Tagarchief: terrorisme

De grens tussen denken en doen

Deze week heeft de Nederlandse minister van justitie Blok vier mensen het Nederlanderschap afgenomen. Vier mensen die naast de Nederlandse ook nog een andere nationaliteit hebben, want dat moet; een regering mag iemand niet stateloos maken. De vier zouden ergens in Irak of Syrië zijn en verschrikkelijke dingen hebben gedaan. Bovendien, en dat is eigenlijk het belangrijkste, worden de nu uitgestotenen, ervan verdacht dat ze bij terugkeer in Nederland een gevaar vormen voor onze veiligheid Ik sta hier ambivalent tegenover.

Ik ken de vier mensen niet en weet niets van hun achtergrond. Ik fantaseer erop los. Ik denk dat het jongens tussen de achttien en de vijfentwintig jaar waren toen ze uit Nederland vertrokken richting de islamitische heilstaat. Ik denk dat het jongens waren die zagen hoe wreed Assad te keer ging tegen zijn eigen bevolking. Ik denk dat de vier jongens een bijdrage wilden leveren aan de val van Assad en de bevolking aldaar wilden helpen. Ik denk dat ze het gevoel hadden dat Nederland niet hun land was. Ik denk dat ze zochten naar wie ze waren en wat ze voorstelden in ons kikkerlandje. Ik denk dat school, werk, meiden en familie niet vanzelf gingen en dat het leven een worsteling was. Dat dat eigenlijk voor ieder bijna volwassen mens geldt, konden ze zich niet voorstellen. Dat denk ik. Dan kijk ik naar mezelf als jochie van achttien en dan voel ik weer mijn hang naar extremisme om de wereld goed te doen. Voor de ideale wereld had ik graag een bommetje gelegd. Ik was daar godzijdank te laf voor. Maar ik zie ook mijn drie zonen toen ze zo rond de achttien waren. Ze liepen rond met het idee dat ze alles konden en alles wisten terwijl je als pa ziet dat hun breintjes nog niet volgroeid zijn en dat ze zich nog geen overzicht kunnen verschaffen. Dat ze zich ook nog niet voldoende kunnen inleven in een ander. Als ik op die manier kijk naar de vier bannelingen dan identificeer ik me met de vader van die jongens en dat is een slechte zet van mij… Op dat moment word ik wanhopig want ik wil mijn zoons in mijn armen sluiten. Wat ze ook gedaan hebben. Ik zal van hun daden afstand moeten nemen maar ik zou toch van ze houden want ze zijn deel van mij. Ik zou elke dag hebben gehoopt dat ze uit de klauwen van de oorlog zouden ontsnappen en veilig weer thuis zouden komen. En nu mogen ze niet meer veilig thuiskomen want hun thuis bestaat niet meer. Hun thuisland is dat land geworden waarnaar ze soms op vakantie gingen. Nederland is hun vaderland. Ex-vaderland. Als vader zou ik wanhopig zijn.

Maar ik ken die mensen niet. Ik weet niet wie die vier zijn. Het kunnen vrouwen en het kunnen mannen zijn. Geen idee. Ik moet ervan uitgaan dat de diensten hun werk hebben gedaan en dat ze bewijs hebben dat de bannelingen levensgevaarlijk zijn voor Nederland. Wellicht hebben de uitgestotenen met hun nog onvoldoende volwassen breinen dingen besloten die ze op latere leven nooit zouden besluiten. Maar ze zijn wel een grens overgegaan. Er is een verschil tussen denken dat een bom op de juiste plaats de wereldvrede dichterbij brengt en het daadwerkelijk plaatsen van de bom. Omdat ze de grens tussen denken en doen zijn overgegaan, moeten ze zwaar boeten. Het zij zo.

De opgave voor links

De kans dat je slachtoffer wordt van een terroristische aanslag in Nederland, is ongeveer even groot als dat je de jackpot wint van de Staatsloterij. Maar dat maakt dus helemaal niets uit. Ben je bang, dan ben je bang. Het zou je zomaar kunnen overkomen… Je vraagt je van alles af: Zie ik het van tevoren aankomen? Is een terrorist herkenbaar voor mij? Kan ik de held spelen, of ben ik alleen maar slachtoffer. Het maakt je onrustig, die gedachten. Ondanks wat dreigementen zo hier en daar, zijn wij geen echt doelwit voor terrorisme. Als gemiddelde terrorist moet je ook best veel moeite doen om hier toe te slaan. Je moet hier naartoe komen, je moet iets van ontploffend materiaal zien te bemachtigen of een vrachtwagen stelen om maar een paar barrières te noemen. Echt allemaal niet makkelijk.

