Tagarchief: Dries van Agt

Antisemitisme en wereldburgers

Persoonlijk probeer ik het wereldburgerschap te propageren. Daarin is iedereen vrij om te trouwen met wie hij of zij wil, zonder vooroordelen, zonder de beperkingen die godsdienst of nationaliteit of huidskleur ons opleggen. Alleen dat kan een waarborg tegen racisme zijn omdat we dan allemaal niet meer tot iets specifieks behoren, maar allemaal eenvoudige wereldburgers zijn. Wereldburgerschap is racismeloos. Maar ik moet toegeven, de weg naar wereldburgerschap is lang en soms moet ik tot mijn verdriet toegeven dat we aan onze tocht naar dat ideaal nog niet eens begonnen zijn. Daarom moet ik leven met raszuivere Catelanen, ‘echte’ Vlamingen en vrome moslims. En dus behoort men niet alleen tot een kleingeestig denkende groep van de wereldbevolking, je bestrijdt ook met veel passie andere even kokerdenkende groepjes mensheid. Jammer!

Mijn oma geloofde in wereldwijd antisemitisme. Een algeheel en eeuwigdurend complot tegen de joden. Ze geloofde erin dat de storm in de tweede helft van de twintigste eeuw was gaan liggen na de antisemitisch tsunami in de eerste helft van de twintigste eeuw, maar dat die relatieve rust maar schijn was. En ik moet haar helaas gelijk geven. Hoewel het best rustig was op het antisemitische front in de jaren zestig en zeventig, was het toch wel zo dat de school waar mijn opa lesgaf, het Maimonides lyceum, zwaar bewaakt werd. Heel soms mochten we bij opa langs op school. Geen idee meer waarom, maar dan moesten we aanbellen, werden we bekeken in een sluis om vervolgens pas naar binnen te mogen. Het had toen te maken met de Palestijnse El-Fatah die al geen onderscheid wenste te maken tussen joodse mensen en Israël en elke jood als mogelijk doel zag voor een aanslag. Natuurlijk hebben joodse mensen iets met Israël; het is het land waar je naartoe kan als de grond te heet onder je voeten wordt. Het land dat er in de jaren dertig en veertig nog niet was, met alle genocide gevolgen van dien. Moslims, vooral de fanatieke, die hier zijn komen wonen en Nederlander zijn geworden, lopen voorop in het anti-semitisme, maar velen volgen dat voorbeeld. De stemming is officieel anti-Israël maar men bedoelt anti-Joods. En vaak zeggen ze het ook gewoon, open en bloot, en beweren dan dat dat niets met racisme te maken heeft. De oud geworden Dries van Agt speelt wat dat betreft nog een aardig deuntje mee.

Ondanks mijn omaatje en ondanks mijn moeder voel ik me niet joods. Ik heb er helemaal niets mee. Ik voel me de wereldburger die ik de wereld zou toewensen terwijl ik dat maar ten dele ben. Mijn achternichtje Ruby; dat is mijn ideaal voor de wereld. Ze verenigt zoveel groepjes mensheid in zich dat deze column te klein is om ze allemaal op te noemen.

In de Volkskrant van vandaag het relaas van de drieëndertigjarige Naom Vazana. (Wat een mooi hoofd! Ik kan het haast niet laten om steeds even een blik op haar foto te werpen.) Haar ouders werden als joden in de jaren vijftig uit Marokko verdreven. In Israël werd Naom geboren. Ze werd zangeres en studeerde zang in Amsterdam. Ze leerde de Marokkaans-joodse liedtraditie kennen en legde zich daarop toe. De ironie wil dat ze als Israëlische niet welkom is in Marokko; het land dat nota bene haar ouders verjoeg!

Van Agt en de Palestijnen

Nu Elor Azaria in Israël voor de rechter is gebracht en veroordeeld, vind ik dat Nederland niet onder kan doen voor de Israëlische rechtstaat. Daarom vind ik dat Dries van Agt berecht moet worden. Elor Azaria stond terecht omdat hij een Palestijn standrechtelijk executeerde. Van Agt moet terecht staan omdat hij ervan verdacht wordt dat hij opdracht heeft gegeven om Molukse kapers standrechtelijk te executeren. Bij Elor Azaria kan ik me emoties voorstellen; hij had net gezien hoe één van zijn collega’s werd aangevallen door de terroriserende Palestijn. Ik kan me dan wraak voorstellen. Dat praat helemaal niets goed. Dries van Agt kan geen beroep doen op zijn emotionele toestand; hij was minister en gaf opdrachten. Moord met voorbedachten rade, dus.

Elor Azaria reageerde op een nieuwe manier van terreur onder Palestijnse jongeren; iemand zomaar uit het niets aanvallen met een mes. De Palestijn probeerde mensen dood te steken. Dat zaait angst en paniek want wanneer moet je op je hoede zijn en wanneer niet, als inwoner van Israël? Ik vind dat soort terreur verschrikkelijk. Elke vorm van terreur, trouwens. In Europa kunnen we daar inmiddels over meepraten. Israël heeft wat meer ervaring met terreur. In Israël is zo’n beetje de zelfmoordterrorist uitgevonden.

Elor Azaria is sergeant in het Israëlische leger. Voor zijn ogen zag hij een Palestijn zijn terroristische ding doen met een mes. Eén van Azaria’s collega’s wist de Palestijn zodanig te verwonden dat hij machteloos op de grond lag. Elor Azaria schoot de gewonde Palestijn door zijn hoofd. Standrechtelijk geëxecuteerd. Dat mag niet. Dat is zelfs binnen het oorlogsrecht verboden. Daarom werd boosdoener Elor Azaria voor het gerecht gesleept. Ik vind dat iedereen zich, in wat voor situatie dan ook, minstens aan het oorlogsrecht moet houden. Dat vinden ze in Israël ook, gelukkig.

