Tagarchief: referendum

Beïnvloeding vanuit Rusland

Referenda zijn, zo lijkt het, ja/nee vragen over een onderwerp waar je eigenlijk niet zo simpel op kunt antwoorden. Meestal wil ik het anders hebben. Niet zoals het is, zoals de wet er nu ligt. Misschien een wet met meer waarborgen of iets minder ‘ja’ of ‘nee’ dan je nu kunt antwoorden. Achteraf kan je stemmen of een wet wel of niet teruggedraaid moet worden. Maar als burger kan je helemaal niet oordelen over de consequenties die het terugdraaien heeft. De politiek zou de achtergronden beter kunnen uitleggen. Dat is waar. Maar de meeste mensen willen zo’n ingewikkeld verhaal niet horen. Ik vaak ook niet. Daarbij komt dat het laatste referendum en het referendum dat er nu aan komt een internationaal karakter draagt. Het Oekraïne referendum ging om complexe verhouding tussen het genoemde land en de Europese Unie. Over een verdrag tot een zekere samenwerking. Maar achteraf blijkt er ook nog een ander aspect belangrijk, namelijk de Europese relatie met Rusland. Dat gaat over macht en machtsverdeling in de wereld. Wisten wij als burgers al vrijwel niets over de Europese relatie met Oekraïne, de verhouding met Rusland kwam helemaal niet ter sprake. Waar stem je dan voor of tegen? Je weet het niet. Dan wordt het al snel een stem tegen de machthebbers die de wet hebben ingediend en dat is heel makkelijk te beïnvloeden. Daarom vind ik de referendumwet zonder meer een gedrocht die zo snel mogelijk moet worden afgeschaft. Geen idee wat ervoor in de plaats moet komen en óf er wel iets voor in de plaats moet komen.

Afschaffen, dat willen de partijen die nu aan de macht zijn ook. Maar helaas zit er nog een referendum in de pijplijn. Stemmen over de sleepwet. Mogen inlichtingendiensten hun aftapmogelijkheden aanzienlijk uitbreiden in cyberspace en mogen ze die afgetapte gegevens bewaren om later eventuele verbanden te kunnen vinden? De vorige zin vat op geen enkele manier de complexe sleepwet samen, maar toch is dat wat ik ervan onthouden heb. De wet zou in het leven zijn geroepen om terrorisme te bestrijden. Maar dat is natuurlijk niet alleen het doel van de wet. De wet is ook nodig om internationale problemen voor te zijn. Er is een ongekende oorlog in cyberspace losgebarsten waarbij naties elkaars computernetwerken aanvallen. Doel is de maatschappij van de tegenstander zwaar te ontwrichten waardoor regeringen voor hun eigen bevolking aan geloofwaardigheid inboeten en de macht van de andere partij groter wordt. In die oorlog is het doel van de tegenstander om ons geloof in vrijheid en democratie te ondermijnen.  De wet dient net zo goed als wapen in deze cyberoorlog als dat het het bestrijden van terrorisme dient. Daarom zullen landen die ons niet helemaal goed gezind is, alles zal doen om invoering van die wet tegen te gaan. Rusland zit vast niet te springen op deze op democratische wijze tot stand gekomen sleepwet. Rusland zal zinnen om een manier om de stemming tegen die wet fiks te beïnvloeden.

Daarom dat de regering nu begonnen is met een campagne tegen de mogelijke politieke beïnvloeding van het referendum door Rusland en andere landen. Ik denk dat dat gevaar van beïnvloeding heel reëel is. Dat neemt niet weg dat men naar mijn mening vraagt over diezelfde wet. Op grond van mijn mening over de politieke situatie in Rusland heb ik neiging om tegen die wet te zijn. Als een soort Poetin (zeg: Wilders of Baudet) hier aan de macht was dan zou ik niet willen dat er een sleepwet was, ook al weet ik niet precies wat hij inhoud, die wet.

Zalmeëenmeteraanme reetroesten

Vandaag een artikeltje van Kees Jan Dellebeke in de Volkskrant. De man is oud-medewerker van de AIVD en waarschijnlijk daarom een groot voorstander van de sleepwet. Ik heb bedenkingen en weet echt niet goed of ik voor zo’n wet of tegen zo’n wet zou stemmen bij het referendum. Even afgezien of de politiek zich iets gelegen laat liggen aan het referendum. Ik weet het gewoon niet. Er strijden in mij twee partijen tegen elkaar. De voorstander in mij blaat onze regering en de bijna voltallige tweede kamer na: Er loert overal gevaar en het gevaar is vooral in cyberspace op te sporen. Kwaadwillenden die onze samenleving te lijf willen, communiceren met elkaar en door dat af te luisteren kunnen de diensten veel leed voorkomen. Ik ben voor een veilig Nederland en als ze met die sleepwet ellende kunnen voorkomen, dan heeft de wet mijn zegen.

