Tagarchief: trias politica

De rechtsstaat is soms erg lastig

Ik vind het fijn om in Nederland te wonen. In West-Europa eigenlijk. We vieren hier vrijheid en democratie. Hier in West-Europa gaat de democratie verder dan dat de meerderheid het voor het zeggen heeft. De meerderheid beslist lijkt democratie, maar dat is het niet. In een democratie beslist de meerderheid weliswaar maar zorgen we ervoor dat de rechten van de minderheid worden beschermd. Er kan geen sprake zijn van een democratie als we niet ook in een rechtsstaat leven. Als de meerderheid van de volksvertegenwoordiging besluit dat mensen met rood haar hun haar blond moeten verven, dan kunnen roodharigen naar de rechter stappen en de beslissing van die meerderheid aanvechten. De rechter zal dan het meerderheidsbesluit toetsen aan de regels die we in het verleden hebben opgesteld en die de maatschappij – in dit geval – tegen discriminatie moeten beschermen.

Maar helaas, hoe ik ook van die rechtsstaat houd, hij werkt soms ook tegen. In onbewaakte momenten merk ik bij mezelf een opkomende wrevel en vraag ik me af wat voor soort rechters we hebben in Nederland. Dan voel ik dat ik best een eerste stap wil gaan zetten richting naar door de overheid aangestelde rechters die meerderheidsbesluiten respecteren. Dat is niet goed van mezelf, maar ik loop er wel tegenaan. Een rechtsstaat kan er alleen zijn als er een strikte scheiding van machten is en dat betekent dat de rechterlijke macht zichzelf in stand houdt, zonder overheidsbemoeienis.

Vandaag in de krant twee voorbeelden van een meerderheidsbesluit dat tot mijn ongenoegen wordt teruggedraaid door de rechter om een (foute) minderheid te beschermen.

Het eerste besluit: De rechter vindt dat AirBNB geen verhuurder is maar een informatieplatform. Daardoor hoeft AirBNB geen enkele verantwoording af te leggen over hoeveel dagen welke woning verhuurd wordt. Deze registratie is nodig om de verhuur van woningen in Amsterdam aan banden te leggen. Een meerderheid vindt in Amsterdam dat deze verhuur aan banden moet worden gelegd omdat woningen (zelfs de onbetaalbaar dure) heel erg schaars zijn in de stad en ze nu niet vrijkomen voor bewoners omdat verhuur via AirBNB veel lucratiever is. Bovendien is er erg veel overlast van vakantievierende toeristen die nu in gewone woonwijken hun onderkomen huren. (Vooral uit Engeland trouwens…in die zin sta ik niet onwelwillend tegenover de Brexit; ik hoop dat dat het aantal bezopen – hengstenbal vierende – Engelsen terugbrengt in Amsterdam!)

Het tweede besluit: De meerderheid in Rotterdam heeft besloten dat ze iets willen doen aan mensen die zich hufterig gedragen naar andere mensen. De Rotterdamse raad besloot dat het in het vervolg strafbaar zou zijn als je anderen lastigvalt door naar ze te schelden, te sissen, ongepaste gebaren te maken of ongepaste dingen te vragen. Het zogenaamde sisverbod moest (jonge) vrouwen beschermen tegen een (betrekkelijk klein) groepje mannen die slecht opgevoed is. Mannen die het nodig vinden om vrouwen hun gevoel van veiligheid en vrijheid af te nemen. Maar ook dit meerderheidsbesluit werd door de rechter teruggedraaid. De rechter vindt het een vorm van meningsuiting als een man uit het niets tegen een wildvreemde vrouw zegt dat ze een lekker geil ding is en haar sommeert om met hem mee te gaan. En ja, ik ben erg voor de vrijheid van meningsuiting…

Best lastig die rechtsstaat…

De aard van democratie

Eén van de ingewikkeldste dingen in de democratie is dat de meerderheid niet altijd beslist. In een democratie moet namelijk de minderheid worden beschermd.  Het regeren van een democratisch land en het toezicht op die uitvoering, wordt gedaan op basis van meerderheid. Het handhaven van de rechten van minderheden wordt gewaarborgd door de rechterlijke macht. Ook als de meerderheid rechten wil schenden of rechten wil ontnemen aan minderheden. Voor de wet is iedereen gelijk en de rechterlijke macht ziet daarop toe. Daarom zijn deze twee machten streng gescheiden en moet de rechterlijke macht bij een conflict tussen de twee (drie) machten uiteindelijk aan het langste eind trekken.

In sommige landen die ons, om wat voor reden ook, na aan het hart liggen, is de rechterlijke macht onderhorig gemaakt aan ‘democratische’ regels. Dat leidt naar dictatuur en onbezonnen en verschrikkelijke besluiten en uiteindelijk het einde van de democratie. Als de meerderheid alle tegenspraak uitsluit dan is er sprake van een door het volk goedgekeurde tirannie en zal de lust om tegenstand te bieden, en dus de uitgevoerde macht te controleren, verdwijnen als sneeuw voor de zon. Een kliek van gelijkdenkenden krijgt het dan voor het zeggen en helaas, de mens is vaak geneigd tot het kwaad als hij te veel macht krijgt en er niemand tegenwicht biedt. Hoedt u daarom voor het uithollen van de trias politica!

Turkije is een voorbeeld van een democratie in verval. Wat heet verval; de democratie is een ruïne. Dramatisch. Niet alleen is de rechterlijke macht gesloopt, maar ook de oppositie is in het gevang gesmoord. Met stevige hand regeert Erdogan als onbetwist dictator terwijl hij zijn macht vooralsnog ontleent aan een meerderheid van het volk. Die meerderheid ziet elke poging tot oppositie als een aanval op hun leider en ze zien elke maatregel om een minderheid in bescherming te nemen als een frontale aanval op de veiligheid. Turkije is geen democratisch land meer, terwijl ze dat wel was.

