Tagarchief: moord

Esther Gerritse – De terugkeer; Zelfs God spreekt een woordje mee

Ook deze roman van Esther Gerritse is een heerlijk boek. Haar heldere taal, vloeiende beschrijvingen, complexe maar duidelijke relaties tussen de personages: Op en top Esther Gerritse. Het is niet zo dat je nog wekenlang blijft rondlopen met onopgeloste vragen of gevoelens, maar zeker heel lezenswaardig.

In het eerste hoofdstuk kruipt vader Gerrit met zijn laatste krachten naar de koelkast. Hij probeert te drinken van de sinaasappelsap die hij uit de koelkast heeft weten te halen. Maar als hij eindelijk kan drinken, valt het pak sap uit zijn hand en zakt zijn hoofd in de plas jus d’orange. Zoontje Max van een jaar of tien heeft alles zien gebeuren. Wat is hier gebeurd? We gaan het ons een hele roman lang afvragen en uiteindelijk…ja uiteindelijk krijgen we het zowel niet als wel te weten. We weten wie het gedaan heeft, maar waarom…

Heel veel jaren later… De minnaar van moeder Johanna heeft moeder van uit het warme zuiden van Europa teruggestuurd naar huis. Johanna dementeert en haar minnaar laat weten dat hij haar niet wil verzorgen. Aldus komt ze thuis in haar huis. Zoon Max heeft zo lang zijn moeder weg was, en dat waren een aantal jaren, voor het huis gezorgd. Max is rond de dertig, getrouwd met Nora en ze hebben samen een kind. Hij werkt als tuinman. Ook zus Jenni komt op de proppen. Ze leeft al jaren in onmin met de familie, maar nu wil ze graag voor haar moeder zorgen. Ze trekt tijdelijk in bij Johanna. Logerend in haar ouderlijk huis wil Jenni weten wat er precies met haar vader gebeurd is. Er wordt binnen de familie verteld dat vader erg depressief was en zelfmoord heeft gepleegd. Jennie ontdekt een map politiefoto’s in het huis van haar moeder. Daarop is te zien dat vader Gerrit verwondingen aan zijn hoofd heeft. Voor Jennie strookt dat niet met de lezing ‘zelfmoord’. Op dat moment dient oom Ed zich aan. Oom Ed is de broer van vader Gerrit en overmatig gedienstig voor moeder Johanna. Er wordt gezegd dat hij heimelijk verliefd was op Johanna. Heeft Gerrit misschien geen zelfmoord gepleegd, maar is hij uit jaloezie vermoord; een crime passionelle? Moeder d’r geheugen gaat in rap tempo achteruit. Max wil alles laten rusten, maar Jenni niet; ze wil de onderste steen boven hebben. Uiteindelijk geeft oom Ed toe dat hij haar vader van de trap heeft geduwd en dat hij verkeerd terecht gekomen is. Daarop doet Jenni aangifte. De politie vindt een nader onderzoek noodzakelijk. Het lichaam van vader moet opgegraven worden zodat er alsnog sectie op het lijk kan plaatsvinden. En ja…daar vinden ze iets. Deuken in de schedel. Een splintertje groen glas van de zware glazen asbak die altijd op tafel gestaan heeft. Vader Gerrit is niet van de trap geduwd, maar met de asbak doodgeslagen. Waarom zegt oom Ed dat hij het gedaan heeft? Omdat Ed wilde helpen. Oom Ed wil altijd helpen en het was veel beter dat hij de schuld op zich nam…

In de roman geeft de vermoorde Gerrit regelmatig commentaar op dat wat zich tussen de personages op aarde afspeelt. Hij zit in het hiernamaals. Hoewel hij tijdens zijn leven leed aan zware depressies, vind ik hem als commentator uit de hemel, best opgeruimd. Wat en hoe hij precies vermoord is lijkt hij niet te weten. Hij lijkt even nieuwsgierig te zijn als de aardse personages over het verloop van Jenni’s zoektocht. Soms wordt God aangeroepen en ook God is niet te beroerd om zijn zegje te doen. De acties van Gerrit en God blijven beperkt tot de geestelijke wereld; ze kunnen datgene wat op aarde gebeurd niet beïnvloeden. Met heel veel moeite lijkt Gerrit wel in de droom van zijn dochter door te kunnen dringen…