Aan de andere kant heeft de inlichtingendienst nu een baas waar ik vertrouwen in heb. Nee, die baas is niet precies van mijn kleur, maar toch uit het politieke midden. Minister Olengren is de minister van binnenlandse zaken en Rutte de premier. Mensen die zo ongeveer dezelfde staat aanhangen als ik. Met een grote liefde voor de vrijheid. Mensen ook die de integriteit van de politiek hoog in het vaandel hebben. Kan deze regering er garant voor staan dat er altijd politieke bazen blijven die zo ongeveer de staatsvorm aanhangen die we nu hebben, dan zou ik wel voor de sleepwet zijn. Maar helaas lopen er in Nederland ook politieke gekkies rond die onder het mom van vrijheid andere groepen in de samenleving willen onderdrukken. Partijen met niet verwaarloosbare politieke aanhang en macht. Stel dat zij onverhoopt aan de macht komen, hoe gaan zij dan om met deze wet? Gaan ze dan alle moslims extra slepen? Gaan ze linkse politici extra volgen of alle PvdA-leden? Om maar eens een paar voorbeelden te noemen.

Heus, dat soort gedachten zijn nog helemaal niet zo gek. Goed, in Nederland zijn de gekkies niet zo heel erg machtig, maar in andere landen in Europa wel. De PIS partij in Polen zou met die sleepwet akelige dingen doen. En we hoeven maar een klein stapje buiten Europa te doen om in een land te zitten waar zo’n soort wet aan alle kanten misbruikt zou worden. De Turkse regering zou zich afvragen waarom ze niet al heel veel eerder met zo’n wet waren gekomen om al die van terrorisme verdachte groepen (zoals amnesty international, en andere mensenrechten groeperingen) in de gaten te houden en in kaart te brengen. Gezien het feit dat er altijd veel mensen graag opkijken naar zo iemand als de dictator van Turkije, is zelfs niet uitgesloten dat zo’n soort figuur de politieke baas over de inlichtingendiensten hier zou kunnen worden. Daarom ben ik eigenlijk wel tegen die wet.

Terug naar het artikeltje in de Volkskrant. Dellebeke schrijft dat de Nederlanders – politiek en burgers – geen verstand hebben van inlichtingendiensten en dat daarom iedereen maar moet doen wat de mensen die er wél verstand van hebben zeggen. Ammeneus, dus. Ook schrijft hij dat Nederland geen lachtertje mag zijn binnen de inlichtingendiensten van Europa: Zalmeëenmeteraanmereetroesten, zeg ik dan. Zwak artikeltje.

De democratie en Catalonië

Vandaag wordt er in Catalonië een referendum gehouden. Een volksraadpleging over of Catalonië onafhankelijk moet worden van Spanje of niet. Een referendum dat op het verkeerde tijdstip gehouden wordt en op een manier die de democratie echt geen goed doet. En, voor zover ik het kan overzien, haar oorsprong vindt in niets anders dan de onderbuik van Catalanen; ondoordacht nationalisme. Het beste zou zijn dat het referendum door de organiserende partij wordt afgelast en dat ze met de Spaanse regering om de tafel gaan om de zaken op te lossen. Als je niet meer in overleg gelooft, dan houdt alles op. Inmiddels hebben de partijen hun hakken al te diep in het zand gezet en daardoor is geen van de partijen meer in staat om een weloverwogen besluit te nemen. De kloof tussen de partijen is te diep met als gevolg dat ieders standpunt onwrikbaar vastligt. Je hoopt altijd dat in dat soort situaties de intelligentsia het voortouw nemen. De mensen die geleerd hebben om met meer na te denken dan alleen hun onderbuik. Maar het nieuws gisterenavond: Met sleutels rammelende schooldirecteuren. De notabelen van Spanje. De hoger opgeleiden. De mensen die de volgende generaties moeten opleiden. Met hun rammelende sleutels wilden ze laten zien dat de scholen, stembureaus, opengaan. Omwille van de democratie moeten de stembureaus gesloten blijven. Ieder weldenkend mens zou dat moeten kunnen doorzien, want:

De tegenstanders van het referendum in Catalonië hebben hun standpunten niet kunnen verwoorden. De situatie was inmiddels al zo ver uit de hand gelopen dat alleen nog de stem van de voorstanders klonk. Elke andere mening wordt in die sfeer weggezet als onderhorig aan de Spaanse regering of fascistisch of whatever maar wordt in ieder geval niet als serieus beschouwd. Dat heet monddood maken. Gezien het feit dat de Catalaanse oppositie monddood is, kan het referendum niet democratisch zijn.

