Waarom deed je het, Stef?

Natuurlijk heeft Stef Blok dat hele verhaal van die mislukte multiculturele samenleving die Suriname zou zijn, uit zijn dikke duim gezogen. Suriname is een prima functionerend land. Weliswaar hebben ze daar een drugscrimineel tot president gekozen, maar verder reilt en zeilt het land, volgens mij, prima. Waar haalt die Blok het vandaan dat het een mislukt land is? Geen idee. Er zijn genoeg mislukte landen in de wereld en daar hoor je de minister met het kleine koppie niet over. Landen bevolkt door mensensoorten die er al van oudsher wonen. Neem Afghanistan of Pakistan of Somalië. Landen waarvan je je niet kunt voorstellen dat het ooit goed komt. Raciale rollen spelen vast wel een rol in die verscheurde landen, maar het gaat er toch doorgaans gewoon om dat criminelen de macht hebben gegrepen en dat ze als criminelen elkaar te lijf gaan en er geen rekening mee willen houden dat er ook nog andere mensen wonen en dat je juist die mensen nodig hebt om een land op te bouwen. Mensen die werken en niet vechten. Mensen die gewoon een vreedzaam leven willen leiden. Mensen die niet zo heel erg hongeren naar geld en macht. In die mislukte landen tiert alle ellende welig. Stef Blok gaat het over Suriname hebben…en zegt dat dat een mislukt land is. Suriname lijkt in geen enkel opzicht op de door oorlog en ellende verdeelde landen die je écht mislukte staten kunt noemen. Stef Blok lijkt dom. Maar dat is juist weer een valkuil want ondanks de minimale omvang van zijn koppie, is het zeker geen domme man. Wat wil Stef Blok dan bereiken met zijn toespraak?

Om je eerlijk de waarheid te zeggen: Geen idee. Daar wreekt zich mijn gebrekkige denkraam. Ik kan niets verzinnen. Ik weet niet waarom Stef Blok zo’n domme toespraak heeft gehouden. Je zou misschien kunnen denken dat het om electoraal gewin ging. Om succesvolle partijen als de PVV de wind uit de zeilen te nemen. Een erg doortrapte reden, overigens, en niet van gevaar ontbloot, want voor jouw persoonlijke gewin zet je mensen tegen elkaar op. Maar ik denk niet dat het Stef Blok om het electoraat gaat want Stef Blok is nou niet direct een stemmentrekker. Inderdaad, zijn imago is behoorlijk saai. Bovendien zijn er het eerstkomende jaar geen verkiezingen.

Wellicht wilde Blok van zijn saaie imago af. Dat is hem dan even gelukt. Maar niet lang na het ontstaan van de ophef kwam de saaie man weer bovendrijven. Was hij niet saai geweest dan had hij te vuur en te zwaard zijn verkondigde woorden verdedigd en was hij nu minister-af geweest en probeerde hij Mark Rutte naar de kroon te steken. Zeg maar, de Rita-Verdonk-weg. Nee, in plaats daarvan stond hij zenuwachtig en lafhartig uit te leggen dat hij het zo niet bedoeld had en dat hij iedereen persoonlijk excuses ging aanbieden. Die Stef Blok!

Een discussie aanzwengelen? Kom op zeg! Die discussie heeft al lang gewoed. Die discussie is allang over haar hoogtepunt heen. Waarom een discussie aanzwengelen die nergens voor nodig is? Geen idee.

Eigenlijk koop ik helemaal niets voor al die excuses. Ik zou dolgraag weten waarom Blok deze schaats gereden heeft. Waarom deed je het, Stef? Waarom zei je zulke stomme dingen? Ik wil het zo graag weten!

Bijltjesdag

Vandaag is het voor Max Pam bijltjesdag. Hij vergelijkt wat president Trump op dit moment doet met wat links (ik, dus) destijds wilde en komt tot de conclusie dat Trump doet wat ik destijds wilde. Zo’n vergelijking lijkt leuk en ook hout te snijden, maar voelt als een afrekening en gaat aan alle kanten mank. Ik hoef Max Pam er natuurlijk niet op te wijzen dat de wereld er nu heel anders uitziet dan veertig jaar geleden. We kunnen alleen maar weten hoe de keuzes die toen in werkelijkheid zijn gemaakt, hebben uitgepakt. Over alle andere mogelijkheden die er toen waren kan je dus eigenlijk niets zeggen. We weten het niet. In zijn column van vandaag laat Pam een aantal ‘linkse’ issues van toen de revue passeren waar Trump de keuze lijkt te maken die links destijds wilde.

