Tagarchief: Rusland

Beïnvloeding vanuit Rusland

Referenda zijn, zo lijkt het, ja/nee vragen over een onderwerp waar je eigenlijk niet zo simpel op kunt antwoorden. Meestal wil ik het anders hebben. Niet zoals het is, zoals de wet er nu ligt. Misschien een wet met meer waarborgen of iets minder ‘ja’ of ‘nee’ dan je nu kunt antwoorden. Achteraf kan je stemmen of een wet wel of niet teruggedraaid moet worden. Maar als burger kan je helemaal niet oordelen over de consequenties die het terugdraaien heeft. De politiek zou de achtergronden beter kunnen uitleggen. Dat is waar. Maar de meeste mensen willen zo’n ingewikkeld verhaal niet horen. Ik vaak ook niet. Daarbij komt dat het laatste referendum en het referendum dat er nu aan komt een internationaal karakter draagt. Het Oekraïne referendum ging om complexe verhouding tussen het genoemde land en de Europese Unie. Over een verdrag tot een zekere samenwerking. Maar achteraf blijkt er ook nog een ander aspect belangrijk, namelijk de Europese relatie met Rusland. Dat gaat over macht en machtsverdeling in de wereld. Wisten wij als burgers al vrijwel niets over de Europese relatie met Oekraïne, de verhouding met Rusland kwam helemaal niet ter sprake. Waar stem je dan voor of tegen? Je weet het niet. Dan wordt het al snel een stem tegen de machthebbers die de wet hebben ingediend en dat is heel makkelijk te beïnvloeden. Daarom vind ik de referendumwet zonder meer een gedrocht die zo snel mogelijk moet worden afgeschaft. Geen idee wat ervoor in de plaats moet komen en óf er wel iets voor in de plaats moet komen.

Afschaffen, dat willen de partijen die nu aan de macht zijn ook. Maar helaas zit er nog een referendum in de pijplijn. Stemmen over de sleepwet. Mogen inlichtingendiensten hun aftapmogelijkheden aanzienlijk uitbreiden in cyberspace en mogen ze die afgetapte gegevens bewaren om later eventuele verbanden te kunnen vinden? De vorige zin vat op geen enkele manier de complexe sleepwet samen, maar toch is dat wat ik ervan onthouden heb. De wet zou in het leven zijn geroepen om terrorisme te bestrijden. Maar dat is natuurlijk niet alleen het doel van de wet. De wet is ook nodig om internationale problemen voor te zijn. Er is een ongekende oorlog in cyberspace losgebarsten waarbij naties elkaars computernetwerken aanvallen. Doel is de maatschappij van de tegenstander zwaar te ontwrichten waardoor regeringen voor hun eigen bevolking aan geloofwaardigheid inboeten en de macht van de andere partij groter wordt. In die oorlog is het doel van de tegenstander om ons geloof in vrijheid en democratie te ondermijnen.  De wet dient net zo goed als wapen in deze cyberoorlog als dat het het bestrijden van terrorisme dient. Daarom zullen landen die ons niet helemaal goed gezind is, alles zal doen om invoering van die wet tegen te gaan. Rusland zit vast niet te springen op deze op democratische wijze tot stand gekomen sleepwet. Rusland zal zinnen om een manier om de stemming tegen die wet fiks te beïnvloeden.

Daarom dat de regering nu begonnen is met een campagne tegen de mogelijke politieke beïnvloeding van het referendum door Rusland en andere landen. Ik denk dat dat gevaar van beïnvloeding heel reëel is. Dat neemt niet weg dat men naar mijn mening vraagt over diezelfde wet. Op grond van mijn mening over de politieke situatie in Rusland heb ik neiging om tegen die wet te zijn. Als een soort Poetin (zeg: Wilders of Baudet) hier aan de macht was dan zou ik niet willen dat er een sleepwet was, ook al weet ik niet precies wat hij inhoud, die wet.

White privilege en misplaatst slachtofferschap

Anousha Nzume heeft, zo lees ik, een boek geschreven over alledaags racisme. Daarbij baseert ze zich op de meer dan belachelijke fluttheorie van Gloria Wekker. Een theorie die Wekker heeft overgenomen van de Amerikaanse Peggy MacIntosh en die uitgaat van White Privilege; een theorie waarvan nooit de geldigheid is onderzocht. Het hele idee van ‘white privilege’ in Nederland komt voort uit het idee dat vierhonderd jaar slavernij iets gedaan zou moeten hebben met de Nederlandse cultuur. Racistische ideeën afkomstig uit slavernij zouden in de poriën van onze cultuur zitten. In elk hoekje en gaatje vind je racistische gevoelens, maar de  Nederlandse mensen zijn zich daar niet van bewust.