Omdat de Catalaanse volksraadpleging onwettig is verklaard gaan tegenstanders van onafhankelijkheid niet stemmen. Volgens de voorstanders is het dan hun eigen schuld als ze het referendum verliezen. Maar dat is niet zo. Dat is een ondeugdelijk argument. Catalonië is geen onafhankelijke staat. Wetgeving komt vanuit Madrid. Als dit referendum niet klopt volgens de wetten van de wettige en op democratisch tot stand gekomen regering van Spanje en keer op keer is afgewezen door de rechters, dan is het referendum ongeldig; dan wordt het wel gehouden maar zonder enige rechtsgeldigheid. Iets ontlenen aan de uitslag van het referendum is dan heel erg ondemocratisch.

Er kunnen vast nog meer argumenten worden genoemd waarom dit referendum niet moet plaatsvinden, maar het beste argument is, dat mensen nooit besluiten moeten nemen vanuit hun onderbuik. Nationalisme komt altijd voort uit onderbuikgevoelens. In Catalonië voelen mensen zich onterecht achtergesteld ten opzichte van mensen uit alle andere Spaanse provincies. Spanje is een rechtsstaat waar alle mensen gelijk zijn. Basta! Maar de gevoelens van achterstelling worden flink opgeklopt. Nationalisme brengt zelden iets goeds.

(Ik lees dat er op dit moment hevige gevechten gaande zijn.)

Democratie en Poexit

Met mijn jongste zoon discussieer ik graag over van alles en nog wat. Hij houdt ervan om mij het vuur aan de schenen te leggen en ik hou ervan om hem te prikkelen en uit te dagen. Niet alleen in discussies aan tafel zoeken we elkaars grenzen op, ook in ons stemgedrag. Meneer stemde laatst op…Thierry B. Toen was ik wel even los. Maar aan de andere kant komt Thierry B.’s opvatting over democratie wel degelijk in de buurt van zijn visie op democratie. Ik moet het toegeven, op veel punten geloof ik niet zo in de macht van het volk. Ik geloof erin dat je veel zaken over moet laten aan beroepspolitici en ambtenaren omdat wij, als gewone stervelingen daar geen enkele kijk op hebben. De kans dat je in zo’n geval achter een demagoog aanloopt met een compleet andere agenda is dan levensgroot. Neem bijvoorbeeld dat Oekraïne referendum. De zaak zelf was veel te complex voor de meesten. Ik had er wel een mening over, heb ik ook vaak geventileerd, maar veel geopolitieke belangen kon ik gewoon niet laten meewegen, omdat ik er te weinig van afwist. Het referendum had, bij de organisatoren, niet het tegenhouden van dat associatieverdrag als doel, zij hadden een andere agenda; ze wilden zand strooien in de machine die Europa heet. Maar als zoonlief op Thierry B. wil stemmen en zijn ijdeltuiterige kompaan Hiddema; mijn zegen heeft hij.

Gaat het in een democratie altijd om de meerderheid die beslist? Ik denk het niet. Ik denk dat een democratie alleen maar kan bestaan als de minderheid wordt beschermd en haar rechten worden gewaarborgd. In een democratie beslist de meerderheid en wordt de minderheid beschermt. Als dat niet zo is, dan is er geen sprake van democratie. Je loopt dan namelijk de kans dat de minderheid zó onderdrukt wordt dat ze nooit meer een meerderheid kan worden. Democratie is namelijk ook dat je aanvaardt dat je vandaag een meerderheid hebt, maar dat je morgen weer tot een minderheid kan behoren. Zelfs als de stemming over hetzelfde onderwerp gaat. Daarom moet je in de democratie een waarborg bouwen die niet omvergetrokken mag worden. Die waarborg werd bedacht tijdens de verlichting in Frankrijk: De Trias Politica.  De uitvoerende macht (regering) moet ondergeschikt zijn aan de controlerende macht (het parlement). De onafhankelijke onaantastbare rechterlijke macht (rechters) moet de minderheden beschermen.

