Tagarchief: woning

De Fuggerei in Augsburg

We bivakkeren op dit moment in de buurt van Augsburg. De naam Augsburg doet een heel klein gesjeesd historicus lampje branden bij mij; de vrede van Augsburg. Ik heb het toch maar even opgezocht. Die vrede was een vrede van helemaal niets. Meer een voorbode van heel veel ellende. In het begin van de zestiende eeuw rommelde het. De kerk was corrupt geworden. Volgens velen was de kerk ver afgedreven van wat het oorspronkelijk was. Hervormers lieten zich horen. Vooral in de noordelijke landen. De machtigste heerser van Europa, Karel V, bestreed de hervormers met hand en tand. De inquisitie en de brandstapel tierde welig… In Augsburg wilde men de geest weer in de fles stoppen. ‘Cuius regio, eius religio’ was de uitkomst: De bezitter van het land bepaalt welke godsdienst er heerst. Van dat vredesverdrag of congres in 1555 hebben we weinig terug kunnen vinden, gisteren in Augsburg. In de geschiedenis heeft het ook niet echt stand gehouden want de strubbelingen gingen gewoon door om uiteindelijk toe te groeien naar een afgrijselijk, van bloed doordrenkte climax; de dertig jarige oorlog in de Duitse streken en de tachtig jarige oorlog in de Nederlanden. Qua slachtoffers in de Duitse streken is men niet helemaal zeker; de verhalen verschillen van een kwart van de bevolking tot driekwart van de bevolking…

Daarom misschien dat de Fuggerei mij zo trof. Het is een toppunt van naastenliefde in bittere tijden. De Fuggerei is het eerste sociale woningproject ter wereld. De steenrijke koopman Jakob Fugger stichtte het project in 1521 voor mensen die tot armoede waren vervallen en moesten zien hoe ze het leven weer konden oppakken. Een klein dorpje met heuse toegangspoorten in het centrum van Augsburg. Hoewel je toegang moet betalen om het project te mogen bekijken, en het dus een aardig museumgevoel geeft, zijn de ruim honderdveertig woningen nog steeds, onder dezelfde condities als vijfhonderd jaar geleden, bewoond. Omgerekend betalen de bewoners nog geen euro per jaar. Het onderhoud wordt grotendeels betaald uit toegangsgelden en wat een verderop gelegen bos oplevert. Of dat genoeg is, heb ik niet terug kunnen vinden, helaas. Rondlopen in het dorpje in de stad voelt een beetje gek; zeker omdat alle huisjes nog steeds bewoond zijn. Een soort van apies kijken. Omdat we zelf ook in een monument wonen waar veel bezoekers aan voorbij trekken weten we hoe vervelend het voor de bewoners is als je naar binnen gluurt; de verleiding is best groot. Gelukkig hebben ze ook twee woningen die je bezichtigen kunt. Een is modern ingericht , zoals de woninkjes nu in gebruik zijn en een andere woning hebben ze ingericht zoals ze in 1900 ingericht waren. Het zijn allemaal betrekkelijk ruime tweekamer woningen. Om te zorgen dat men zijn waardigheid houdt, is in de architectuur alles vermeden wat zou kunnen lijken op een armenhuis. Zo heeft iedereen een eigen deur naar buiten.

Midden in het project wordt je herinnerd aan die andere ramp die Duitsland is overkomen. Vierhonderdvijftig jaar na de verwoestende godsdienstoorlogen; het Hitlerregime. Ook Augsburg heeft enkele wraakaanvallen gehad vanuit de lucht. Om te kunnen overleven bij een bombardement zijn in het centrum van de Fuggerei schuilkelders ingericht. In die schuilkelders is een tentoonstelling opgezet over bombardementen en de bevolking. In het najaar van 1944 zijn er twee aanvallen op de stad geweest. Ook de Fuggerei is geraakt. Niet ernstig, maar toch… De angst zal er niet minder om geweest zijn. Na de oorlog zijn de huizen die beschadigd raakten meteen weer hersteld.

