Tagarchief: puber

Esther Verhoef – Nachtdienst; Spannend, maar…

Ik lees te weinig thrillers om er iets verstandigs over te kunnen zeggen, maar misschien moet dat ook niet; moet ik gewoon opschrijven wat ik ervan vind. Spannend! Zonder meer. Er gebeurt veel in relatief weinig bladzijden. Zeker als je net met een zucht van verlichting de roman ‘Stemvorken’ van A.F.Th. van der Heijden hebt dichtgeslagen. Nou is dat wel extreem; in die roman gebeurt werkelijk helemaal niets: Een avondje doorzuipen en een beetje kletsen en een wandelingetje in het Amsterdamse bos gevolgd door een sekspartijtje, allemaal uitgesmeerd over 350 pagina’s. Neem dan de roman van Esther Verhoef; een zwik moorden, zwaargewonden, vechtpartijen, een onwillige puberdochter, een paar sekspartijen, inbraken (een stuk of wat) en eigenlijk is dat nog lang niet alles en dat in slechts 200 pagina’s. Zoveel opeenvolgende actie doet je duizelen, maar het zorgt er ook voor dat je doorgaat met lezen en niet meer kunt stoppen. Het is verdomd spannend allemaal maar ook best onwerkelijk. Het zijn wel heel veel toevalligheden achter elkaar en de beslissingen die de personages nemen zijn vaak wel heel dom en tegennatuurlijk.

Hoewel de roman verteld wordt vanuit verschillende perspectieven, is er wel degelijk een hoofdperspectief. De belangrijkste verhaallijn zien we door de ogen van dierenarts Emmeke van Eerd. Ze woont samen met haar dochter Vegas in de woning bij de dierenartsenpraktijk waarvan ze werknemer is. De praktijk ligt afgelegen in een bosrijke omgeving maar desalniettemin een zeer drukke praktijk waar drie dierenartsen werken die honden, katten en konijnen behandelen. Op een nacht heeft Emmeke nachtdienst en dan wordt er aangebeld bij de praktijk…

Door de ogen van Emmeke d’r dochter Vegas zijn we getuige van de wederwaardigheden van een ontluikende en experimenterende veertienjarige. Ze is geboren uit een ‘vergissing’ van haar moeder en kent haar vader niet. Ze experimenteert met de liefde voor grote stoere jongens die niet per se het juiste pad willen bewandelen en ze verlangt vreselijk naar haar vader, die dus een ‘misstap’ van haar moeder was. Met die vader komt het wel…oke, vertellen we hier niet. Dat moet je zelf lezen. Moeilijk hoor om zonder de inhoud te verklappen iets te vertellen over een thriller!

Wat me opvalt is dat een vrouw die doorgestudeerd heeft zoveel slechte beslissingen neemt. Eigenlijk is daar de roman op gebaseerd. Had ze een juiste beslissing genomen dan was het snel over met de spanning en de roman. Dat begrijp ik wel, maar dat is meteen ook de zwakte. Op een zeer logische handeling, namelijk het helpen van een mens in nood (ook al voelde ze zich daar eigenlijk niet toe in staat omdat ze dierenarts is en geen mensenarts) volgen slechte beslissingen die ervoor zorgen dat het verhaal verder kan, maar die in mijn ogen echt niet passen bij een personage die vele jaren universiteit achter d’r kiezen heeft. Je hoeft natuurlijk niet alle vertrouwen in politie en justitie te hebben, maar zo weinig als de personages uit deze roman het hebben, zie je weinig. Daardoor wordt er veel detectivewerk verricht en voor eigen rechter gespeeld. Dat wijkt in mijn ogen erg af van het normale leven en dat maakt de roman wat oppervlakkig; literatuur wil ons vaak in zekere zin een spiegel voorhouden en de spiegel die deze roman je voor houdt reflecteert een verknipt beeld van de werkelijkheid.

Voor mij hoeft niet elke geschreven letter serieus te zijn en diepgravend; ik heb deze roman met verschrikkelijk veel plezier gelezen en ben er een dagje aan verslaafd geweest. Mijn kapsones weerhoudt mij ervan om meer thrillers te lezen. Ik moet zo nodig hoogdravende literatuur lezen… Aan de andere kant heb ik wel pogingen gedaan, maar veel thrillers zijn belabberd geschreven en dan lukt het me niet om van zo’n roman te genieten. Dat geldt absoluut niet voor deze roman. Integendeel, hij is erg goed geschreven en heel erg spannend…maar wel met wat aantekeningen (zie hierboven…)

Lale Gül verstoten; Karbonkel Sophie Verhappen is een prutser!