Overal waar men dit principe loslaat is men de democratie aan het ondergraven. Ik denk dat we het er allemaal wel over eens zijn dat in Turkije geen sprake meer is van democratie. Het ontslaan van duizenden rechters heeft de democratie aldaar de das om gedaan. Zelfs als negentig procent van het volk achter het ontslaan van de rechters staat, is daarmee het lot van de democratie bezegeld. Minderheden kunnen niet meer beschermd worden. Dat minderheden in Turkije vogelvrij zijn verklaard, is een open deur die ik graag intrap. Ik denk dat alleen democratieën lid kunnen zijn van Europa. Turkije valt dan volledig af. Maar Polen balanceert nu ook op het randje. In Polen heeft de PIS partij het voor het zeggen. De PIS partij vindt dat de rechterlijke macht bestaat uit relieken uit het communistische tijdperk. Daarom acht zij zichzelf gerechtigd om de hakbijl erin te zetten. Of het nou waar is of niet, dat doet er niet toe. Als je als regering de rechterlijk aan je onderwerpt, gooi je de democratie om. Als je de democratie omver gooit, dan heb je niets meer te zoeken in de Europese gemeenschap… Poexit? Maar wie gaat na de Poexit onze aardbeien plukken?

Vluchtelingenstroom uit Turkije…

Erdogan heeft niet de uitslag gehaald die ik verwachtte. Ik had het idee dat hij een ruime overwinning zou halen. Alles heeft hij uit de kast gehaald om dat te bereiken. Hij sloot de oppositie op, maar dat had nauwelijks invloed. Hij keerde zich fel tegen Europa, het leverde hem weinig op. Hij begon een nietsontziende oorlog tegen binnenlandse minderheden, het hielp hem niet veel. In Turkije zag men wat voor afschrikwekkend man hij was. Een dictator van het eerste uur die nietsontziend zijn wil zou gaan opleggen. Die van Turkije een ander land wilde maken dan menigeen wil. Een dictatoriaal geleid land waar de islam een overheersende rol speelt. Waar oppositie niet geduld wordt en waar minderheden bestreden worden. Worden ze niet bestreden, dan toch minstens zwaar onderdrukt. Kortom, een land waar je normaal gesproken niet wil wonen.

Ik durf te beweren dat de meeste Turken zo’n land helemaal niet willen maar dat het hun door buitenlandse krachten is opgelegd. Als de overwinning zo nipt was, dan betekend dat, dat iets de doorslag heeft gegeven. Ik denk dat je die kanteling ten gunste van Erdogan gerust kunt zoeken in West-Europa. Mensen met een Turkse culturele achtergrond hebben onterecht gebruik gemaakt van hun stemrecht en hebben Turkije opgezadeld met een nietsontziende dictator die er niet voor terugdeinst om met ijzeren vuist de oppositie te vermorzelen.

Ik gun Turkije een betere regering en ik betreur het verschrikkelijk dat mijn landgenoten dit een ander land hebben aangedaan. Ik schaam me er haast voor, maar wat kan ik eraan doen? Die twee procent van de stemmen die nodig waren om Erdogan’s ambitie te stoppen is, in mijn ogen illegaal, uit Nederland en Duitsland te niet gedaan. Ik heb er weliswaar geen onderzoek naar gedaan, maar uit cijfers van de Volkskrant blijkt dat vijfenzeventig procent van de mensen die hier, zeer ondemocratisch, mocht kiezen voor het referendum in Turkije, heeft ‘ja’ gestemd. Trekken we dat door naar Duitsland, België en Frankrijk, dan moeten die stemmen doorslaggevend zijn geweest. Vijf procent van de stemmen komt, naar verluidt, uit het buitenland. Vijfenzeventig procent van vijf procent is een zeer ruime drie procent. Zonder de Turken die wonen en werken, leven en sterven, trouwen en kinderen krijgen in West-Europa, zou Erdogan het referendum verloren hebben. Zij hebben een dictator in het zadel geholpen waar ze zelf geen last van hebben.

Ik ga een somber toekomstbeeld scheppen. Erdogan gaat de doodstraf invoeren. Ook daarover zal een referendum gehouden worden. Ook dat zal de tiran met behulp van buitenlandse krachten winnen. Allereerst zullen de Koerden eraan moeten geloven, daarna de Güllenbeweging. Ik verwacht een stroom executies. En dan wordt de oppositie pas echt bang en een grote vluchtelingenstroom komt op gang. Kleine bootjes die ’s nachts de oversteek wagen naar Griekenland. Europa zal opnieuw worden overstroomd door vluchtelingen. Nu geen Syriërs meer, maar Turken.

