Tagarchief: Janine Abbring

Zomergast Van der Laan

Ik kreeg gisteren een uitnodiging van de PvdA om in een café te gaan kijken naar zomergasten. Burgemeester Eberhard van der Laan was de gast. “De PvdA Amsterdam is ontzettend trots op ‘onze’ burgervader” stond in de uitnodiging. Ik ging niet. Ik weet het niet, maar ik heb wat tegen persoonsverheerlijking en ik heb ook al wat tegen tv kijken in de kroeg en emoties met een groep delen vind ik ook al niet fijn. Kortom ik ben best wel een beetje saai. Maar gisterenavond zaten Josien en ik wel aan de buis gekluisterd. Van der Laan kan niet meer stuk bij ons nadat hij Josien persoonlijk een pluim had gegeven in zijn bedankbrief. Om de kracht van taal te laten voelen had Josien haar analfabetenklas voorgesteld om de burgemeester te bedanken voor het mogelijk maken van de cursus die ze volgden en om hem een hart onder de riem te steken bij zijn ziekte. Haar cursisten waren meteen wild enthousiast en schreven in zo sierlijk mogelijke letters hun goede wensen voor de burgemeester. Toen hij ook nog echt antwoordde, kon hun geluk niet op. Dat was honderd procent meer dan ze hadden verwacht. De brief werd gekopieerd en in menig gezin ingelijst en aan de muur gehangen. Die burgemeester van ons! En Josien? Die voelde zich dan weer ongemakkelijk en dan weer trots. Zoals dat gaat bij mensen die onverwacht een pluim krijgen van een belangrijk persoon.

Gisterenavond zagen we een bewogen burgemeester en een verliefde Janine Abbring. Daarin niets verwijtends maar ik constateer het wel. Ik denk dat het moeilijk is om iemand die zo begeesterd is door zijn werk en zo veel tot stand weet te brengen en aan de andere kant zo verschrikkelijk ziek is, kritisch te benaderen. Bovendien was Van der Laan buitengewoon charmant. Maar toch moest ik ook denken aan een andere Van der Laan. De Van der laan van: ‘Van der Laan je pikt mijn baan’. Een kreet die op menig raam op de Wallen hangt.

Burgemeester van der Laan en wethouder Lodewijk Asscher constateerden dat het mooiste en oudste stukje Amsterdam, de Wallen, in handen was gevallen van pooiers, drugshandelaren en seksslavinnenhouders. Ze zagen dat het mooiste deel van de stad werd ontsierd door criminelen en menselijk leed waar men toen nauwelijks oog voor had. Er werd een stevig beleid ingezet om ook dit deel van de stad weer leefbaar te krijgen. Dat riep veel weerstand op want ‘de Wallen moesten de Wallen blijven’. En…hoeren horen daar nu eenmaal thuis. En Asscher antwoordde dat op een gemiddelde kroket tien keer zoveel toezicht was als op die Oost-Europese vrouw die (vaak gedwongen) mannen bevredigde. Daarom kocht de gemeente hoerententen op om ze een andere bestemming te geven. Dat opkopen maakte een louche persoon schathemeltje rijk en de vraag was of een gemeente de portemonnee van een crimineel moet spekken.

Van der Laan werd daarover geïnterviewd en ook best wel ter verantwoording geroepen. Ik heb de goede man zelden zo kwaad zien worden op een journalist.

Maar gisteren niet. Gisteren was Van der Laan charmant en bevlogen. En dat hij een traan wegpinkte bij Appie Nouri pleitte alleen maar voor hem.

Emoties tegenover de wetenschap

Ik kijk graag naar zomergasten. Na de fantastische serie met onze man in Iran, Thomas Erdbrink, nu een nieuwe presentator en interviewer: Janine Abbring. Gisterenavond ontving ze haar eerste gast: Rosanne Herzberger. Beiden moesten door een grote laag zenuwen heen die tot in mijn huiskamer voelbaar was. Dat leidde wat mij betreft tot verschillende uitglijders. Vooral Abbring zat regelmatig op het verkeerde spoor. Maar ook Herzberger kon er wat van. De vlucht naar micro-organismen en stofjes dit of dat volgde steevast als de interviewster ietsje te dichtbij kwam. Het werd een betrekkelijk moeilijke avond terwijl Herzberger een fantastische lijn in de fragmenten had aangebracht: Wetenschap en feiten en de verhouding met emoties en prettig samenleven. Hoewel Herzberger graag in haar veilige maar voor leken moeilijk toegankelijke vakgebied dook, was de lijn voor mij helder. Niet altijd voor Abbring. Ik weet niet in hoeverre zo’n avond voor te bereiden is voor een presentator.

Het eerste fragment dat Herzberger liet zien, werd ingeleid door een volkomen misplaatste opmerking van Abbring. Om een bepaalde reden wilde Herzberger een fragment laten zien uit de film ‘Dances with wolves’. Abbring kondigde de film als een ‘drakerige’ film aan. Dat is een kwalificatie waar Herzberger zichtbaar niet mee eens was. De opmerking kwam plompverloren en dreigde Herzbergers verhaal in het honderd te laten lopen. De geïnterviewde wist Abbring te redden door in te zoomen op wat ze werkelijk wilde laten zien: Ons idee over iets als het ideale samenleven en de ‘edele wilde’ (tegenover de slechte westerling). De ‘natuurmens’ die slechts zoveel bizons doodde als hij nodig had voor zijn voortbestaan.  Herzberger zette dat idee tegenover het werkelijke, wetenschappelijke verhaal. Ze vertelde dat de ‘edele wilde’ niet bestaat of bestond. Ook de ‘natuurmens’ rust niet voordat de laatste bizon op zijn bord ligt. Wij en zij zijn uit hetzelfde hout gesneden. Herzberger vertelde dat ‘edele wilden’ over de hele wereld diersoorten hebben uitgeroeid en dat dat niet per se iets is dat kleeft aan de moderne westerling die vaak zo negatief in beeld komt. Emoties ten opzichte van de zakelijkheid van de wetenschap.