Als ik de ideeën achter de ‘White Privilege’ theorie van Peggy MacIntosh toepas op Anousha Nzume, dan moet er met haar veel aan de hand zijn. Slavernij in het verleden en White Privilege gaan namelijk hand in hand. Als er iemand in Nederland rondloopt die vanuit haar culturele achtergrond iets met slavernij van doen heeft, dan is het wel Anousha Nzume. Anousha is geboren in Rusland. Ze heeft een Russische moeder. Slavernij bestond officieel in Rusland tot 1861. Tsaar Alexander II schafte in 1861 het lijfeigenschap af. Russen hielden andere Russen als slaaf. Dat moet wel iets gedaan hebben met de cultuur die Anousha Nzume vanuit haar moeder kreeg toegediend. Bovendien heeft Nzume een Kameroense vader die vanuit Kameroen naar Rusland is gekomen om te studeren voor arts. Kameroense elite, dus. Verkocht die Kameroense elite niet hun minder gefortuneerde landgenoten als slaaf aan wie het meeste bood? Wat heeft dat wel niet gedaan met de andere cultuur die ze meekreeg?

MacIntosh vond haar theorie bewijzen maar niks, ze was daar niet mee bezig, vertelde ze enkele maanden geleden in de Volkskrant.  Maar zelfs als MacIntosh d’r theorieën wél bewezen had, dan was het nauwelijks van toepassing op de Nederlandse cultuur geweest. De Nederlandse cultuur heeft nooit slavernij gekend. In tegenstelling tot Amerika of Rusland zijn er in Nederland nooit veel slaven geweest. Wel in de koloniën ver weg, maar daar had de gemiddelde Nederlander nauwelijks weet van. De white privilege theorie raakt in Nederland kant nog wal. Ik vind het een gevaarlijke theorie; een racistische theorie. Het gaat ervan uit dat als je een witte huid hebt, je per definitie een racist bent. Daarmee valt deze theorie ook de mensen aan, die van goede wil zijn: Mensen die met de paplepel is ingegeven dat je niet mag discrimineren en die hun uiterste best doen om iedereen als gelijke te beschouwen. De theorie beledigt mensen en roept juist tegengestelde gevoelens en gedachten op. De white privilege theorie is onwaar en contraproductief. Het zet mensen weg die de maatschappij nodig heeft om echt racisme te bestrijden.

Racisme is namelijk van iedereen en van alle tijden. Het heeft te maken met onszelf als sociale wezens; we willen graag ‘ergens’ bij horen. Dat is ons van nature gegeven. Het is puur noodzakelijk om bij anderen te horen en groepen te vormen. Daardoor ligt uitsluiting altijd op de loer. Het is onze taak als mensen om uitsluiting zo zacht mogelijk te maken maar liever nog te voorkomen. Maar we ontkomen niet aan groepsvorming en in een groep geldt dat de één er wel bij hoort en de ander niet.

Sjonge wat irriteert Anousha Nzume me als ze het gisteren in de Volkskrant over ‘herstelbetalingen’ heeft in de Volkskrant. Wat een misplaatst slachtofferschap!

Shame on you, Van Balen!

Ik kom er niet helemaal uit. De oorlog tussen Rusland en Oekraïne en het neerhalen van dat vliegtuig met zoveel Nederlanders. Met de geannexeerde Krim en het goud dat we van Oekraïense Krim leende maar dat we nu zouden moeten teruggegeven aan de Russische Krim. Ik vind dat ingewikkeld. Helemaal omdat men op dit moment makkelijk Rusland aanwijst als dader en Oekraïne als slachtoffer. Ik probeer er objectief naar te kijken, en kan dan niet altijd achter de regering gaan staan.