De Fuggerei in Augsburg is echt een van de hoogtepunten van deze stad. (Ook de kathedraal, trouwens, met een serie indrukwekkende Maria-schilderijen van Hans Holbein de Oude)

De laatste Sinterklaas

Alles krijgt hier een laatste keer. In dit huis, waar we nu wonen. En helemaal zonder nostalgie. Juist met verlangen. We hopen dat het de laatste keer is. Ik heb me een paar keer tot mijn grote spijt vergist; dan was het niet de laatste keer, maar volgde er nog één. Een lente, bijvoorbeeld en een zomer. Ja zelfs een winter bleek niet de laatste. De schoorsteenveger had ik pocherig verteld dat zijn werk nutteloos was omdat de kachel in dit huis toch niet meer aanging. En kijk ons nou: Kleumend rond diezelfde centrale verwarming omdat de verhuizing keer op keer werd uitgesteld. Inderdaad, het eerste project dat eerder af is dan gepland moet nog geboren worden. Het project van de renovatie van onze woning was gewoon geen uitzondering.

Vandaag komen alle kinderen bij ons. Het laatste Sinterklaasfeest in dit huis. Ik durf het nu te zeggen. Niemand kan meer terug. Alleen als ons mooie huis in zou storten; of als er een ramp gebeurd die zijn weerga niet kent, zal het anders gaan, maar volgende week komen wij – Josien en ik – in het bezit van een stel sleutels van onze vernieuwbouwde en gerestaureerde woning. We kunnen haast niet wachten! De woningbouwvereniging kan ook moeilijk meer terug, want de schilder en de vloerbedekking zijn besteld.

Natuurlijk konden we zaterdag ons geduld niet bedwingen en gingen we naar het museum. Daar konden we, achterom, een kijkje nemen in ons huis. Maar Josien en ik zijn niet koelbloedig. De tuindeuren waren open, dus wat lette ons. Goed, we zijn wel ons huis ingestapt en we zijn door de huiskamer naar de gang gelopen. We hebben aan de trap gevoeld en geconstateerd dat de lijmresten van de vloerbedekking van onze voorgangers waren verwijderd en we dus weer een mooie trap kregen. Maar we waren zo zenuwachtig door deze illegale daad, dat we niet de tijd namen om echt goed rond te kijken. Josien en ik zijn te gezagsgetrouw opgevoed. We zijn veel te bang om iets te doen wat niet mag. En neem nou ons geval: Wie vindt er nou dat we niet in ons eigen bijna affe huis een kijkje mogen nemen? We hadden best de bovenverdieping mogen bekijken en we hadden best meetlinten mogen meenemen om de ramen op te meten zodat we ook gordijnen konden bestellen. Maar dat deden we niet. We slopen de huiskamer in en keken vluchtig rond. Daarna snel doorgelopen naar de gang. Even kijken en voelen aan de trap. Oh, dat wordt weer een mooie trap. En Jee, wat wordt die hal mooi groot nu die kast is weggehaald. Daarna een kijkje in de keuken. Oh, die is nog niet geïnstalleerd. Dan hebben we niets meer te zoeken in ons nieuwe oude huis en…weg waren we weer. Vol adrenaline, want jongens wat voelden we ons illegaal en bijna betrapt.

Arme wij. Arme oude, gezagsgetrouwe wij. Met ons, zenuwachtige oudjes, valt de oorlog niet meer te winnen. Wat boeit het een ander of wij een kijkje in ons eigen huis nemen. Ja, maar we hebben de sleutels nog niet. Nou en! Kan jou het bommen. Hadden ze de boel maar goed moeten afsluiten!

Vandaag, en dat weten we echt zeker, het laatste Sinterklaasfeest in dit huis. De jongens komen bij ons eten. Heerlijk!