Tagarchief: Harriet Duurvoort

Lachen met Holman

Bij mijn digitale abonnement op de Volkskrant kreeg ik een cadeautje: Topics. Een verzamelsite met artikelen uit diverse kranten. Ik aanvaardde mijn cadeautje met liefde. Ik mocht opgeven wat mijn voorkeuren zijn zodat ze me dat kunnen voorschotelen als ik de site bezoek. Opinie natuurlijk. Ik ben gek op opinies. Dus bladerde ik even later door de opinies. Harriët Duurvoort zag ik staan met haar slavernij column van vandaag. Had ik dus al gelezen en toen, tot mijn verassing, de column van Theodoor Holman in het Parool. Over het demissionaire kabinet, ging het. De PvdA had gedreigd om de begroting niet te ondertekenen omdat ze van mening waren dat als ze zo’n begroting zouden ondertekenen ze er dan ook verantwoordelijkheid voor namen. Holman vertaalde dit als: de PvdA die het demissionaire kabinet wilde laten vallen. Hij vroeg zich af wat voor zin dat had.

Een column van Holman is best grappig. De humor is alleen niet gepland. De humor komt door zijn klungelige en klunzige manier van schrijven. Dat maakt het best gênant. Je vraagt je af of er dan nooit eens iemand is die naast hem gaat staan en zegt: ’Theodoor…zullen we samen eens door je column lopen want volgens mij staan er een paar foutjes in.’ Holman schrijft inmiddels al jaren columns voor het Parool. Steeds op hetzelfde beroerde niveau. Tenminste dat denk ik want de laatste die ik las voordat ik de huidige las, stamt van december 2015… Inhoudelijk klopt de column van geen kanten want wat wil hij nou precies zeggen? Je zou denken dat hij zegt dat het volstrekt irrelevant is of de PvdA uit het demissionaire kabinet stapt. Even later in zijn column laat hij zien hoe belangrijk zo’n kabinet kan zijn; tegen wat voor beslissingen het zou kunnen aanlopen. Inhoudelijk is zijn column een warboel, maar met zijn foute beeldspraken krijgt hij, onbedoeld, de lachers op zijn hand!

‘Het is alsof een molen zonder wieken tot woede van de molenaar niet meer waait’. Heb jij ooit een waaiende molen gezien? Oké, foutje. ‘Waait’ had ‘draait’ moeten wezen. Dan loopt de zin nog steeds niet lekker maar weten we wel wat Holman bedoelt. Maar neem dan de volgende zin waarin Holman beweert dat een kip zonder kop geen kukeleku kan zeggen…Nou Holman, dat kan een kip mét een kop ook niet! Vervolgens doet hij een bewering over de koning en een scheet die uit het badkamerraampje moet, of zoiets…het heeft in ieder geval weinig te maken met datgene wat hij met zijn beeldspraak wilde uitleggen (uit een demissionair kabinet stappen is zinloos) want Holman: die scheet moest eruit en was zeker niet zinloos!

Holman denkt dat krokodillen en vossen op haantjes jagen… Krokodillen? Ach, het is beeldspraak. Slechte beeldspraak want hoe vaak jaagt een krokodil nou helemaal op een haan. Met die beeldspraak vergelijkt hij Rutte en Asscher met vechtende haantjes…maar wie jaagt er dan op ze?

Maar de mooiste tenenkrommende beeldspraak is toch wel: ‘De PvdA is toch al enigszins een beeld dat is neergehaald nog voor de beeldhouwer eraan kon beginnen.’ Bedoelt Holman: De PvdA wordt al opgedoekt voordat hij opgericht is? Zoiets als de LPF? Je kan het eens of oneens zijn met de PvdA en je kan zeggen dat de PvdA in het verdomhoekje is geraakt maar beweren dat ze nooit iets hebben voorgesteld is ronduit een gotspe. Als je bij een Amsterdamse krant werkt had je dat toch wel moeten weten!

Waarom ben ik geen conservator geworden?