Afgelopen zomer werd er in Turkije een referendum gehouden om de laatste hindernisjes voor een totale dictatuur uit de weg te ruimen. Daarvoor gingen leden van de Turkse regeringskliek naar Turkse kiezers in het buitenland. Ook dus in Nederland. Op dat moment was het in Nederland verkiezingstijd. In verkiezingstijd wil men zich graag stevig profileren. Voor iedere democraat is de huidige Turkse regering de vijand. De relatie met Turkije en een deel van de van oorsprong Turkse Nederlanders is op z’n minst gezegd, gespannen. Moet Nederland ervoor zorgen dat een regeringskliek van een dictatoriaal bestuurd land hier, voor een intimiderend deel van de Turkse Nederlanders die weinig op heeft met democratie, te gaan pleiten voor het afschaffen van de laatste barrières voor de vestiging van de absolute tirannie? Onze voltallige tweede kamer (in verkiezingstijd), minus twee, was het er roerend over eens; die Turkse regeringskliek komt er niet in. En aldus geschiedde.

Naar nu blijkt, had Nederland, volgens de Nederlandse wet, gewoon de vertegenwoordigers van de Turkse dictator moeten ontvangen en had Nederland de bijeenkomsten met die Turkse leiders moeten laten doorgaan. Ik vond toen ook dat die Turken wel een toontje lager mochten zingen en dat die ministers terecht waren teruggestuurd. Maar…dat zou wel eens de eerste stap kunnen zijn naar de teloorgaan van de Nederlandse rechterlijke macht. Iedereen is gelijk voor de wet, zelfs als je een Turkse minister bent en voor een tiran komt pleiten., Toch nog maar eens over nadenken. De vrijheid van vergadering is een namelijk een groot goed.

Twee psychopathische, nietsontziende moordenaars

Toen ik in de vijfde klas van de lagere school zat, kreeg ik geschiedenis van juffrouw De Zwart. Ik was dat jaar van school gewisseld. Ik zat in de klas bij juffrouw Visser. Een zure oude vrijster die fysiek geweld tegen kinderen niet schuwde. Nadat ik voor de zoveelste maal een tik voor mijn kop had gekregen, vond mijn moeder het welletjes en ging ik naar de montessorischool. In een zesde klas was ik de enige vijfde klasser. Don’t ask me why. Voor mijn geschiedenisles mocht ik aansluiten bij de klas van juffrouw de Zwart. Ik was er gek op. De tachtigjarige oorlog kwam bij mij tot leven en ik zag die arme Van Oldenbarneveldt het schavot betreden. De Hoekse en kabeljauwse twisten…ik kon er geen genoeg van krijgen. Bij de Franse revolutie en de Verlichting kwam de trias politica ter sprake en de onafhankelijkheid van de rechtspraak. Voor de rechtspraak is iedereen gelijk, werd ons verteld. Maar…heel soms wordt er weleens iemand voorgetrokken. Iemand met veel geld. Dat was ook eens een keer gebeurd in Nederland. Toen vertelde Juffrouw de Zwart van twee jongens van 15 en 17 die een jongen van 14 hadden vermoord.

Onze juf bespaarde ons de details niet. Gelukkig maar, want daardoor werd het een sappig verhaal. Ademloos hingen wij aan haar lip toen ze vertelde hoe de broers hun slachtoffer wurgden en hem ook nog zijn schedel insloegen. Tot overmaat van misdaad gooiden ze het slachtoffer in een put en strooide er ongebluste kalk over. Maar ondanks dat deze jongens zo’n gruwelijk misdrijf hadden begaan, kregen ze niet de passende straf. Dat kwam omdat het rijkeluiskinderen waren. Ze woonden in een grote villa in het gooi en hadden aan niets gebrek. Daardoor werden ze beter behandeld dan het gemiddelde straatschoffie dat op zakkenrollen was betrapt. ‘Klassenjustitie’ was toen het woord dat we leerden. Maar meteen kregen we de geruststelling dat dit Baarnse geval een uitzondering was. Inmiddels had justitie zich de kritiek erg aangetrokken en beterschap beloofd. Geen klassenjustitie in Nederland!

De criminele broers van destijds zijn in het nieuws. Ze waren directeuren van het familiebedrijf dat hen destijds al zo rijk maakte. Een bedrijf dat zich met dezelfde dingen bezighoudt als ik. Weliswaar doe ik alleen maar de IT, maar toch; levensverzekeringen. De Nederlandse Bank heeft hun bedrijf verkocht aan een betrouwbare ander; de broers wilden niet luisteren naar de toezichthouder… Mijn vraag: Waren die beide broers ooit wel te vertrouwen?

Kunnen mensen die zo weloverwogen een moord plegen als gewone burgers door het leven gaan? In mijn ogen mis je dan iets dat de meeste anderen, gelukkig, wel hebben; geweten. Mijn vraag is of dat geweten later toch nog kan aangroeien en een formaat kan krijgen zoals de meeste andere mensen in de samenleving hebben? Ik betwijfel dat. Doorgaans worden dit soort moorden gepleegd door psychopaten en ik heb me laten vertellen dat een psychopaat niet te genezen is. Je kan hem wel tot op zekere hoogte leren omgaan met zijn afwijking, maar genezen, dat kan niet.  Het familiebedrijf Conservatrix in levensverzekeringen, had twee psychopathische, nietsontziende moordenaars in de top. Hoe is dat mogelijk?