Herzberger liet twee fragmenten zien van dieetvloggers. Green happiness en het paleodieet. De twee vrouwen van Green Happiness doen de gekste beweringen over verschillende soorten suikers en lijken die met wetenschappelijke inzichten te ondersteunen. Vervolgens het paleodieet; een dieet dat zou moeten aansluiten op ons oorspronkelijke dieet in de oertijd. Heel veel vlees en vis en juist weinig graan- of melkproducten. Herzberger verweet de vloggers dat ze geen verstand hebben van wat ze verkondigen en dat ze een soort pseudowetenschap aanroepen om hun idiote beweringen te staven. Aan de andere kant de emoties en het prettige samenleven; de vloggers wijzen de onzekere mens de weg. Ze geven de twijfelende mens een richting. Weliswaar een verkeerde, maar het draagt wel bij aan fijn samenleven. Aan dat laatste levert de wetenschap geen enkele bijdrage; de wetenschap is niet in staat om de mensheid te sturen.

Diezelfde tegenstelling zag ik ook terugkomen in haar eigen bestaan waarin ze haar eigen religieuze leven stelde tegenover haar wetenschappelijke leven. Religie zorgt ervoor dat ze fijn kan leven en emotioneel in balans is terwijl de wetenschap het leven verklaart en naar bewijzen zoekt.

Helga

Gisteren zapte ik langs het programma ‘Meesterwerken’ van Paul Witteman. Gast en VIP, Janine Abbring mocht vertellen wat haar de culturele hoogtepunten zijn. Abbring kende ik nergens van maar ik hoorde dat ze Zomergasten gaat presenteren. Als je Zomergasten gaat presenteren dan ben je iemand. Dan treedt je in het voetspoor van Adriaan van Dis en Joost Zwagerman. (Overigens denk ik nog regelmatig aan Joost Zwagerman. Als er iemand is die ik mis op de tv dan is hij het wel. Maar ook al zijn romans heb ik met plezier gelezen. Maar dat allemaal terzijde.) Janine Abbring wees de Amerikaanse schilder Andrew Wyeth aan als haar favoriete schilder. Van de man had ik nog nooit gehoord. Tot gisteren dus in het programma ‘Meesterwerken’.

Abbring vertelde van de fascinerende reeks schilderijen die Wyeth maakte van zijn buurvrouw Helga. Ik bekeek de werken op Internet en ze zijn inderdaad fascinerend. Nog leuker was het interview met de schilder zelf en met zijn dochter. De schilderijen van Helga ontstonden namelijk op een speciale manier. Helga was de buurvrouw van de schilder. Niet meer dan dat. Wyeth had een gezin met kinderen. In het geheim werkte hij aan de schilderijenreeks met Helga. De buitenwereld wist er niets vanaf. Hij bracht de schilderijen onder bij een vriend en pas vele jaren later kwamen ze tevoorschijn. Hij tekende en schilderde de vrouw met en zonder kleren aan in alle standen. Bijzonder is dat hij ook in diverse stijlen portretten van de vrouw maakte. Dan weer het superrealisme dan weer iets dat een beetje op de impressionisten leek. Eigenlijk geen peil op te trekken hoewel ze allemaal even intensief zijn. Je kan je haast niet voorstellen dat er tussen schilder en model niet een passionele verhouding is geweest. Elk schilderij getuigt van een ontembare liefde en een groot verlangen.

Gisteren werd er ook een stukje van een interview getoond met zijn dochter. Vrouw en dochter kwamen er heel laat achter dat de schilderijen bestonden en dat hij ze gemaakt had in de periode dat ze een (gelukkig?) gezin vormden. Ze vertelde hoe geschokt ze waren geweest toen de schilderijen opdoken en meteen een doorslaand succes werden. Ze voelde zich verraden door haar vader. Vooral alle naakten die hij van Helga geschilderd had, onthutsten haar. Abbring en Witteman lachte dat een beetje weg; dat is nou eenmaal de consequentie als je een groot kunstenaar als vader hebt. Maar ik voel wel met dochter Wyeth mee. Ik kan het me wel voorstellen. Als ik naar de schilderijen kijk dan spreekt er zo veel passie uit en als kind heb je er recht op dat de passie van je vader zich op je moeder en jou en je broers en zussen richt. Dat is gewoon zo; dus van mij mag dochterlief beweren dat ze haar vader liever bomen had zien schilderen dan, zoals nu het geval was, Helga.

Ik heb één van de mooiste portretten van Internet geplukt. Tenminste dat vind ik. Hyperrealistisch; elke afzonderlijke haar zie je. Een zedig portret van de vrouw maar met zoveel verborgen passie. De vlechten, haar hoge col, haar grof geschapen neus en stevige kaaklijn. Helga is niet direct een schoonheid en ook niet zo verschrikkelijk sexy. Objectief gezien. Maar een schilderij is geen objectief te beschouwen object. Het vuur en de passie spat uit elke penseelstreek. Ik denk dat dit schilderij één van mijn favorieten is geworden sinds gisterenavond. Dank Janine Abbring!

Helga van Andrew Wyeth