Brexit: De ratio verliest van de emotie

Brexit is een feit. Groot-Brittannië heeft in een referendum gekozen om uit Europa te stappen. Het is nu realiteit; de schreeuwers hebben gekregen waar ze om vroegen. Een land dat altijd al matig pro-Europa was, stapt er nu definitief uit. Ik dacht een tijdje dat ik hoopte dat de Britten zwaar gestraft zouden worden. Dat de pond naar een historisch dieptepunt zou devalueren; dat de effectenbeurs van Londen volledig in zou storten, dat de niet-Engelse banken massaal Londen zouden verlaten. Maar ik denk niet zo. Het is nu een historisch feit. Het is niet anders; we moeten ermee leren leven.

Eén van de redenen om in Europa zo strak te gaan samenwerken was, dat men, met de dramatische eerste helft van de twintigste eeuw voor ogen, hoopte dat hele sterke economische banden tussen de landen de kans op een blijvende vrede groter achtte dan zonder die samenwerking. Laten we niet vergeten dat de laatste stuiptrekkingen van een onverenigd Europa een ramp waren. Zelden zo veel misdadige nationalistische politici die tegelijk aan de macht waren als in de eerste helft van de twintigste eeuw. Nationalisme heeft zelden tot iets positiefs geleid. Daarom maak ik me wel zorgen. Ineens overal nationalisme in Europa. Frankrijk voor de Fransen; Nederland voor de Nederlanders. Zelfs binnen landen zie ik weer bewegingen opkomen voor afscheiding. Ik vind niet dat het er vrolijker op wordt.

In een commentaar op een mogelijk uittreding van de Britten las ik dat dat weleens grote gevolgen kan hebben op de stabiliteit van Groot-Brittannië. De Schotten zouden erg pro-Europa zijn. Een Britse uittrede uit Europa zou het kamp van nationalistische Schotten die Groot-Brittannië willen verlaten wellicht een enorme boost kunnen geven. Zijn we blij met een uiteenvallend Groot-Brittannië?

Men wilde een betere wereld creëren. Dat was het argument waarom het uitdijende Europa toen zoveel succes had. Dat argument is helemaal niet meer koosjer. ‘Europa’ staat niet meer voor een betere wereld. Politiek/emotionele argumenten pro Europa worden weggezet als bangmakerij. Daarom zie je dat alle argumenten pro Europese samenwerking, economische argumenten zijn. ‘Een uittrede uit de EU gaat ons kapitalen kosten.’ ‘Een handelsland zoals Nederland is compleet afhankelijk van Europese samenwerking.’ Wordt er daarentegen een emotioneel politiek argument gebruikt (Een verenigd Europa heeft tientallen jaren gezorgd voor een vreedzaam Europa) dan wordt dat weggewuifd.

Economische argumenten boeien de tegenstanders niet. De tegenstander maakt eigenlijk alleen maar gebruik van politieke emotioneel geladen argumenten. Nationalistische argumenten. Daarom gaan de tegenstanders van Europa winnen. De tegenstanders hebben de argumenten in handen waarmee ze het stomme volk kunnen manipuleren. De ratio verliest van de emotie. Daarmee is maar weer gezegd dat de geldigheid van argumenten worden bepaald binnen een de historische context. Wat nu waar is hoeft dat morgen niet meer te zijn.

Wat is er mis met het compromis?

Oekraïne heeft een heldin. Een ijzervreetster. Ze had zich aangesloten bij een ‘volksmilitie’ en was ten strijde getrokken tegen de Russen. Nadija Savtsjenko heet ze. Enkele maanden geleden werd ze gevangengenomen. Een geruchtmakend proces volgde. Daarna kende iedereen haar. Niet alleen om de enorme straf die ze kreeg opgelegd van Rusland, maar vooral door haar heldhaftige houding. Tijdens het voorlezen van het vonnis zong ze het Oekraïense volkslied en stak ze haar middelvinger op naar de rechter.