De roman heet niet voor niets ‘De terugkeer’. Johanna keert terug van Ibiza, Jenni keert terug naar haar ouderlijk huis, Max keert terug naar de moord die hij heeft zien gebeuren. Gerrit keert terug in woord en gedachten…

Ik heb de roman met heel veel plezier gelezen. Ik had het boek al een week geleden uit en omdat het leven doorgaat en ik bovendien  een heel drukke en emotionele week had en was het niet gelukt deze recensie snel nadat ik het boek dichtsloeg te schrijven daardoor was het verhaal wat weggezakt. Zelfs getwijfeld of ik niet eens een boek – dit boek – zou overslaan. Maar nee, natuurlijk niet; juist als ik enthousiast ben over een boek wil ik het graag met de wereld delen! Het zou toch jammer zijn als ik alleen blijk te schrijven over boeken die ik halverwege dicht sloeg?

Alles bij elkaar vond ik het een heerlijk boek om te lezen en een echte aanrader. Als je al geen fan van Esther Gerritse was, dan ga je het na dit boek wel worden…denk ik.

Levens verwoest om niets

Ik heb me voorgenomen om pas iemand schuldig te verklaren als zijn of haar schuld onomstreden is. Niets lijkt me erger dan slachtoffer te zijn van een gerechtelijke dwaling. Beschuldig worden van iets verschrikkelijks betekent niet alleen onschuldig opgesloten worden maar ook uitstoting. Je wordt van de ene op de andere dag een paria. Niemand die je meer gelooft. Je raakt je vrienden kwijt en de kans dat je familie en je geliefden zich van je afkeren is levensgroot. Je raakt je werk kwijt en niemand vertrouwt je meer. Verschrikkelijk. Daarom probeer ik zo voorzichtig mogelijk te zijn met krantenkoppen.

Er zijn twee meisjes vermoord in de buurt van Spakenburg. Op zichzelf al erg genoeg. Voor die moord zijn twee jongetjes gearresteerd: Eén van veertien en één van zestien. Dat zijn verschrikkelijk jonge jongens. Verschrikkelijk jonge jongens kunnen verschrikkelijke dingen doen. Heus, ik ben niet naïef. Dat wil echter nog niet zeggen dat deze specifieke jongens die moorden ook hebben gepleegd. Dat weten we dus niet. We hebben geen enkele bewijs gezien. We hebben geen enkele getuige gehoord. We weten niets. We weten alleen maar dat er twee jongens van veertien en zestien zijn gearresteerd en dat hun arrestatie in verband wordt gebracht met de moord op twee meisjes van veertien. ‘De politie heeft ze vast niet zomaar gearresteerd’. Nee, zeker niet. Er zullen vast verdenkingen zijn. Het zullen ongetwijfeld jongens zijn die met de meisjes in contact stonden. Maar wat zegt dat allemaal? Die meisjes waren, voor zover ik weet, van gereformeerde huize. Qua jongens-meisjes relaties wordt er in die kringen ongeveer op dezelfde manier gedacht als in streng-islamitische kringen. Heb je zin en ben je verliefd dat is het stiekem, stiekem en nog eens stiekem. Stiekem dingen doen is niet erg totdat er iets ergs gebeurd; dan wordt het stiekeme verdacht. Ik verzin ook maar iets. Misschien is het zo wel gegaan. Ik weet het niet. Niemand weet het. Ook een seriemoordenaar die het op opgroeiende meisjes voorzien heeft, behoort bij mij nog tot de mogelijkheden…weet ik veel. De politie zegt van niet, maar men heeft niet laten zien waarom dan niet.

