in de wereld. Daarvoor staat ze tien procent van hun inkomen af en van dat geld worden projectjes gefinancierd. Hier hebben ze regelmatig vergaderingen over. Bernhard, die over enkele maanden zijn eerste post in Angola krijgt, voelt zich een vreemde eend in de bijt, maar vindt de leden zo enthousiast in hun streven naar een betere wereld dat hij zich toch thuis voelt in de groep. De saamhorigheidsgroep is echter veel meer dan een clubje dat goede doelen nastreeft; het is ook een soort gezelligheidsclub. Iedereen stemt minstens PvdA, maar hun actiebereidheid is vele mate groter. Liza en Tristan zijn ook lid van de groep. Zodra Liza haar stem laat horen, is Bernhard zodanig verkocht door het timbre dat hij lid wordt. Hij heeft sindsdien een oogje op Liza.

Verloskundige Liza heeft haar man, kunstenaar Tristan, op de middelbare school leren kennen. Sindsdien zijn ze samen. Ze hebben een grote kinderwens maar het zaad van Tristan blijkt niet vruchtbaar. Omdat Liza heeft opgemerkt dat Bernhard, die niets afweet van Tristans onvruchtbaarheid, zijn ogen niet van haar kan afhouden, bedenken ze het plan om Bernhard te verleiden. Zonder dat hij het weet zal hij haar dan zwanger maken. Omdat hij binnenkort naar Angola vertrekt, zal hij nooit van haar zwangerschap weten. Dat plan loopt anders dan verwacht want Bernhard wordt smoorverliefd op Liza. Zoveel liefde heeft ze lang niet gevoeld en daar bezwijkt haar huwelijkse trouw dan ook onder. Bernhard en Liza beginnen een heftige, stiekeme, onstuimige verhouding. Bernhard laat de uitzending naar Angola aan zich voorbij gaan. Hoewel hij wellicht een vermoeden van de relatie heeft, maar het niet echt ontdekt heeft, raakt Tristan  helemaal bezeten van het idee dat hij zijn vrouw Liza tegen haar wil heeft uitgeleverd aan Bernhard. Hij kan er nauwelijks mee leven als Liza zwanger blijkt. Bernhard daarentegen is ervan overtuigd dat Tristan haar zwanger heeft gemaakt en zeker niet hijzelf; hij kan zich niet voorstellen dat hij daartoe in staat zou zijn. Als het kind geboren is, heeft Bernhard het gevoel dat hij het gezin van Liza en Tristan met de kleine in de weg staat. Hij voelt dat ook zijn verliefdheid over is. Hij aanvaardt een post in Jeruzalem en maakt het uit met Liza.

Het derde deel speelt zich in 1984 af in Jeruzalem. Tristan, die de inzinking nabij is, gaat naar Jeruzalem om ‘iets’ te doen. Hij hoopt Bernhard te vinden en dan ‘iets’ te doen om zijn haatdragende gevoelens weg te poetsen.

Het laatste deel speelt zich in Haarlem af in 2019 en is een epiloog.

Van de eerste tot de laatste letter een spannend boek. Het leest heerlijk weg. Is goed geschreven. Je blijft er nog even mee in je hoofd zitten. Maar toch…er zitten volgens mij wat rafelrandjes aan de roman. De roman gaat over een buitenstaander die lid wordt van een groep. Van die lijn wijkt de auteur diverse keren af om wat uitstapjes te maken naar de andere leden van de groep. In mijn ogen werkt hij dat te weinig uit zodat er wat losse floddertjes ontstaan. Ja, het heeft met de saamhorigheidsgroep te maken, maar wat precies met de grote lijn van het verhaal. Niet dat het erg stoort, maar zo’n groep van namen is moeilijk te onthouden en zeker als het verhaaltje kort en relatief oppervlakkig blijft. Moeilijk bij te benen wie wie is in zo’n geval. Vooral die lossere zijlijntjes kosten heel wat hersenoefeningen. Een ander ding vind ik de karaktertekening van Bernhard. Hij wordt door de auteur neergezet als een goedaardige, zachte man die zich makkelijk laat meeslepen. Hij probeert zich voortdurend aan de groep aan te passen. Zo parkeert hij zijn auto een eind uit de buurt, zodat het lijkt alsof hij geen auto (want not done in de groep) heeft. Dat karakter klopt volgens mij niet met het karakter van een permanent vertegenwoordiger bij de Verenigde Naties namens Nederland; dat moet een zeer standvastig, slagvaardig persoon zijn. Ik vind het een zwakte in de roman.