Uit de Navo stappen, bijvoorbeeld. Trump doet zijn best om de Navo uit elkaar te laten vallen. Veertig jaar geleden wilde links dat Nederland uit de Navo stapte. Lijkt dus hetzelfde, behalve dit dan: De wereld, maar vooral Europa zag er heel anders uit. De wereld was in tweeën gedeeld: De Navo en het Warschaupact. Twee grote machtsblokken recht tegenover elkaar. Ze deden niets anders dan dreigen en dat zorgde voor een ongekende wapenwedloop die miljarden verslond. Dat koude evenwicht moest op een dag doorbroken worden; die machtsblokken moesten uiteenvallen omdat er eigenlijk niet mee te leven viel. Het was of het Warschaupact of de Navo die eraan geloven moest. Het werd uiteindelijk het Warschaupact. Dertig jaar geleden viel dat uit elkaar. De machtsverhoudingen waren daarmee volledig gewijzigd. Vanaf dat moment werd de Navo uitgebreid met landen die daarvoor nog tot het Warschaupact behoorden. Kijk je achteraf, dan kun je je afvragen of de landen die van het ene machtsblok naar het andere zijn overgelopen, daar zo gelukkig mee zijn. Juist in die voormalige Oostbloklanden lijkt men erg terug te verlangen naar vervlogen dagen. Nederland had destijds ook het evenwicht kunnen verstoren door uit de Navo te stappen. Wie weet wat er toen gebeurd was. Misschien waren Duitsland en Nederland dan lid geworden van het Warschaupact en waren de Verenigde Staten nu een opkrabbelende natie die weer terug wilden keren op het wereldtoneel. Maar dat is dus niet gebeurd… Geen idee wat Trumps onvoorspelbare bewegingen op dit moment voor de wereldgeschiedenis als gevolg hebben. Eén ding weet ik zeker: Zijn daden en drijfveren zijn onvergelijkbaar met het idealisme van links destijds.

Een ander issue: De CIA. Trump ziet de CIA als de bron van alle kwaad, net als de linkse beweging van toen. Ook wat dit betreft een heel andere verhouding in de wereld dan destijds. In de status quo van de twee machtsblokken dachten ze elkaar pijn te doen door op slinkse wijze te manipuleren. Vooral burgers werden het slachtoffer. Neem bijvoorbeeld de staatsgreep in Chili. Die heeft de Chileense bevolking jaren achterop gebracht en onnoemelijk veel leed veroorzaakt. Was grotendeels het werk van de CIA in de periode dat oorlogshitser Nixon president was. De CIA speelde destijds een kwalijke rol en doet dat waarschijnlijk nog steeds. Dat je daartegen protesteert is heel logisch in mijn ogen. Maar dat is heel anders dan wat Trump doet. Trump ziet de CIA als een organisatie die de glans van zijn verkiezingsoverwinning afneemt. De CIA ontdekte dat Trump Russische hulp heeft gehad bij het behalen van zijn overwinning. Dat krenkt een narcist.

The Vietnam War; geschiedschrijving van de bovenste plank!

Ik zat in de brugklas. Het was tijdens de les aardrijkskunde dat één van mijn klasgenootjes vroeg of we mochten staken voor de Vietnamoorlog. ‘Als je staakt, dan staak je,’ antwoordde onze leraar: ’Als je wilt staken vraag je niet om toestemming, maar dat doe je.’ Wij konden onze oren niet geloven. We voelden ons zo voor vol aangezien! En toen gingen we allemaal de straat op. Naar de grote demonstratie. Ik had op het nieuws wel gezien wat er zo’n beetje speelde op dat moment in dat land heel ver weg. Enorme bombardementen werden er uitgevoerd op de Ho Tsji Min route. Ik was tegen oorlog omdat oorlog verschrikkelijk slecht was, had ik meegekregen. Maar verder…geen idee. En dus demonstreerde ik tegen de oorlog in Vietnam en riep zo hard als ik kon ‘Nixon moordenaar!’ Mijn eerste demonstratie. En we waren trots dat we dit deden en ik was opgelucht omdat de les Frans nu niet doorging waarvoor ik mijn huiswerk niet had gemaakt.