Ik zag gisteren op youtube een uitzending van een lokale zender. Straatinterviews in Spakenburg, Bunschoten of Hoevelaken. In ieder geval in die contreien. Geïnterviewden schudde meewarig het hoofd; dat zulke jonge jongens al tot zoiets verschrikkelijks in staat waren. Geen spat van twijfel meer; die jongens zijn de daders terwijl ze misschien alleen maar in beeld van de politie zijn gekomen omdat ze er een stiekeme verkering op na hielden met de meisjes. Juist bij zulke jonge jongens had ik meer voorzichtigheid verwacht van iedereen. Ik denk dat het van groot maatschappelijk belang is als het publiek meer hoort over wat er werkelijk gebeurd is. Als die jongens het gedaan hebben, dan hoop ik voor hen en voor ons allemaal dat ze uitleg geven over het hoe en het waarom.

Vandaag in de krant een artikel over de ‘Zes van Breda’. Een heel andere zaak. Het vermoeden is dat er jonge mensen slachtoffer zijn geworden van een gerechtelijke dwaling. Zes mensen van destijds rond de twintig jaar hebben naar alle waarschijnlijkheid vastgezeten voor een moord die ze niet gepleegd hebben. Ontlastend bewijs werd destijds genegeerd. Levens verwoest om niets. Verschrikkelijk!

Dochters behoeden voor het kwaad

Ik had graag een dochter willen opvoeden. Is er niet van gekomen want ik kreeg alleen maar jongetjes. Was ik ook heel erg blij mee. Maar het gaf wel een draai aan ons leven. Veel voetbal en vechtsporten. Geen ballet en paardrijden. Wel werken als vakkenvullers bij de Gamma en de Praxis maar geen kassières bij de Appie. Alles gaat net even anders. Ik heb het gevoel, maar misschien begin ik hier de boot te missen, dat meisjes het makkelijker op school hebben. Mijn jongens helemaal niet. Met hun fantastische stel hersens rekenden ze elke som uit, maar een mooie erlenmeyer tekenen lukte ze niet. Bij alle vakken waar ze goed in waren telde de vorm even zwaar als de inhoud. Het kookpunt van water was niet alleen 100 graden, maar bestond ook uit een fraai getekende erlenmeyer en een uitgebreide beschrijving waarom het zo handig is dat water kan koken en wat het getal 100 daar mee te maken heeft. School viel niet mee voor mijn mannen en ik heb het idee dat het talent van veel meisjes beter gespreid is over vorm en inhoud. Maar wat weet ik ervan…

Waar ik voor mezelf erg zeker van ben, maar waar Josien me graag om uitlacht, is dat ik een erg beschermende vader zou zijn voor mijn dochters. Ik zou zo bang zijn dat hen iets overkomt, dat ik een cordon van veiligheid om hen heen zou bouwen. ’s Avonds of ‘s nachts alleen over straat…ik zou mijn hart vasthouden. Té korte rokjes of te diep uitgesneden bloesjes; ik zou er wat van zeggen. Heus de meeste mannen en jongens beheersen zichzelf, maar je hebt er altijd mensen onder die haar graag wat aandoen. Ik was best beschermend voor mijn jongens, voor meisjes had ik misschien wel onuitstaanbaar beschermend kunnen zijn.

In de Utrechtse variant van de bible belt zijn vrijwel op dezelfde dag, vrijwel op dezelfde plaats twee meisjes van vrijwel dezelfde leeftijd vermoord. Hoewel ik er eigenlijk niet aan denken wil, houdt de zaak mij enorm bezig. Veertien jaar is nog zo verschrikkelijk jong. Meisjes van veertien zijn nog in de groei. Hebben te grote tanden in een te klein mondje, hebben te lange armen en benen; zijn gewoon nog niet in evenwicht. Hyperpubers zijn het. En dan vermoord. Als pa zou ik me zo verschrikkelijk schuldig voelen. Ik zou tot in mijn tenen verdriet voelen; ik zou gek worden van verdriet, maar ik zou me ook zo verschrikkelijk schuldig voeren. Je hebt haar als vader niet kunnen beschermen. Het voelt zo erg als falen.