Neem bijvoorbeeld dat neerschieten van dat vliegtuig. De Nederlandse regering maakt er een groot internationaal probleem van dat Rusland de objectiviteit van het onderzoek in twijfel trekt. Om die partijdigheid te zien hoef ik mijn leesbril niet eens op te zetten. Oekraïne maakt, als land, deel uit van de commissie die het onderzoek naar de schietpartij doet. Oekraïne is partij in het conflict tussen Rusland en…Oekraïne. Wat is dan het punt als Rusland zegt dat de onderzoekscommissie niet objectief is. Daar heeft Rusland toch volkomen gelijk in? Het is ongeveer hetzelfde als dat men bij de voetbalinterland Nederland – Wit-Rusland Björn Kuipers als scheidsrechter aanstelt. Wat is het punt van Mark Rutte? Zeg ‘ja’, Rusland heeft gelijk: Dat onderzoek is niet objectief maar we vinden en we willen dat de Russen schuldig zijn. Of…gooi Oekraïne uit de onderzoekscommissie. (Dat laatste lijkt me trouwens het beste.) Dat vliegtuig werd in een gebied neergeschoten waar Oekraïne en Rusland-gezinde mensen oorlog met elkaar voeren en ze geven elkaar de schuld van het neerschieten van dat vliegtuig…

Dan het goud van de Krim. Toen we hier in het Allard Pierson Museum een tentoonstelling hadden waarop uitgeleende Krimse kunst was te zien, behoorde de Krim tot de Oekraïne. Op het moment dat we de kunst terug zouden geven, was de Krim Russisch geworden. Nederland sprak daar schande van. Maar zonder dat ik me echt een fan van Poetins Rusland kan noemen, is die overgang van Oekraïne naar Rusland niet geheel uit de lucht komen vallen. Op de Krim woont een handjevol mensen waarvan je kan zeggen: Dat zijn echte Krimmers. De Krim Tartaren. Voor de rest wonen er eigenlijk alleen maar…Russen. Tsja. Geen Oekraïners maar wel Russen. Goed Oké, een enkele Oekraïner woont er heus wel, maar het absolute overgrote deel van de bevolking bestaat uit Russen. Die hadden zich geschikt onder de Oekraïense regering. Die regering was democratisch gekozen en ging erg vriendschappelijk om met Rusland. Maar Oekraïners voelden zich niet vertegenwoordigd door de gekozen president. Daarom zette ze de regering af en stelde ze een meer Oekraïens-westers georiënteerde president aan (zonder verkiezingen te houden). Dat is vragen om problemen met een zo massale Russische bevolkingsgroep. De Krimrussen wilden in dat geval veel liever onderdeel uitmaken van het Rusland van Poetin.  Ik kan me dat wel voorstellen.

Europa maakte een volledig foute keuze door voor de opstandelingen in Kiev te kiezen. Babyface Van Balen zie ik nog daar op dat plein staan terwijl de fascisten geen middel onbenut lieten om de gekozen regering omver te werpen. Shame on you, Van Balen! Die staatsgreep leidde direct naar de afsplitsing van de Krim en de aansluiting bij Rusland; de bevolking wilde dat. …en ook president Poetin.

Moeilijk parket

Mijn partij zit in een moeilijk parket met dat associatieverdrag. Elke Nederlander die nu een keuze heeft, zit in een moeilijk parket. De enige die er garen bij spint zijn de mensen die onrust willen stoken in Europa. Alleen de mensen die een moeilijke situatie willen scheppen tussen Nederland en Europa. De mensen kortom die een einde willen aan de Europese gemeenschap, die hebben er baat bij. Mensen die het nationalisme aanwakkeren en vooral naar tegenstellingen kijken in de Nederlandse maatschappij en niet naar datgene wat ons in Nederland en in Europa verbindt. Waarom ze tegen Europa zijn, blijft voor mij een raadsel. Dat standpunt heb ik nooit begrepen en heb ik me niet in verdiept. Ga ik, misschien, later nog eens doen.

Nederland heeft het nauwelijks eens kunnen willen zijn met het associatieverdrag met Oekraïne. Na lang onderhandelen in Europa is het verdrag tot stand gekomen. Er is veel getrokken en geduwd, er is water bij de wijn gedaan en er zijn harde eisen gesteld. Er is politiek bedreven, kortom. Via onderhandelingen is er een verdrag ontstaan waar ieder haar scherpe kantjes vanaf geslepen heeft. Laten we het zo zeggen; iedereen kon er mee leven. Behalve Rusland. Rusland werd, zo lees ik in een interview met hoofdonderhandelaar Pierre Vimont vandaag in de Volkskrant, nauwelijks in het verhaal meegenomen. Rusland heeft niets met Europa of de NAVO, begrijpelijkerwijs. Rusland heeft wel veel van de haar omringende landen zien toetreden tot Europa en later ook tot de NAVO. Rusland is daar niet blij mee en zag Oekraïne ook die kant op laveren. Dat terwijl een aanzienlijk deel van de bevolking zich veel meer bij Rusland vindt horen dan bij Oekraïne c.q. Europa.