Niet dat er enig verband bestond tussen onze leerlingenstaking en de gebeurtenissen in Vietnam, maar niet veel later sloten Amerika en Vietnam een wapenstilstand en trok Amerika al haar troepen terug uit Vietnam. Er werd niet meer gebombardeerd. Dat Henry Kissinger en Le Doc Tho later de Nobelprijs voor de vrede kregen, vond ik nergens op slaan. Zeker Henry Kissinger verdiende die prijs niet omdat hij het land vertegenwoordigde dat de bevolking in Zuid-Oost Azie zo verschrikkelijk veel leed had aangedaan. Dat Amerika de oorlog had verloren, drong pas veel later tot me door. Ik heb nog een tijd gedacht dat de twee landen een eervolle deal hadden gesloten, maar toen de beelden de wereld over gingen van de Amerikaanse ambassade en de overhaaste vlucht van de Amerikanen, maar vooral toen er een helikopter overboord werd gegooid om maar meer mensen op het schip kwijt te kunnen, begreep ik dat de Amerikaanse nederlaag gigantisch was. Amerika had verschrikkelijk veel soldaten verloren en was daarmee niets opgeschoten. Ze hadden geen centimeter terrein gewonnen (en ook niet verloren, trouwens); hun aanwezigheid had niets opgeleverd. Een paar jaar later kwam ‘Apocalypse now’ uit. De film liet een gedemoraliseerd Amerikaans leger zien met een gigantische vuurkracht. Ze vernietigde alles was ze tegenkwamen. Vietnamezen werden vooral als slachtoffers getoond of als de onzichtbare vijand. Maar, en als je daarover nadenkt wel heel vreemd, Amerikanen zijn in deze film de wreedste tegenstanders van Amerikanen.

Ik vroeg me al heel lang af wat er nu werkelijk was gebeurd in dat land vol ongerepte jungle. Hoe heeft de oorlog zich ontwikkeld en wat waren de politieke besluiten die eraan ten grondslag lagen. Vanaf wanneer wist men dat de oorlog door de Amerikanen niet te winnen viel en welke conclusies trok men daaruit?  Hoe keken de soldaten zelf tegen deze oorlog aan? Netflix geeft antwoord op al je vragen over de Vietnamoorlog in de fantastische documentaire reeks The Vietnam War. Het is even een zit (tien afleveringen van anderhalf uur) maar dan heb je wel wat; een zeer gedetailleerd verslag van de Vietnamoorlog. Van het ontstaan van de bevrijdingsoorlog tegen de Fransen tot aan het Vietnammonument in Washington.

Stap voor stap zie je hoe de Verenigde Staten in het moeras zakken. Hoe ze, overtuigd van hun militaire superioriteit het zonder enig strijdplan opnemen tegen een nationalistische Vietnamese strijdgroep die door de jaren heen steeds meer onder invloed raakt van het communisme. Onbegrijpelijke politieke keuzes lijken aan de Amerikaanse inmenging ten grondslag te liggen. Vanaf het begin van de oorlog waren er al, invloedrijke, stemmen te horen die zeiden dat de oorlog zinloos zou zijn en niet te winnen en dat Amerika alleen maar in staat zou zijn tot massale vernietiging van het land zonder dat daarmee de oorlog te winnen was. Amerikanen huldigden niet het idee dat het land veroverd moest worden, want dat zou ze in het jungleland niet lukken. Amerikanen hadden het idee dat als de vijand enorme verliezen zou lijden ze op den duur geen mensen meer overhielden om de strijd te voeren. Het succes van de Amerikanen werd afgeleid uit het tellen van vijandelijke dode lichamen. Een strategie die nergens op sloeg maar die bij mij wel heel veel teweegbrengt.

Wie van geschiedenis en geschiedschrijving houdt, zal smullen van deze reeks. Heel veel zaken heb je wel van horen zeggen, maar de details ontbreken. Deze documentaire vult alle details in en laat de soldaten vertellen wat het voor hen betekende. Bovendien is er een goed evenwicht tussen het Amerikaanse verhaal en het Vietnamese. Dat de Amerikaanse soldaat kritisch kijkt naar de beslissingen die op politiek niveau genomen zijn, is bijna politiek correct, maar dat ook de Vietnamezen kritisch kijken naar beslissingen die de Vietnamese overheid nam, lijkt niet zo erg voor de hand te liggen, maar gebeurt wel.