Vandaag in de krant een uitgebreid artikel. Ook een foto. Een foto van een gereformeerd gezin. Vijf meisjes. Vijf dochters. Hun vader staat ietsje op de achtergrond. Hoe kan je zoveel meiden de bescherming bieden die ze nodig hebben? Of hebben ze die bescherming helemaal niet nodig? Ik weet het niet. Ik raak zelf een beetje de weg kwijt. Het artikel in de Volkskrant laat aan het eind een moeder van een meisje van dertien aan het woord. Ze checkt elke avond even de telefoon van haar dochter. Met wie heeft ze ge-appt, met wie heeft ze ge-smst, met wie heeft ze gebeld? Tsjoe…dat gaat ver! Ik geloof niet dat ik zo’n inbreuk zou doen op het privéleven van mijn dochters. Ik denk, bij nader inzien, dat ik wel mee val.

Lijdende rechters

Gisteren was ik tijdens het journaal getuige van zwaar lijden. Eerst dacht ik dat de gezichtsuitdrukkingen onbewogen waren, maar dat was niet zo. Gezichten werden in de plooi gehouden. Het gezicht van de tweede rechter tijdens de uitspraak in de verkrachtings- en moordzaak op Nicole van der Hurk. De eerste rechter sidderde tijdens het voorlezen van het vonnis. Angst stond in d’r ogen. De andere, blonde rechter, hield haar gezicht strak. Maar bij haar was het lijden voelbaar en zichtbaar. Twee vrouwen voor een onmogelijke taak. Waarschijnlijk zelf moeder. Ze hebben alle gruwelijke details over de moord en verkrachting van het vijftienjarig meisje moeten wegen en kwamen tot de slotsom dat de zekere dader niet met zekerheid aan de moord gelinkt kon worden; er bleef twijfel.

Jos de G. is een gevaarlijk persoon. Dat heeft zijn verleden uitgewezen. Hij zat regelmatig in de gevangenis en had ook al een TBS traject achter zich liggen. Hij gebruikt mensen als toiletpapier; je veegt je reet ermee af en daarna spoel je ze door de plee. De man is een levende bom die elk moment afgaat maar die steeds niet zulke ernstige dingen, bewijsbaar, doet dat je hem levenslang kunt opsluiten. Wellicht zou dat de oplossing zijn om veel menselijk leed te voorkomen. Terwijl ik dit opschrijf twijfel ik net zo hard want wat ken ik die Jos de G. nou helemaal. Ik heb zijn foto gezien en ik heb gehoord dat bewezen is dat hij het meisje heeft verkracht en ik heb gehoord dat hij een ex-TBS klant is en veel in de gevangenis heeft gezeten. Hoe kan ik daar conclusies uit trekken over het specifieke geval Nicole van der Hurk? Ik voel me ook langzaam indalen in het hoofd van de rechters. Ook als het voor je gevoel overduidelijk is dat de dader de dader is, moet er wettelijk en overtuigend bewezen worden dat de dader ook de dader is. En dat laatste…dat was moeilijk.

Wat ik begreep was het volgende: Op of in het lichaam van de vijftienjarige Nicole waren spermasporen aangetroffen van drie mannen: Haar vriendje, Jos de G. en een nog onbekende ander. Wie was die onbekende ander? Die onbekende ander bepaalde het vonnis dat de rechters konden vellen over Jos de G. Had Nicole ook een verhouding met die onbekende? Of…was ze, nadat ze verkracht was door Jos de G. ook nog misbruikt en daarna vermoord door die onbekende. Ik begreep dat uitgesloten was dat Nicole er twee vriendjes op na hield. Dan blijven er niet veel scenario’s over. En vanuit die scenario’s kon men niet zonder meer de conclusie trekken dat Jos de G. ook de moord heeft gepleegd…

Ik denk dat de rechters zich heel erg bewust waren van het lijden van de vader van Nicole. Maar ook dat ze de wet moesten toepassen. Daarbij konden ze de moord niet voor honderd procent zeker toewijzen aan Jos de G. Ik ben blij dat ik geen rechter ben geworden.  Ik zou vooral het leed voelen van de vader. Nauwelijks te beseffen. Dat je liefde, je licht en je leven zo om het leven wordt gebracht… En dat je een dader in handen hebt…in ieder geval de dader van het schenden van je dochters lichaam…