Nee, niet uitgelezen, maar toch hier een verslagje. Zelfs een mening over het boek. Dat terwijl je nog niet eens de helft hebt gelezen! Als je een oordeel over een boek geeft, dan moet je het op z’n minst gelezen hebben. Ben ik het helemaal mee eens. Toch ga ik dit boek, van deze schrijfster niet verder lezen en ga ik er toch wat over schrijven. Allereerst wil ik de uitgeverij feliciteren: Uitgeverij Prometheus heeft een geweldig commercieel succes geboekt. De uitgever heeft een fijne neus voor waar financiële winst te halen is. Een absoluut staaltje VOC-mentaliteit, zullen we maar zeggen. Dat ze daarbij over lijken gaan, en er hier slachtoffers vallen, tsja, collateral damage zullen we maar zeggen.

Hoewel dit een heel ander boek is, moet ik erg denken aan ‘Het Debuut’ van Hester Albach. Destijds, halverwege de jaren zeventig was de schrijfster in dezelfde puberale levensfase als ik. Het boek beschrijft heel ‘openhartig’ de relatie die ze heeft als minderjarig meisje met een volwassen man. Ook dat romannetje had een vrij hoge schandaalwaarde en veroorzaakte aldus een run op de boekhandel. Helemaal toen het boekje vervolgens ook nog verfilmd werd. De schrijfster zelf bekwam dit helemaal niet goed. Ze kreeg buitensporig veel aandacht van de verkeerden met hele andere bedoelingen dan haar eigen literaire aspiraties. Later keek ze met zeer gemengde gevoelens terug op deze periode en op haar uitgegeven debuut. Het verschil met Lale Gül is wel dat ‘Ik wil Leven’ ook nog eens politiek misbruikt wordt en de schrijfster uitgestoten is door haar eigen omgeving. Bovendien voelt een smaldeel van de Nederlandse bevolking zich kennelijk zo geschoffeerd dat de schrijfster voor haar leven moet vrezen en daarom al een tijd ondergedoken zit. Ik vraag me af of uitgeverij Prometheus niet een hele kwalijke rol gespeeld heeft. Ik denk van wel.

Dan het boek…ja, wat zal ik daarvan zeggen. Ik vermoed talent bij Lale Gúl hoewel dat uit het boek nergens blijkt. Het is erg slecht geschreven. Het zijn meer ontboezemingen dan een lekker lopend verhaal. Het zijn de ontboezemingen van een puber die zich van haar ouders losmaakt. Niets meer, niets minder. Dat losmaken gaat van au, dat is wel duidelijk. Om de noodzakelijkheid van de scheiding duidelijk te maken en te verantwoorden, schuwt ze geen enkel middel. Dat recht heb je als je op die leeftijd bent. Natuurlijk mag je al je verdriet voor jezelf opschrijven en het uitschreeuwen op papier. Geen haan die er naar kraait. Maar zo’n schreeuwerig document prijsgeven aan de openbaarheid, daar moet je tegen beschermd worden door volwassenen. Jij als verdrietige en opstandige puber kunt in die fase van je leven niet de inschatting maken wat openbaarmaking tot gevolg heeft. Professionele volwassenen heb je nodig die je beschermen tegen jezelf. Professionals die tegen je zeggen dat je onmiskenbaar talent hebt, maar dat je om echt waardevol te kunnen schrijven afstand tot het onderwerp moet nemen.

Waarschijnlijk doordat de schrijfster geen enkele afstand heeft tot haar onderwerp en er eigenlijk nauwelijks een redactieslag geweest lijkt te zijn op de tekst, zijn haar woorden ronduit beledigend. Niet zozeer vanwege het aan de kaak stellen van een streng religieus milieu of een beklemmende Turkse gemeenschap, maar ze zet haar ouders zwaar te kakken. Dat voelt helemaal niet goed. Als ik me inleef in haar ouders dan zou ik me zo verschrikkelijk te kijk vinden staan. Ik zou, denk ik, niet weten hoe verder te leven als ik zo in mijn blote kont gezet zou zijn door mijn eigen dochter. Als ik het verhaal lees, dan hebben haar ouders niet veel fout gedaan; vanuit een bijna onmogelijke positie hebben ze hun kinderen naar eer en geweten opgevoed en alle kansen van de wereld geboden. Laten we eerlijk zijn, als jij als ouder er echt van overtuigd bent dat de wereld plat is en je zeker weet dat als je te ver doorloopt, je van de aarde af valt, dan heb je als ouder de opdracht om je kinderen te behoeden voor de val en de plicht om te voorkomen dat ze te ver doorlopen. Mag je het feit dat je ouders geloven dat de wereld plat is dan niet aan de kaak stellen? Natuurlijk wel! Maar daar moet je een vorm voor zoeken en een vorm vind je door afstand te creëren tussen jou en het onderwerp. Velen hebben dat gedaan en met wat voor succes! Dat we hier in Nederland vrijelijk de gereformeerde en de katholieke goden en geboden mogen lasteren en we dat ook met veel genoegen doen, is zonder twijfel een verdienste van het fantastische werk van onder anderen Jan Wolkers, Gerard Reve, Hugo Claus, Maarten ’t Hart en heel recent Marieke Lucas Rijneveld.