Bernhard is iemand met een laag libido, wordt verteld, maar dat libido wordt in het saamhorigheidsjaar door Liza naar grote hoogte gestuwd. Zodra hij het uitmaakt met Liza, zakt zijn libido naar het vroegere niveau. Grappig is dat de schrijver Bernhard een favoriete filmscene toedicht uit de film ‘Shame’. Dat is een film over een seksverslaafde man en dus een extreem libido. Hoe dan ook; het is een heerlijk boek om te lezen!

Hypo op het Stationsplein

Gisteren had ik het over Tommy Wieringa. De schrijver die ik erg bewonder vanwege de fantastische romans die hij geschreven heeft. Ik kwam terug op zijn column over Annabel Nanninga. Op zijn analyse van wat zij zoal geschreven heeft. Hoe hij haar genuanceerd maar genadeloos afserveert. Ik hou daar erg van. Vandaag las ik over een andere schrijver wiens romans ik verslonden heb. Ook hij schrijft artikelen en ingezonden brieven over politiek en andere zaken. In tegenstelling tot Tommy Wieringa, die altijd met een gefundeerd verhaal komt als het zich buiten zijn romanwereld afspeelt, ziet deze schrijver vooral spoken. Die spoken neemt hij poepie serieus. Zijn onzin deelt hij vervolgens veelvuldig met de wereld. Ik heb het dan over Leon de Winter. De visie op de wereld van Leon de Winter is haast racistisch te noemen. Zo zijn joden altijd goed en Arabieren altijd fout. Wat ze ook doen. Zelfs als elke logica ontbreekt, weet Leon de Winter een links complot te ontmaskeren dat niet bestaat. Leon de Winter moet best ongelukkig ronddwalen op onze aardkloot want waar hij ook kijkt ziet hij complotten van de linkse kerk die gezamenlijk optrekt met de arabische wereld tegen het joodse volk. Een mooi voorbeeld van zo’n vermeend complot zag Leon de Winter op het Stationsplein.

In een periode waarin nogal wat aanslagen gepleegd werden met auto’s die inreden op onschuldige mensen, gebeurde het dat er op het Stationsplein een automobilist op zo’n zelfde manier inreed op toeristen. Israëlische toeristen. De politie en iedereen dacht meteen aan een terroristische aanslag. Maar al snel bleek dat helemaal niet het geval. In de auto zat iemand die helemaal geen kwaad in de zin had; een man met diabetes type 1. Op de één of andere manier was er iets mis gegaan met zijn insuline en daardoor had hij een hypo gekregen. Daardoor was hij weggeraakt en op de één of andere manier was hij verkeerd op het gaspedaal terechtgekomen met zijn voet en had dat de auto in beweging gezet. Hoe dat kan, laat ik graag aan de deskundigen over. Dat er Israëlische toeristen liepen moet pure toeval zijn geweest. Ze raakten gewond door de auto van de diabetespatiënt.

Alle bewijzen dat het incident op het Stationsplein gelopen is zoals boven beschreven, stapelen zich op. De man in de auto probeerde zich niet van het leven te beroven of weg te lopen; hij had een hypo. Wie wel eens een hypo gehad heeft, weet dat je dan echt niet op z’n best bent. Er was geen enkele aanwijzing dat de man er trots op was dat hij Israëlische toeristen had aangereden. Dat hij überhaupt iemand geraakt had. Geen aanslag, dus. Want ook andersom, als het wel een aanslag was geweest, dan had niemand er ook maar enig belang bij gehad om het met de mantel der liefde te bedekken. Van uiterst links tot uiterst rechts is men tegen aanslagen door wie dan ook. Elke poging tot terrorisme wordt breed uitgemeten in de media. Er was kortom geen enkele aanwijzing dat er iets anders was gebeurd dan een tragisch ongeval.

Maar, zo bleek, de man had een Marokkaanse culturele achtergrond en de toeristen waren Israëliërs. Voldoende voor Leon de Winter om ervan overtuigd te zijn dat het hier om een terroristisch complot ging die ‘de linkse kerk’ onder de pet wil houden. Wat een onlogische onzin! Die Leon de Winter is best meelijwekkend!