Het associatieverdrag met Oekraïne is kortom een verdrag waar nauwelijks iemand echt hartgrondig voor is maar ook niet hartgrondig tegen. Het is een door onderhandelingen tot stand gekomen verdrag dat de regering door het parlement geloodst heeft. Zo gaan die dingen vaker.

Nu dat associatieverdrag ter discussie gesteld wordt, stelt ons dat voor een groot probleem. Enerzijds heeft Nederland een positie in Europa. Een positie waarin verdragen door onderhandelingen tot stand komen en waar je je op een gegeven moment neerlegt bij een behaald resultaat. Aan de andere kant wordt ons nu gevraagd of wij als burgers kunnen leven met dit matige onderhandelingsresultaat. Dat geeft de coalitie nauwelijks wapens in handen.

De Regering komt met holle frasen en lege kreten: Als je voor democratie bent dan moet je voor het verdrag stemmen. Als je tegen corruptie bent, dan moet je voor dat verdrag stemmen. Wat een onzin! De regering heeft zich uiteindelijk gewoon neergelegd bij een onderhandelingsresultaat, laten we het daarop houden.

Nu mij naar mijn mening wordt gevraagd, vind ik het verdrag fout. Dat vindt Pierre Vimont ook; Rusland had meegenomen moeten worden in de onderhandelingen. Het verdrag is een van de oorzaken van de burgeroorlog in Oekraïne. Mijn partij zit in een heel moeilijk parket. Ik zit in een moeilijk parket. Dit verdrag is bagger…maar ik ben voor een verenigd Europa.

De ijzige vlakte en Doctor Zjivago

Eigenlijk is het best bijzonder dat een Egyptenaar zo overtuigend een Rus kon spelen. Dat hij zo natuurlijk kon rondstappen in de ijzige wereld van de Russische toendra. Omar Shariff heeft destijds enorme indruk op mij gemaakt als Doctor Zjivago. Sommige beelden uit die film hebben voor mij een iconisch gehalte gekregen. Toen ik de film voor het eerst zag, kocht ik daarna meteen het boek. Ik wilde de roman lezen. Die roman verteerde moeizamer dan de film. Ik vond het een taai boek. De gedichten die erin stonden sloeg ik helemaal over. Kortgeleden is er een nieuwe, en uitmuntende, vertaling uitgekomen. In die nieuwe vertaling zou ook de kwaliteit van de gedichten tot uiting komen.

Doctor Zjivago draaide in het Amsterdamse theater Du Midi. In die tijd voelde ik me al een hele kerel als brugklasser. Ik was gemiddeld populair in de klas. Het liefst was ik heel erg populair geweest, maar helaas, feesten, daar was ik niet goed in. Ik heb altijd in mijn vaders voetsporen willen treden als feestbeest. Feestbeesten zijn de populairste mensen. Dat zijn mensen die het leven proeven. Zo zag ik het toen, en misschien zie ik dat nog altijd wel zo. Thijmen was wel een feesterd. Ik probeerde altijd in de buurt van Thijmen te zijn zodat iets van zijn populariteit op mij af zou stralen. Thijmen vond mij een geschikte peer, maar dat gaf mij nog geen toegang tot ongekende populariteit. Dat wist ik toen nog niet. Van Thijmen hoorde ik verhalen over Doctor Zjivago. Hij vond het een schijtfilm. Niet dat hij er veel van gezien had, maar de scenes die hij had gezien, vond hij prut. Het meest positieve van docter Zjivago vond hij dat het licht uitging en dat hij naast een willige mooie meid zat. Zij vond de film ook niets. Thijmen en het meisje zochten daarom ander vertier en dat vonden ze bij elkaar. Thijmen vertelde daar in geuren en kleuren over. Ik was jaloers en vond Docter Zjivago ook een prutfilm terwijl ik hem niet gezien had.