Rusland wilde haar wel ruilen tegen twee gevangen Russische soldaten en zo kwam Nadija Savtsjenko weer op Oekraïense bodem, op vrije voeten. Onze ijzervreetster bleek ook een zetel in het parlement te hebben.  Maar ze heeft lak aan iedereen. In de krant vandaag een foto van haar in het parlement. Het parlement speelt geen rol van betekenis; zij doet het. Zij bepaalt het. Alles wat Nadija Savtsjenko zegt of doet, is een aanslag op de zoektocht naar een oplossing in Oekraïne. Als Nadija Savtsjenko en de haren aan de macht komen, moeten er velen verhuizen en laait de strijd in het oosten van Oekraïne verder op.

In zekere zin heeft Nadija Savtsjenko een makkelijk leven; zij weet wat de waarheid is. Ze heeft de waarheid namelijk in pacht. Omdat ze zo gelijk heeft, heeft iedereen die er anders over denkt, per definitie ongelijk. De wereld moet vrezen voor mensen zoals deze pilote. Savtsjenko en ik…we boteren niet.

Ook vandaag in de krant een column van René Koekkoek. Hij analyseert dat er in Nederland een sterk rechts nationalistische stroming op komt. Deze rechtse nationalistische stroming vormt een voorportaal naar de Oekraïense situatie van dit moment. Thierry Baudet en Geerten Waling zijn enthousiast over ‘nieuwe vormen van directe democratie’. Een vorm van democratie waarbij er via referendum een besluit wordt genomen. De bevolking kan dan via een ‘ja’ of een ‘nee’, ‘meepraten’ over een bepaald voornemen van de regering. Dat is dus heel slecht voor Nederland en voor de democratie. Het lijkt sympathiek, maar dat is het niet. Het is de weg naar tirannie. Tirannie van de door demagogisch tot stand gekomen meerderheid. Het referendum over het Oekraïne verdrag laat zien hoe verderfelijk deze vorm van democratie is. Bij een ‘ja’ of een ‘nee’ ontbreekt al meteen het ‘misschien’ of ‘op deze manier een nee, maar ietsje gewijzigd een ja’. Kortom de nuance. De nuance zorgt voor compromissen. Compromissen zorgen ervoor dat de scherpe randjes ervan af zijn en dat een grotere meerderheid ermee verder kan.

Kijk nog eens naar dat Oekraïne referendum. Waar heeft het referendum nou precies ‘Nee’ tegen gezegd? Niemand die het ons kan vertellen. Ja, er wordt nu een verdrag waarschijnlijk niet geratificeerd. Maar wilde het Nederlandse volk dat ook? Ik betwijfel het. Zestien procent van de Nederlandse bevolking leggen hun wil op aan Nederland, terwijl het zeer twijfelachtig is waar men over gingen stemmen.

Ik vrees dat de democratie van Baudet en Waling vergelijkbaar is met de democratie van Nadija Savtsjenko. Waar Savtsjenko de waarheid zelf in pacht heeft, laten Baudet en Waling de waarheid pseudo democratisch tot stand komen.

Wat is er toch mis met het zoeken naar een compromis?

De wereld verdelen in Goed en Fout.

Eddy Szirmai is hoogleraar aan de universiteit van Maastricht. Eddy Szirmai heeft vandaag een stukje geschreven in de Volkskrant over het onlangs gehouden referendum. Dat referendum dat menigeen in een spagaat bracht. Eddy Szirmai had helemaal geen last van een spagaat. Dat komt omdat hij eigenaar van de waarheid is. Iedereen die zijn waarheid niet erkend, heeft het fout. Als je hoogleraar bent, mag je dat beweren, denk ik. Als hoogleraar heb je de hoogste sport van de maatschappelijke ladder bereikt en ben je de autoriteit. Als je als hoogleraar woorden in de mond neemt als ‘fout’, ‘collaboratie’ en ‘verraad plegen’ dan moeten die anderen wel heftig fout zitten.

Als eerstejaars student geschiedenis kregen we als oefening drie bronnen aangeboden over de Hongaarse opstand in 1956. (De dilemma’s rond Oekraïne lijken verdomd veel op de dilemma’s rond Hongarije in 1956.) De drie bronnen waren, als ik het me goed herinner het verslag van een in Boedapest aanwezige Amerikaanse journalist, het verslag van een vrijheidsstrijder en het verslag van een toevallig aanwezige Russische vrouw. Aan ons, als eerstejaars studenten geschiedenis, de opdracht om de bronnen te bestuderen en op waarde en waarheidsgehalte te schatten.