Gezien het feit dat de Vietnamoorlog een oorlog was die bijna live op de televisie werd uitgezonden, is er aan beroerde oorlogsfilm geen gebrek. De ellende wordt aan elkaar geregen en niet iedereen kan daar tegen. Voor de geschiedenisliefhebber (zoals ik) is de documentair reeks een must. Ik heb zitten smullen van de ellende van het verleden; vijftien uur lang!

Ilja Leonard Pfeiffer – Peachez, der Blaue Engel in een nieuw jasje

Ik wist al dat de roman Peachez; een romance van Ilja Leonard Pfeijffer, gebaseerd is op een waar gebeurd verhaal, maar tijdens het lezen zijn de gebeurtenissen zo onwaarschijnlijk en absurdistisch dat je dat feit vergeet. Bij de ‘aftiteling’ dringt het pas weer tot je door. Een stille intellectueel vindt op internet de liefde van zijn leven en eindigt in de gevangenis als smokkelaar. De mens moet leren omgaan met internet. Voor schrijvers een interessant onderwerp om uit te zoeken; wat is waar en wat is onwaar op het internet. Een vraag die een schrijver als Pfeiffer kennelijk bezighhoudt.

Ik vond dit boek leuk om te lezen. Niet direct een prijswinnaar, maar gewoon…leuk. Even had ik moeite met het doorgronden van het complexe taalgebruik. Op zich natuurlijk niet vreemd; de roman is het verslag van een liefde gedaan door een hoogleraar oude talen. De hoogdravende taal met de complexe zinsstructuren vielen mij in het begin behoorlijk rauw op het dak, maar later zag ik daar toch ook wel weer de humor van in. Helemaal waar de taal van de hoogleraar botste tegen de taal van Peachez. Ik moest erg denken aan de klassieker ‘Der Blaue Engel’ met de ongelukkige leraar die geheel in de ban komt van de rijzige, langbenige, Marlene Dietrich. De thema’s komen in grote lijnen natuurlijk ook overeen. Was het bij de Der Blaue Engel zo dat een leraar verliefd wordt op een nachtclubdanseres, dan valt het wel op dat de tijd voortgeschreden is. De hoofdpersoon in Peachez is geen leraar, maar een hoogleraar en antagoniste Sarah Peachez is geen nachtclubdanseres, maar een pornoster. Beiden een stapje heftiger.

Maar bij Pfeiffer speelt ook nog een ander thema een prominente rol: wat is precies de waarheid en de werkelijkheid. Ervaren we de wereld als werkelijkheid of is het een afspiegeling van de werkelijkheid? Plato kwam al met deze vraag. Pfeiffer laat deze vraag op alle mogelijke manieren de revue passeren. Natuurlijk in het verhaal, waar achter de beeldschone, geile en opwindende Sarah Peachez een bende schuilgaat die de hoofdpersoon manipuleert. Maar ook het wezen van God en religie wordt door de hoogleraar latinistiek van het vroege christendom, besproken: God is niet belangrijk, betoogt de hoogleraar, als God bestond, dan was er geen religie. Het gaat om het geloven in God. Het geloven maakt de religie. De hoogleraar bekent dat hij zijn hele werkzame leven in een parallelle wereld geleefd heeft. Hij heeft alles aan de wetenschap gegeven. Maar wat zegt, in zijn geval, de wetenschap precies over de werkelijkheid? In die zin heeft Pfeiffer het originele verhaal wat naar zijn hand gezet; de hoogleraar die het verhaal in het echt beleefd heeft, was natuurkundige. Natuurkunde beschrijft nou juist wel de meetbare en zichtbare fenomenen op aarde. Maar dat terzijde. Ik denk dat Pfeiffer zich bij een hoogleraar latinistiek comfortabeler voelde en beter zijn verhaal kwijt kon.

Om kort te gaan: Ik vond Peachez; een romance van Ilja Leonard Pfeiffer een leuk boek om te lezen. Toch meer een tussendoortje dan een prijswinnaar maar met thema’s waar je gerust nog wel een paar dagen op door kunt kauwen als je de roman uit hebt. Dat wil zeggen dat het absoluut geen niemendalletje is.