Treft wit blaam als het om slavernij gaat? Volgens Harriet Duurvoort vandaag in de Volkskrant is het een gotspe als je dat ontkent. Volgens haar kan die ontkenning uitsluitend uit de koker van boos rechts komen. Ik ben dat helemaal niet met haar eens. Een wereld verdelen in wit en zwart vind ik fundamenteel fout. Blaam treft degene die schuld heeft en slechts een uitzondering heeft schuld aan slavernij. Mensen die zich op dit moment wel schuldig maken aan slavenhandel, worden veroordeeld en komen in het gevang. Voor het legaal houden van slaven afkomstig uit donker Afrika treft niemand blaam want de slavernij werd, goddank, heel lang geleden afgeschaft en niemand die zich daaraan schuldig maakte, leeft nog. Ben ik dan tegen een slavernij museum? Nee, helemaal niet. Maar ik zou wel tegen een museum zijn dat ons, witte mensen, zou moeten laten voelen hoe slecht we wel niet zijn. Dat zou een onterecht signaal zijn en brengt ons als maatschappij niet verder.

Het idee dat een mens eigendom kan zijn van een ander mens is totaal verwerpelijk. Toch is het in de geschiedenis van de mensheid eeuwenlang de gewoonste zaak van de wereld geweest. De economie van bijvoorbeeld de klassieke oudheid draaide op slaven. Slaven werden niet alleen overal te werk gesteld; ze dienden met lijf en leden ter beschikking te staan aan hun eigenaars. En echt niet alleen wit over zwart, om het maar eens zo uit te drukken. Lijfeigenschap heeft tot aan de Russische revolutie in Rusland bestaan.

Natuurlijk heeft Duurvoort gelijk als ze zegt dat de diaspora uit Afrika op een akelige manier met de slavenhandel begonnen is. Maar de uittocht is nog niet afgelopen. Nauwelijks te stoppen stromen mensen proberen vanuit Afrika naar Europa te komen. Ze hebben hun leven ervoor over om hier in Europa te kunnen wonen. Liever hier in Europa de onderklasse dan daar honger en gebrek. De diaspora van Afrikanen ophangen aan de slavernij is maar ten dele terecht. Dat er racisme heerst en dat die in zekere zin zorgt voor een achterstelling van groepen, ja, daar geloof ik wel in, maar wat zegt dat nou helemaal?

Dat Nederland een historische schuld heeft omdat men niets ondernam tegen de slavenhandel die onder Nederlandse vlag werd bedreven, ontken ik niet. Dat is, helaas, een wassen neus. Overal werden slaven verhandeld en overal was het de gewoonste zaak van de wereld dat de ene mens eigenaar was van een ander mens. Geen enkel land deed daar wat tegen. Als iedereen schuld heeft, heeft niemand schuld. Uiteindelijk kwam het besef dat de ene mens niet een ander mens kan bezitten. Dat unieke, innovatieve idee ontstond in de westerse wereld en werd door de westerse wereld als norm aanvaard. Hoe onterecht misschien ook; ik ben er een beetje trots op dat dat idee onder Europeanen is ontstaan.

Als gesjeesd historicus in spé, maar zeker als geschiedkundige hobbyist lijkt me een slavernij museum niet verkeerd. Ik zelf dacht aan het Tropenmuseum. Op dit moment een zieltogend museum maar met een belangrijke collectie uit de voormalige koloniën. Laten ze eerst eens beginnen om een mooie en interessante tentoonstelling te maken over slavernij. En dan niet met een beschuldigend vingertje maar objectief: Over onze veranderende ideeën over slavernij; over de slavenhandel, de winsten, de plantages etc. etc. En eindigen met moderne vormen van slavernij. Ik zie zo’n tentoonstelling helemaal voor me. Waarom ben ik geen conservator geworden?