Maar die ene keer dat het toch lukt om een aanslag te plagen, heeft dat een enorme impact. Zo’n aanslag maakt mensen meteen een stuk onverstandiger. Er ontstaat onrust en van die onrust profiteren verkeerde krachten in de samenleving. Dat heeft er alles mee te maken dat men het gevoel heeft dat we, doordat we niet-Nederlanders toestaan om in Nederland te wonen het idee hebben gekregen dat we een vijfde colonne binnen hebben gehaald. Buitenlandse politici van laag allooi spelen daar zelfs mee. Neem Erdogan. Op de een of andere manier geeft hij ons het gevoel dat ‘zijn’ Turkse gemeenschap ons van binnenuit gaat dwarszitten. Voelt helemaal niet prettig. Maar ook van andere groepen mensen met een andere culturele achtergrond heeft men het gevoel dat ze zich tegen Nederland zullen keren. Het aantal door IS geïnspireerde mensen is in Nederland niet groot, maar wel uitermate bedreigend en vaak zijn het mensen met een andere culturele achtergrond dan de Nederlandse.

Hoewel de kans dat je in Nederland slachtoffer kan worden van een terroristische aanslag uitermate klein is, heeft een gelukte aanslag een enorme impact op je gevoel van veiligheid en dreigen mensen de machtsverhoudingen naar rechts te laten verschuiven. Politiek rechts is verantwoordelijk voor het ontstaan van de problemen maar links krijgt er de schuld van. Dat is een probleem waar links iets op moet verzinnen. Rechts is verantwoordelijk voor de instroom van duizenden buitenlandse arbeidsmigranten. Het waren de kapitalisten die een tekort aan ongeschoolde arbeiders hadden en daarom van heinde en ver mensen binnenhaalde. Links was daar nooit zo’n voorstander van. Die zagen de werkeloosheid onder de eigen arbeiders toenemen. Links wil alleen maar dat een buitenlandse arbeider evenveel rechten en plichten heeft als een binnenlandse arbeider. Daarmee wordt valse concurrentie op de arbeidsmarkt voorkomen. Diezelfde reflex van beide kanten zie je vandaag weer, maar nu met Oost-Europeanen: Rechts haalt ze binnen en links wil dat ze minstens dezelfde rechten en plichten hebben als hun Nederlandse collegae.

Wat kunnen we doen aan het gevoel van die bedreigende vijfde colonne en het gevoel dat politiek links voor die colonne verantwoordelijk is? Hoe kunnen we daar verandering in aanbrengen? Dat is de grote opgave waar links voor staat.

Het stereotype ‘terrorist’

Ik bestudeer graag foto’s van terroristen. Hoe zien die mannen (en heel soms) vrouwen eruit? Zou je ze kunnen herkennen en dan maatregelen nemen? Dat houdt mij bezig. Neem bijvoorbeeld de mannen die de aanslagen op onze trouwdatum in Amerika deden. Negentien mannen in totaal die de wereld schokte en veranderde. Daar moet toch iets van overeenkomst in zitten. Iets in hun uiterlijk moet zichtbaar zijn waardoor je zou kunnen denken: Ja, dat is een terrorist. Doe gewoon een gooi, neem nummer vijftien. Meneer Marwan Al-Shehhi. Hij zat in één van de toestellen en we weten nu dat het een terrorist was die het toestel het WTC in liet vliegen. Ik zou zonder veel bedenkingen naast hem zijn gaan zitten in het toestel. Een heel gewone man. Een bril op zijn hoofd; niets bijzonders.

Marwan Al-Shehhi

Kijk naar de foto’s van aanslagplegers in Parijs op Hebdo of op de Bataclan. Ik zie niets bijzonders aan die koppen. Het zijn gewone jongens. Ze zouden bij mij in de straat kunnen wonen, ze zouden op een terras op het Rembrandtsplein kunnen zitten (om maar eens een dwarsstraat te noemen) genietend van een sapje in de zon. Niemand zou denken aan terrorisme. Toch hebben ze het gedaan en onrust gebracht in Europa en Amerika. De enige overeenkomst tussen al die mannen is de islam en dat blijkt aan de buitenkant niet zichtbaar.

Onze kennis over de islam gaat in ons brein aan het werk. We willen zo graag terroristen herkennen (terwijl we dat dus niet kunnen) dat we aan de haal gaan met de combinatie geloofsfanaat en islam. Qua vrouw komt er dan een wandelende wigwam uit en als man een baard (en geen snor) dragende man in djellaba met een speciaal hoedje op zijn hoofd en een hoogwaterbroek aan zijn kont. Zo’n man die je vlak bij de moskee tegenkomt en die dwars door je heen kijkt. Dat blijken dan ineens, in onze breinen, de herkenbare terroristen. Ik merk dat ook ik daar een beetje last van heb terwijl die baarddragende man in zijn djellaba evenveel met terrorisme te maken heeft als wij. Ons brein misleid ons; een terrorist kan je niet herkennen (zie mijn onderzoek naar het uiterlijk van echte terroristen!).

