Tagarchief: euthanasie

Terechtkomen in je eigen nachtmerrie

Eén van mijn grootste angsten is dat ik op een dag mijn verstand kwijtraak. Dat ik echt niet meer weet wat ik doe. Dat ik ook de remmingen niet meer heb die me tot een sociaal wezen maken. Ik zie dan een tehuis voor me. Ik ben daar, maar net zo goed ben ik er niet. Ik zit daar maar. Na verloop van tijd komt er een verzorgster die me naar het toilet helpt en na afloop mijn kont afveegt. Die me onder de douche zet en me wast. Nee, geen erotische droom; een nachtmerrie. Maar de zwarte droom gaat verder…ik word gewassen door een jonge vrouw met mooie borsten. En ik voel aan haar borsten. (Ook geen erotische droom.) Ze hebben het in hun personeelskamertje over ‘die oude viezerik’. Dat hebben ze het over mij. Een oude viezerik. Want als ik een paar jonge stevige billen voor me zie, dan voel ik daar natuurlijk ook even aan. Maar eigenlijk gebeurt dat allemaal zonder dat ik het weet. Ik ben niets meer doordat de Alzheimer een groot deel van mijn hersenen heeft weggevreten. Ik denk niet, maar toch besta ik nog. Verschrikkelijk!

Ik zou me best willen indekken tegen deze situatie. Ik wil gewoon niet dat ik zo word. Als mijn hersens weggevreten worden door één of andere ziekte, dan wil ik dood. Als het proces van wegvreten onomkeerbaar is dan wil ik niet verder leven. Ik hoop dat ik op het juiste moment de situatie ‘ondraaglijk lijden’ bereik en aan kan geven dat ik dood wil. Ik hoop dan dat er een arts is die me het genoegen wil geven om me te helpen om het leven te verlaten. Dat hoop ik echt. Ik hoop echt dat mijn nachtmerrie nooit werkelijkheid wordt.

Maar als er op mijn verzoek een arts naast me klaar zit met de injectiespuit, en mijn geliefden opgetrommeld zijn en om mij heen zitten. Als dan de arts vraagt of ik écht wil en ik op dat moment ineens twijfel, dan vertrouw ik erop dat het dan ook niet gebeurd. Een afspraak voor euthanasie is niet bindend voor degene die het ondergaat. Dat moet zo zijn. Euthanasie is een afspraak over je eigen dood waar je je nooit en te nimmer aan hoeft te houden. Dat moet fundamenteel zo zijn.

Daar zit ik dan. Mijn brein een gatenkaas. Ik herken mijn eigen kinderen niet meer. Knijpend in borsten en billen van verzorgsters die wellicht nu nog niet geboren zijn. Compleet afhankelijk van hulp die me met stevige tegenzin wordt verleend. Ik zit in mijn nachtmerrie, kortom. Ik heb ooit een verklaring opgesteld dat ik dood wil als ik ondragelijk lijd. Kan men mij dan nu uit mijn lijden verlossen?

Nee, dus. Ik kan niet meer laten weten dat ik dood wil. Ik weet niets meer. Ik herinner me niet dat ik dood wilde in deze situatie. Het mag dan ook niet gebeuren. Daarom ben ik vandaag blij met de paginagrote advertentie in de krant van artsen die de verklaring onderschrijven dat er nooit een dodelijke injectie gegeven mag worden aan iemand die niet meer kenbaar kan maken dat hij dat wil. Daar ben ik blij om; zelfs als dat kan betekenen dat ik in mijn eigen nachtmerrie terecht kom.

Samen uit samen thuis…

Frans Jozef en Gonnie van der Heijden waren beiden prominente leden van het CDA. Gezamenlijk namen ze het besluit om op hetzelfde moment uit het leven te stappen. Bovendien maakten ze er ook nog een politieke daad van door in hun rouwadvertentie hun politiek beladen afscheidsbrief te plaatsen. Met z’n tweeën uit het leven stappen…ik denk er weleens aan. Op mijn eentje verder na haar dood…lijkt me niet aantrekkelijk. Maar toch…

Als je het besluit neemt om gezamenlijk te gaan, dan denk ik dat je voor grote dilemma’s komt te staan. Je moet namelijk niet alleen een afspraak maken over de dood, maar die ook uitvoeren. Juist een afspraak maken over je eigen dood lijkt mij al een bijna onmogelijke zaak. In mijn ogen kan je wel een voornemen hebben om een eind aan je leven te maken, maar er moet altijd een escape zijn. Je moet altijd op het laatste moment kunnen zeggen ‘toch maar niet’. Volgens mij kán zelfmoord niet anders. Je maakt een afspraak met jezelf en die hoef je niet na te komen. Euthanasie is niet veel anders dan zelfmoord waarbij je je door een ander laat assisteren. Die assistent dient altijd rekening te houden met een op het laatst ‘toch maar niet’. Afspreken om zelfmoord of euthanasie te plegen kan al haast niet…maar hoe zit het dan met gezamenlijk zelfmoord plegen… Verschrikkelijk, lijkt me. Je blokkeert dan voor jezelf de weg terug.

Ik zag een tijdje terug een documentaire over een oud echtpaar waarvan de partners hadden afgesproken om tegelijk een eind aan hun leven te maken. De vrouw was al erg zwak van gezondheid, de man redde het nog best. Maar juist de vrouw leek te twijfelen. Je zag ook ruzietjes waarbij de man terugkwam op ‘hun afspraak’, en dat ‘afspraak afspraak was’.  En dan stemde zij maar weer in. Op het moment suprême verordonneerde de man dat zij als eerste moest gaan, want hij wilde voorkomen dat zij zo erg ging twijfelen dat ze het toch niet deed. En zo ging het. De vrouw overleed en toen de man aan de beurt was, twijfelde hij en liet hij het moment aan zich voorbijgaan. Hij besloot verder te leven. Hij zocht troost bij een oude vriendin en leefde nog eventjes erg gelukkig. Josien en ik waren geschokt.

Het ligt voor de hand om te denken dat het zelfmoord met voorbedachten rade was. Dat hij er welbewust naartoe gewerkt heeft dat zijn ziekelijke vrouw waarvoor zijn liefdesvuur al eeuwen geleden gedoofd was, zelfmoord ging plegen zodat hij nog een laatste stukje levensgeluk kon zoeken. Kan zijn. Maar het kan net zo goed zijn dat hij van ‘goede wil’ was maar op het laatste moment twijfelde. Dat mag dus als zelfmoordenaar. Je mag twijfelen en op je besluit terugkomen. Maar in dat geval heeft hij zijn ex-vrouw wel erg richting haar eigen gekozen dood gemanipuleerd. Ik vrees dat de man uit deze documentaire heel wat uit te leggen had aan de hemelpoort.

Als ik dood ga, dan doe ik het alleen; met of zonder hulp. Dat is wel duidelijk. Niks samen uit samen thuis… Ik maak er geen afspraken over!