Geschokt vertrouwen

Vandaag in de Volkskrant een column van Harriet Duurvoort. Ze vertelt over hoe ze aangerand werd in Egypte, hoe ze nagesist wordt in Suriname en hoe ze ongewenst werd benaderd door een corpsbal in Nederland. Duurvoort reageert op mensen die voorstelden om een cursus ‘respecteer-de-vrouw’ te geven aan mannen uit een achterlijke cultuur. Zeg maar, de arabische cultuur. Een leuk geschreven column. Mannen weten zich overal in de Wereld niet goed te gedragen, beweert Duurvoort ironisch, en het ligt niet aan de achterlijke cultuur waaruit ze komen.

Haar column is een commentaar op het aanrandingsdrama. Wat ik zie is het volgende: De bestuurlijke laag in Keulen, maar eigenlijk de bestuurlijke laag in heel Duitsland (en Nederland), is in paniek. De ene maatregel na de ander wordt getroffen. De ene oplossing na de andere wordt naar voren gebracht. Die ‘respecteer-de-vrouw’ cursus voor mannen uit een achterlijke cultuur is in mijn ogen een voortvloeisel uit de paniekaanval die ons overvalt. De kern van de zaak is niet dat we mannen uit een andere cultuur willen leren hoe we hier om gaan met vrouwen. De kern van de zaak is het gevoel stank voor dank te krijgen. Dat maakt het allemaal nogal gevoelig. Dat maakt alles ook best gevaarlijk.

Stel, Nederlandse dijken breken door. Massale nood in ons kikkerlandje. Maar…Marokko biedt Nederlanders aan om tijdelijk gebruik te maken van hun gastvrijheid. In Marokko een feestje. Veel mensen op straat. Ook onze mannetjes doen mee. Mannetjes die naar Marokko zijn gekomen en betrekkelijk gastvrij zijn ontvangen. Feestje! Wat gebeurt er? Groepjes Nederlandse mannen gaan ‘ontwikkelingshulp’ geven. Die onderdrukte vrouwen in Marokko! Ze isoleren zo’n vrouw en gaan om haar heen staan. Zo’n hoofddoek, achterlijk. Die trekken ze van d’r hoofd. Zo’n lange jurk, nauwelijks sexy; knippen we een stuk van af. D’r tietjes willen we ook een beetje zien. We scheuren haar bovenstuk in zodat ze een mooi decolleté heeft…

Dat gebeurt niet, maar stel… Stel dat het wel gebeurt. Wat heeft dat voor effect op de Marokkaanse maatschappij? Wat voor effect heeft zo’n incident op de Arabische samenleving als geheel? Dramatisch, zal dat zijn. Echt dramatisch. De hardliners krijgen het voor het zeggen (zie je wel dat het westen niet deugt!). De mensen van goede wil, vinden dat ze een fout hebben gemaakt door de regering te steunen die die Nederlanders naar binnen heeft gehaald. De gastvrije Marokkaanse regering heeft de Zwarte Piet in handen; zij worden verantwoordelijk gehouden voor wat er gebeurd is. Iemand probeert nog te redden wat er te redden valt: Een cursus respecteer-de-Arabische-vrouw cursus voor mannen uit een achterlijke cultuur. Wordt natuurlijk weggehoond.

Het gevoel dat er misbruik wordt gemaakt van ‘onze’ goedheid is, denk ik, het sentiment wat hier speelt. Dat schokt zo. Dat speelt politici die garen spinnen bij nationalisme en wantrouwen tegen anderen zo in de kaart. Ook mensen die welwillend staan tegenover het geven van hulp aan mensen in nood, hebben het gevoel gefaald te hebben. Mensen die vonden dat het een verkeerd signaal gaf, als je kinderen ging begeleiden als ze langs een asielzoekerscentrum moesten fietsen…

Nee, wat er in Keulen gebeurde, los je niet op met een cursus ‘respecteer_de_vrouw’. Ik ben dat met Harriet Duurvoort eens. Want…Het gaat helemaal niet over het aanranden van vrouwen. Het gaat om ons geschokt vertrouwen; onze geschonden visie op gastvrijheid. Moeilijk probleem.