Dan, het dramatische Nederlands. Ik denk dat ik er niet te veel over ga zeggen. Als iemand het aan haar ‘anus zal oxideren’, iets ‘non-existent’ is dat haar oma ‘een kurk in d’r reet heeft’ over haar moeder spreekt als ‘potentaat karbonkel’ die haar inziens ‘de duvel zelve’ is…sjonge, als je dat publiceren wil, wat moet je dan verschrikkelijk tegen jezelf beschermd worden.

Het resultaat van het prutswerk van uitgeverij Prometheus is dat Lale Gül verstoten is door haar ouders (wat ze niet gewild heeft, zo vertelde ze) verstoten is door de Turkse gemeenschap en zwaar bedreigd wordt. Dat Geert Wilders haar voor eigen electoraal gewin gebruikt heeft, zorgde ervoor dat ze als eenling tegenover de volledige Nederlandse islamitische gemeenschap kwam te staan. Gelukkig noemt Lale Gül de prutser in haar dankwoord bij naam: Sophie Verhappen. Ik zou gewild hebben dat Lale Gül haar niet was tegengekomen; wat een amateur! Schande! Karbonkel Sophie Verhappen is een prutser!

De twee gezichten van Laura H.

Ik zit met Laura H. in mijn maag. Ambivalente gevoelens. Ze schuurt. Als ik naar foto’s van haar kijk dan krijg ik een naar gevoel in mijn buik omdat ik iets herken in haar. Iets van mezelf. Extreme opstandigheid. Waar ik tijdens mijn puberteit vooral last van had in mijn brein, heeft zij met haar hele lijf. Ze doet dingen die ze niet menen kan, louter en alleen uit dwarsigheid. Ze neemt een partner uit protest en ze krijgt kinderen uit opstandigheid. Er zal heus wel wat te protesteren zijn in haar leven, maar zo extreem, dat kan ik me niet voorstellen. Er zit een schakelingetje fout, vermoed ik, die haar volledig laat ontsporen. Nu moet ze verschrikkelijk boeten. Ik gun het haar niet, maar omdat haar opstandigheid haar zo onbetrouwbaar maakt, zie ik wel een risico als je haar laat lopen. Je denkt misschien dat je weet wat er in dat koppetje omgaat, maar in hoeverre weet je dat zeker?

Als je Laura H. d’r naam volledig intypt op Google, dan kom je twee gezichten tegen die allebei van Laura zijn.  Ze tonen haar gespleten opstandigheid. Je komt de vijftienjarige Laura tegen en de eenentwintigjarige Laura. De vijftienjarige wijkt extreem af van de eenentwintigjarige maar ze zijn dezelfde persoon. De eenentwintigjarige kennen we van het interview met de Koerden. Gewikkeld in doeken lijkt ze sprekend op één van mijn twee keurige, nooit iets verkeerds doende, absoluut zedige. moslima buurmeisjes. De keurigste meisjes die ik ooit gesproken en gezien heb. Elke verwijzing naar iets dierlijk-menselijks is bij hen ongeloofwaardig. Spijsvertering of geslachtsorganen of bloedsomloop; ik kan het me bij hen nauwelijks voorstellen. En zo zit Laura H. er ook bij; de zedigheid zelve. Ze moet haast wel slachtoffer zijn van slechte krachten. Dat ze twee kinderen heeft moet wel komen doordat ze verkracht is. Iets anders kan ik me niet voorstellen. Laat haar alsjeblieft vrij!

De eenentwitigjarige Laura H.

de 15-jarige Laura H.

Maar dan zie je de foto van toen ze vijftien was. Ze was toen weggelopen. Spoorloos verdwenen. Met man en macht werd naar haar gezocht en om haar met behulp van iedereen terug te kunnen vinden, werd deze foto verspreid. Hierop zie ik een heel andere meid. Een echte puber. Een verleidster die er niet vies van is. Een dochter zoals we ze graag zien hier in Nederland. Een beetje stoer. Bewust overal op afstappend. Uitdagend. Ook slim, trouwens. Maar ook verschrikkelijk moeilijk in de omgang. Een dochter waar je je als vader doorlopend ongerust over maakt, maar waar je ook zo verschrikkelijk gek op bent. Ik zou zo bang zijn dat ze een verkeerde jongen tegenkwam…

Die opstandige vijftienjarige, zit in die in zedige doeken gewikkelde jonge vrouw en moeder van eenentwintig. Mogelijk gehersenspoeld, wie weet. Als ik rechter was en ik moest de belangen afwegen tussen haar en de maatschappij, dan twijfelde ik ook. Ik denk dan aan mezelf als puber met mijn gedweep met de Rote Armee Fraction. Maar terwijl ík nauwelijks actie ondernam, ging zij wel degelijk naar de Islamitische hel op aarde. Daarom zou ik als rechter twijfelen en haar toch opsluiten. Het spijt me Laura…