Laura H. wordt verdacht van terrorisme. Tenminste ze is al of niet gedwongen of vrijwillig afgereisd naar Syrië. Dat is een land waar je niet wil wezen en niet moet zijn. Als je er als Nederlander naar toe reist dan zeg je alles bijna definitief vaarwel en bovendien geef je de boodschap af dat je een terrorist bent. De Syrische grens passeren is een boek dichtslaan. Je hebt dan voor de verkeerde partij gekozen. Laura H. heeft dat boek dichtgeslagen, maar kreeg spijt. Laura H. verbaast mij op veel meer terreinen. Een meisje van twintig met twee kinderen. Heel jong moeder dus. Ze heeft zich bekeerd tot de Islam en heeft toen via een datingssite een gewelddadige man getroffen. Ze wilde van hem scheiden en toen zat ze ineens in Syrië. Daar wist ze te ‘ontsnappen’ en met behulp van Koerdische strijders weer in de min of meer vreedzame wereld te komen. Een vaag verhaal. Als ik werkte bij de inlichtingendienst dan had ik heel veel vragen aan haar willen stellen.

Terwijl Laura H. beweert ontvoerd te zijn naar Syrië, doet de krant buurtonderzoek. Er worden buren gevonden die willen getuigen. Die buren weten zeker dat Laura H. vrijwillig naar Syrië is vertrokken want, zo zeggen de buren, Laura kreeg steeds vaker bezoek van ‘mannen met baarden en lange gewaden’. Zie mijn zojuist geschetste gewenst stereotiep terrorist. Bezoek van die stereotypen zegt dus helemaal niets over werkelijke terroristen. Maar zelfs de Volkskrant zie je zich bewegen in de richting naar erkenning van het bewijs. Bezoek van ‘haatbaarden’…dan moet er wel iets van waarheid schuilen in dat ze vrijwillig ging… Onzin dus.

Mevrouw meester Zegveld.

De wereld heeft last van terrorisme. Terroristen zijn volkomen onbetrouwbaar. Ze zijn erop uit om volstrekt willekeurige mensen verschrikkelijk veel leed te bezorgen. De reden waarom ze het doen is onduidelijk. Het lijkt iets met godsdienst te maken te hebben. Godsdienst reguleert juist vaak agressie en geweld. Bij terroristen rechtvaardigt religie het juist. Door de bank genomen komen terroristen uit, of via, een land waar je echt niet zou willen wonen. Je bent daar je leven niet zeker. De atmosfeer van zo’n land, lijken ze met graagte te exporteren naar landen waar het veel mensen wel lukt om gelukkig samen te leven.

Veel vluchtelingen komen uit dergelijke desperate landen. Uit Syrië, Afghanistan, Ethiopië, Yemen, Irak of Somalië. Ondanks dat de zon er altijd schijnt, echt geen vakantieparadijzen. Het menselijke leven lijkt daar weinig waard. Zo leef je, zo ben je dood. Je bent al blij als de dood pijnloos komt in zo’n land. Voor hetzelfde geld kruisigen ze je, hangen ze je op of geselen ze je. Vrouwen hebben er doorgaans nauwelijks een leven voor zichzelf. Vooral jonge vrouwen moeten het zwaar ontgelden. Je krijgt medelijden met mensen die in zo’n land leven. De bevolking vlucht massaal.

Het westen wil iets doen. Goede raad is wat dat betreft heel erg duur. Amerika, maar Nederland net zo goed, kiest voor de aanval. Als we de kopstukken en de onder-kopstukken vermoorden, dan zal de beweging aan kracht inboeten, zo denkt men. Het geeft ons in ieder geval het gevoel dat er iets gebeurt. Of het een gunstig effect heeft, ik doe daar geen uitspraak over. Ik weet niet wat ons en hen zou overkomen als ze niemand zouden vermoorden, maar aan de andere kant lijkt het alsof het terrorisme eerder groeit dan krimpt.

Voor mij is Somalië het land van onbegrensd leed en onbegrensde criminaliteit. Ik betrap me er op dat ik zelfs Somaliërs in Nederland niet vertrouw. De wetteloosheid in Somalië heeft ervoor gezorgd dat er zowaar een piratenvloot is ontstaan. Internationale scheepvaart in die streken wordt bedreigd door die piraten. Nederland patrouilleert daar en verzamelt inlichtingen en probeert zo de scheepvaart te beschermen. Met succes, want kapingen lijken tot het verleden te behoren. De verzamelde informatie over terreurgroepen en criminelen deelt Nederland met bevriende landen. Daar zijn we blij mee, want we proberen de wereld te verlossen van terroristen en criminelen.

Amerika heeft gekozen voor de drone als ultiem wapen tegen terroristen. Een onbemand vliegtuigje met bommen en granaten aan boord. Het ding wordt elders bestuurd. Op grond van informatie wordt een drone naar een (vermeende) terrorist gestuurd en dan vermoord. Daarbij gebruiken de Amerikanen informatie uit alle hoeken en gaten…ook uit Nederland. Zo werd er in Somalië met een drone een terroristenleider net niet geëxecuteerd. Maar omdat de gegooide bommen nogal heftig waren, verloor een in de buurt bivakkerende herder zijn benen en zijn twee dochters. Verschrikkelijk natuurlijk.

Mevrouw meester Zegveld heeft de Nederlandse staat namens deze gedupeerde herder aangeklaagd omdat (onder anderen) op grond van Nederlandse informatie de Amerikanen hun vernietigende werk deden. Hoe naar ik het ook voor die herder vind, ik heb er moeite mee dat Nederland wordt aangeklaagd.