Gelukkig werd Doctor Zjivago een klassieker. Daarom kwam hij jaren later weer uit de kast. Ik was diep onder de indruk van de afgestofte film. Wel erg romantisch hoe Zjivago gevangen zat tussen Lara en Tonia. De Russische revolutie vormde het decor van de film. De hoofdpersoon werd gemangeld in deze revolutie. Daardoor ontsteeg de film de middelmaat. Het beeld van grote ijsvlaktes blijft hangen. De verstarde generaal en echtgenoot van Lara in zijn niet te stuiten trein. En het gezicht van Shariff, ingepakt in doeken, maar blauw van de kou en zijn wanhopige blik. Het ijspaleis waar hij een voorlopig onderkomen vindt. Ik weet niet meer of dat met Lara of met Tonia was, maar dat is niet zo belangrijk. Dat beeld van het ijspaleis is wel belangrijk voor mij. Ik herinner me een film waarin iedereen het voortdurend koud heeft. Verschrikkelijk koud.

Het is zo jammer dat ik zo langzaam lees op dit moment. Zal ik de nieuwe vertaling van Doctor Zjivago gaan lezen? Misschien moet ik de beelden van de film in mijn hoofd koesteren en aanvaarden dat ik gewoon niet alles kan lezen, hoe graag ik dat ook zou willen.

Wraak

‘Wraak’ is een individueel mensending. Iets is je aangedaan en daarvoor wil je genoegdoening. Het doel is een ander net zoveel (of meer) leed te berokkenen als jou is aangedaan zodat hij in het vervolg wel zal uitkijken om het nog eens te doen. Bovendien voelt het rechtvaardig als de dader evenzeer slachtoffer wordt als jij was. Slachtoffer zijn geeft een rotgevoel; iemand had de macht om jou iets aan te doen, iemand was sterker dan jij.

In Nederland willen we niet dat er wraak wordt genomen. ‘Verhaal halen’, bloed- of eerwraak vinden we niet goed. We hebben een aparte macht opgericht die voor ons wraak neemt; de rechterlijke macht. We leiden daarmee een oergevoel dat veel schade kan berokkenen af naar een gereguleerde vorm van wraak. Alle partijen krijgen het woord en alle partijen mogen hun kant van het verhaal doen. Uiteindelijk velt een onpartijdige een oordeel.

Wraak moet niet. Wraak is destructief en raakt ook vaak mensen die er niets mee te maken hebben. Doorgaans spelen andere zaken een rol dan datgene waarvoor de wraak genomen wordt. Onder crimineeltjes is wraak aan de orde van de dag. Omdat er op het ogenblik veel crimineeltjes in Nederland zijn wordt er veel wraak genomen. Soms zijn daar mensen het slachtoffer van die er toevallig op dat moment waren. De verkeerde wordt doodgeschoten of alle auto’s in een garage gaan in vlammen op omdat er een crimineel autootje tussen stond dat uit wraak in de fik gestoken moest worden.

Als inwoners van een land iets wordt aangedaan door mensen die zich manifesteren als inwoners van een ander land, dan moet je uitkijken. Dan borrelen wraakgevoelens net zo goed op maar dan onder de inwoners van een land ten opzichte van een ander land. Als een land wraak neemt op een ander land, dan vallen er sowieso onschuldige slachtoffers. Dat leidt weer tot nieuwe wraak en uiteindelijk tot een spiraal van geweld. We zien het steeds weer, maar niemand wil daar iets van leren. Vanuit de Gazastrook worden raketten afgeschoten op Israel. Daarop reageert Israel wraakzuchtig; met zware bombardementen. Burgers komen daarbij om.  Uit wraak worden er weer raketten afgeschoten…etcetera…

Raqqa is een door IS-criminelen bezette stad. Een stad met 140.000 inwoners. Sommigen stonden sympathiek tegenover de inname van hun stad door IS. De meerderheid niet, die willen überhaupt geen oorlog. Die willen hun eigen brood verdienen en de droom koesteren dat hun kinderen het beter krijgen dan zijzelf. Raqqa is door een handjevol criminelen uitgeroepen tot hoofdstad van IS.

  • Er wordt in een Russisch passagiersvliegtuig boven de Sinai een bom tot ontploffing gebracht. IS vertelt trots dat zij het hebben gedaan.
  • Acht criminelen schieten van alles en iedereen in Parijs dood. IS vertelt trots dat zij het hebben gedaan.

Gevolg: Raqqa wordt zwaar gebombardeerd. De burgers van Raqqa hebben daar vooral last van.