Natuurlijk hadden wij ook een mening. Er was in 1956 een democratische opstand uitgebroken tegen het juk van de Sovjet-Unie. Russische troepen sloegen de opstand bloedig neer. Dat was onze opvatting en de opvatting die algemeen geldig was in die dagen in Nederland. Na bestudering van de drie bronnen bleek eigenlijk alleen de Russische vrouw ooggetuige. Zij was de enige die betrekkelijk objectief beschreef wat er gebeurde. De anderen hadden het van horen zeggen of probeerden politiek gewin te halen. Uit het beeld dat de Russische vrouw schetste, kwam een tegengesteld beeld naar voren dan wat wij hadden. De oefening was bedoeld om te laten zien hoe moeilijk de waarheid vaak te achterhalen is.

Ik denk niet dat Eddy Szirmai deze oefening ooit gedaan heeft. In zijn stukje interpreteert Szirmai gebeurtenissen rondom het Europese verdrag. Daarbij zet hij consequent de naar voorspoed en vrijheid strevende democratisch georiënteerde Oekraïners tegenover de kwaadwillende Russische regering. Hij noemt deze interpretaties ‘feiten’. Dat er een groot deel van de Oekraïense bevolking volledig achter de Russische politiek staat, laat Szirmai ongenoemd. Merkwaardig! Zijdelings tipt hij aan dat er al eerder in dat land een ‘revolutie’ was geweest…De Oranje revolutie. Ging precies om hetzelfde als de opstand tegen Janoekowitsch. Ook toen werd er een (voor Oekraïense begrippen) democratisch gekozen Russisch georiënteerde president afgezet. Met minimale meerderheid werd er een Europees georiënteerde regering gekozen. Deze regering begon de onderhandelingen met Europa.

Zonder revolutie, maar democratisch, werd deze ‘Oranje’ regering opgevolgd door Janoekowitsch. En die regering weigerde het verdrag te ondertekenen. Daarna de bekende Maidan revolutie met fascisten in de voorhoede.

Ik ben thuisgebleven bij het referendum omdat ik echt niet wist wat ik stemmen moest. Dat verdrag heeft enorme tweespalt teweeggebracht in Oekraïne. Ik wilde ook geen stem uitbrengen tegen Europa zoals ‘Geen Stijl’ wilde. Het verstandigste was gewoon thuisblijven. Fijn voor Szirmai dat hij weet wat de waarheid is; dat hij de wereld kan verdelen in Goed en Fout!

Stem tegen het referendum: Blijf thuis!

Jan Roos probeert de Nederlandse samenleving te ontregelen. Waarom? Omdat hij het leuk vindt, geloof ik. Hebben meer mensen in het verleden gedaan. Maar Jan Roos vergelijken met Robert Jasper Grootveld gaat wel een beetje ver. Nu zitten we dus met een referendum. Dat referendum had ik veel liever niet gehad. Laten we eerlijk zijn; we weten maar nauwelijks waar het over gaat. Bovendien is het, zoals zoveel politieke besluiten, een door onderhandelingen volkomen uitgehold geheel geworden waar de onderhandelende politici het zelf nauwelijks over eens zijn. Het is het beste van het slechtste. Nu moeten wij, als onwetenden, daar een mening over hebben. Alles bij elkaar nijg ik naar ‘Nee’. Maar is dat terecht? Ik krijg er geen uitsluitsel over.

Op de argumenten die ik naar voren breng komen nietszeggende antwoorden. Doorgaans zonder argumenten. Wat schrijft de PvdA me: ‘Oekraïne wordt door dit akkoord een betere buurman. Een stabiele buur is goed voor Nederland en de Nederlanders. ‘ Wat moet ik hier nou mee? Hoezo stabieler. Ik zie dat Europa aan west-Oekraïne trekt en Rusland aan Oost-Oekraïne. Daar wordt niemand dus stabieler van.

Maar wat zijn dan de argumenten van Jan Roos. Dit is het argument van Jan Roos voor het associatieverdrag: … Niets dus. Hij heeft geen argumenten. Alleen maar fuzz rond dat verdrag. Alleen maar ontregeling. Olie op het vuur. Jan Roos is voor Tokkie-power. Hebben we dus niets aan. Tegen ontregelend gedrag van Jan Roos kunnen geen rationele argumenten opwegen, zeker niet als die rationele argumenten er nauwelijks zijn.

Ik moet vandaag kiezen voor of tegen iets waarvan ik nauwelijks weet wat het inhoud. Doe ik daar goed aan? Helpt het de mensen daar? Is het goed voor de mensen hier? Verdienen we er voldoende geld aan of moeten we heel veel geld betalen (wat we niet willen)? Spelen we Poetin juist in de kaart of zorgen we ervoor dat Poetin een halt wordt toegeroepen? Geen idee. Ik ben het spoor bijster.