Ik leg Dries van Agt naast Elor Azaria omdat Dries van Agt iemand is die zich erg sterk maakt voor de Palestijnse bevolking in door Israël geannexeerd gebied. Elor Azaria is veroordeeld voor een daad waarvan Van Agt ook verdacht wordt. Het verschil: Elor Azaria deed het in het zicht van de wereldpers, Van Agt wordt ervan beschuldigd dat hij het in het geniep deed. Voor wat Van Agt deed, zijn slechts getuigenverklaringen.

Van Agt wordt ervan beticht dat hij opdracht heeft gegeven om de kapers van de trein bij De Punt in Drenthe in de jaren zeventig standrechtelijk te executeren. De situatie waaronder de executie plaatsvond verschilde niet zoveel van de Israëlische. Net als in Israël lag daar een jonge terroriste zwaar gewond op de grond. Hansina Uktolseja. Machteloos. Ook zij werd door haar hoofd geschoten. Naar het schijnt, in opdracht van… Dat maakt het feitelijk nog veel erger; van staatswege standrechtelijk geëxecuteerd! Daarom denk ik dat ex-premier Dries van Agt, als verantwoordelijk politicus, voor de rechter moet worden gebracht! Ik vind dat hij zich moet verantwoorden voor de zaken waarvan hij beschuldigd wordt.

Fatale stommiteit

Ik heb al een paar keer geschreven over de treinkaping in 1977 die zo gewelddadig werd beëindigd. Die kaping waarbij uiteindelijk het grootste deel van de kapers werd doodgeschoten en waarbij ook nog een ‘onschuldig’ meisje en ‘onschuldige’ man omkwamen. Ik focuste me steeds op de vermoedelijke standrechtelijke executie van Hansina Uktolseja. Ik kon en kan me op geen enkele manier voorstellen dat een volwassen kerel een zwaar gewond meisje dat bovendien ongewapend is, zomaar pardoes doodschiet. Ik kan daar niet bij. Voor die houding van mezelf heb ik verklaringen gezocht. Ik weet niet of ze geldig zijn. In de buurt van een gewonde vrouw voel ik al snel ridderlijkheid: Help haar! Het laatste wat in mij opkomt is: Schiet haar door d’r hoofd! Maar ik ben dan ook geen marinier geworden.

Waar ik verder nooit op gereflecteerd heb is de doodgeschoten mannen en jongens. Dat is op zich wel heel erg gek want ik ben vader van drie zonen. Van zonen waar ik helemaal gek op ben. Ik zou ze met mijn eigen leven willen beschermen. Zelfs als ze stommiteiten hebben begaan. Zelfs dan.

Onze zonen hebben ook stommiteiten begaan. De ergste hebben wij destijds kunnen voorkomen. Josien heeft het voorkomen. Ik had het niet ontdekt, maar zij wel. Ineens kwam ze op één van de kamers een bivakmuts tegen. Zo’n muts die je helemaal over je hoofd kunt trekken. Waar twee gaten inzetten waar je door kan kijken. Waarvoor heb je als jongen van veertien een bivakmuts nodig? Bij die bivakmuts lag het erwtenschietpistool dat hij in Tsjechië had gekocht. Op het eerste gezicht niet te onderscheiden van een echt pistool. Daar hadden we ons nog zorgen over gemaakt toen hij het kocht. Josien combineerde die twee attributen en bedacht een afschrikwekkend scenario… Na ons kruisverhoor bleek dat hij niet van plan was om een bankoverval te plegen. Hij biechtte op dat zijn vriend en hij de pest hadden aan een klasgenoot die zich graag als alfa-mannetje voordeed; ze wilden hem eens ‘in zijn broek laten schijten’. Nee, achteraf vond hij dat zelf ook niet zo’n slim plan, die zoon van ons. Maar sindsdien werden Josien en ik soms ’s nachts badend in het zweet wakker; ons jochie met bivakmuts en erwtenpistool omsingeld door geharnaste mariniers. Ook met bivakmutsen maar dan met echte pistolen…

De ouders van Max Papilaja is onze ergste nachtmerrie in het echt overkomen. Max was zo’n beetje de leider van de kaping bij de punt. De familie put troost uit het feit dat Max een ongeladen geweer had gebruikt en de kogels had thuisgelaten. Hij wilde koste wat koste voorkomen dat hij slachtoffers zou maken; dat hij iemand zou vermoorden. Maar als je een trein kaapt dan doe je dat met dreigende wapens waarvan alleen jij weet dat ze niet kunnen doden. Voor wat voor zaak je het ook doet, een kaping is altijd fout omdat je onschuldige mensen tot slachtoffers maakt. Een treinkaping is niet onschuldig. Hansina Uktolseja en Max Papilaja begingen een grote stommiteit door een trein te kapen. Daarmee namen ze het risico dat ze het niet zouden overleven en ook dat er onschuldige mensen zouden kunnen omkomen.

Maar ik ben vader van jongens die net zo goed stommiteiten hebben begaan en vader van jongens waar ik verschrikkelijk gek op ben. Het idee dat hen iets overkomt maakt me gek van verdriet; daarom denk ik er nooit aan. Mijn gedachten zijn bij de 88-jarige moeder van Max. De rechtszaak gaat morgen beginnen. Dan zal ze horen of haar zoon op last van hogerhand standrechtelijk is geëxecuteerd. Als dat zo is, dan betekent dat een heel klein stukje erkenning van haar verdriet en kunnen we Dries van Agt vervolgen. De doodstraf bestaat niet in Nederland en standrechtelijke executies mogen zelfs niet van het oorlogsrecht.