Het is enerzijds, anderzijds en weliswaar en wellicht. Geen idee dus. Tokkies van Jan Roos weten het wel; die zijn tegen. Ook als ze niet begrijpen waar ze tegen zijn, zijn ze tegen. Wat een gedrocht, dit referendum! We kunnen er helemaal niets mee. De uitslag is sowieso een ellende waar niemand gelukkig van wordt. Zeker de mensen niet die het goed menen met Oekraïne en met Nederland. Het referendum had er niet moeten komen.

Ik kan maar één goed advies geven: Blijf thuis. Dat ga ik doen. Ik ga niet stemmen. Ik hoop dat daardoor de kiesdrempel niet wordt gehaald. Je zou dan kunnen zeggen dat er nooit een referendum is geweest. Dat is eigenlijk wat ik wil; Geen referendum! Mijn advies: Blijf thuis vandaag!

 

Tegen het associatieverdrag met Oekraïne

Langzaam begint de discussie op gang te komen over het referendum dat in april gehouden gaat worden. Of je al of niet tegen het associatieverdrag bent dat tussen Oekraïne en Europa gesloten is. Voordat de discussie echt losbarst, mijn mening. Kunnen we later kijken, als alle argumenten en feiten op tafel liggen, of ik mijn mening heb kunnen handhaven, of dat ik hem toch heb moeten wijzigen.

Oekraïne heeft in mijn ogen verkeerde grenzen. Zoals het land er op dit moment bijligt, is het één groot probleem. Dit land smeekt haast om burgeroorlog. De tegenstellingen tussen de twee landsdelen zijn te groot. Wat mij betreft zou de oplossing een tweedeling van Oekraïne zijn: Een Russisch deel en restant Oekraïne. Als iedereen dat geaccepteerd heeft, kunnen we verder kijken.

Maar helaas, die goede Oekraïense grenzen zijn er niet. Iets meer dan de helft van de huidige Oekrainers voelt zich Rus. De hoofdstad van Oekraïne, Kiev, ligt midden in het anti-Russische deel. Dit gegeven heeft grote gevolgen en is uiterst explosief.

In de Oekraïense politiek wordt verkregen macht al snel omgezet in persoonlijk gewin. Ik zie daarin geen verschil tussen Russen of Oekraïners. Na een machtswisseling komen al snel de beschuldigingen van fraude van de oppositie. Deze beschuldigingen neem ik serieus; Macht lijkt het slechtste in Oekraïners naar boven te brengen.

Bij presidentsverkiezingen in Oekraïne gaat het doorgaans om twee kandidaten: Een Oekraïner en een Rus. Ondanks de beschuldigingen van verkiezingsfraude aan beide kanten, lijkt de Russische kandidaat altijd nipt te winnen. Vandaar mijn gedachte dat het Russische deel waarschijnlijk net iets groter is. Zo kwam in 1994 de Russische kandidaat Koetsjma aan de macht. Betrekkelijk ongestoord regeerde hij tot in de beginjaren 2000. Toen kwam de Oekraïense protestbeweging in Kiev sterk op en werd de Oekraïner Joesjtsjenko naar voren geschoven. Na tumultueuze verkiezingen waarbij echt niet duidelijk was, wie er gewonnen had, werd de Oekraïense kandidaat geïnstalleerd. Bij de daaropvolgende verkiezingen in 2010 won de Russische kandidaat Janoekovitsj glansrijk. Hij werd echter na de Oekraïense revolutie van 2014 afgezet en vervangen door een Oekraïense kandidaat. Bij die ‘revolutie’ was het duidelijk dat zeer extremistische elementen het voor het zeggen hadden gekregen. De ‘revolutie’ van 2014 zou je makkelijk ook een staatsgreep kunnen noemen; een democratisch gekozen regering werd aan de kant gezet.

Na de Oekraïense revolutie en daarmee de omverwerping van de democratisch gekozen Russisch gezinde regering, brak de burgeroorlog uit.

Het associatieverdrag dat de Oekraïense regering sloot met Europa, ondersteunt het Oekraïense- maar ondermijnt het Russische deel van de bevolking. Het vergroot daarmee de tegenstelling tussen Oekraïners en Russen.

Daarom ben ik tegen het associatieverdrag…