Tagarchief: De Kruisoprichting

Parsifal en Rubens

Op één dag na, precies 20 jaar geleden, kreeg ik een fantastische uitvoering van Parsifal van Josien op CD cadeau. Ik was al helemaal gegrepen door Wagners Siegfried en Lohengrin, maar Parsifal was nieuw. De ouverture is zo sacraal. De hemel breekt open op de muziek van Parsifal. De ouverture duurt meer dan een kwartier. Nog niemand heeft er iets gezegd of gezongen en toch is alles al duidelijk. Alles wat Richard Wagner wilde zeggen. De woorden die hij bij zijn opera schreef zijn een slap aftreksel van de muziek. De woorden vertellen een schier onbegrijpelijk verhaal over een reine dwaas. Maar de muziek… De muziek is hemels. Was je nog niet spiritueel dan word je het wel als de koperblazers inzetten. Prachtig. Omdat ik die eerste kant van de CD zo mooi vond, draaide ik hem keer op keer opnieuw en steeds weer trof me dat geweldige gevoel van even niet meer op de wereld te zijn en één te worden met het al.

Een paar weken later hadden Josien en ik ons weekendje zonder kinderen gepland. Naar Antwerpen. De jongens verheugden zich er enorm op om of bij oma of bij grootmoeder te mogen logeren. Wij verheugden ons enorm in een weekendje zonder dat we jongetjes moesten verzorgen. En zo togen wij, met de muziek van Wagner in de autoradio naar Antwerpen en zette wij onze tent op op de stadscamping. Dat het sanitair best bar en boos was, kon ons even helemaal niet deren.

Met z’n tweetjes wandelden we naar de Kathedraal en hadden er graag wat franken voor over om hem van binnen te bezichtigen. En toen stuitte we op twee onvergetelijke doeken van Rubens. Aan de linkerkant voor het koor de Kruisoprichting en aan de rechterkant van het koor de kruisafname. Wat een schilderijen! Zo midden in de actie geschilderd. Het zweet in de oksel van de kale krachtpatser bij de Kruisoprichting kan je ruiken. Jezus verbijt de pijn en verwacht nog meer pijn als hij rechtop staat. Wagners muziek zwelt aan en schiet naar onverwachte hoogte terwijl het tempo steeds gedragen blijft. Je voelt Jezus sidderen van angst en pijn; ook Jezus was (voor even) maar een mens! En vervolgens door naar de kruisafname. Even het koor oversteken in de kathedraal… Nooit zo’n absoluut lijk gezien op een schilderij. Morsdood is jezus en iedereen treurt. Voorzichtig laten ze het lichaam zakken. Ondertussen neemt de intensiteit van de muziek weer af maar zo prachtig, zo verschrikkelijk mooi, zo hemels. Parsifal en de twee doeken in de kathedraal van Antwerpen zijn voor immer met elkaar verbonden.

We zijn nu op vakantie in Saumur aan de Loire. We bezochten net de plaatselijke Petruskerk. De schilder van het schilderij dat in deze kerk hangt, was zo te zien ook erg getroffen door de doeken in de Antwerpse kathedraal… Bij mij gaat in mijn hoofd geen Parsifal spelen als ik dit doek zie, maar grappig is het wel.

De kruisafname in de Petruskerk in Saumur

Suske en Wiske en de Dulle Griet

Gisteren kwamen we in Antwerpen aan. Een stad die we inmiddels goed kennen. Na Parijs, waar we naartoe gingen toen we vijf jaar bij elkaar waren, was het de eerste stad in het buitenland die we samen bezochten. De kinderen waren ondergebracht bij oma en grootmoeder…

Op een fantastische dag in de zomer reden we naar het zuiden. Op een overzichtskaart van België hadden ze met tentjes aangegeven waar campings waren. Zo hadden we gezien dat er ‘ergens’ in Brasschaat een camping moest zijn. Een buitenwijk van Antwerpen, dus. Maar nee. Niemand had in Brasschaat gehoord van een camping. Maar, zo vertelde een behulpzame Bratschater, in Sint Job in’t Goor, daar was een grote camping. Nooit van die plaats gehoord, maar ons werd uitgelegd dat we dan even een klein stukje terug moesten rijden. En ja hoor, even later hadden we de afslag naar Sint Job in ’t Goor gevonden. Zo’n slordige vijftien kilometer ten noorden van Antwerpen. En we vonden de camping. We vonden dat een prima uitvalsbasis. Er bleek ook een stadscamping in Antwerpen zelf te zijn, maar die vonden we pas later. Maar met Sint Job in ’t Goor konden wij het toen prima vinden.

Onervaren als we waren met buitenlandse reizen, keken we onze ogen uit. Dingen die je wel in België maar niet in Nederland had. Zo was er een heuse broodautomaat in Sint Job. Net als een sigarettenautomaat kon je daar je verse broodje uit de muur trekken. Ook bleek er in Sint Job een winkeltje te zijn waar je doopsuikers kon kopen. In die tijd waren we druk met kindertjes krijgen en omdat we onze kinderen lieten dopen, spraken doopsuikers erg tot de verbeelding. Helemaal omdat we geen idee hadden wat het waren. We zagen zoetgevooisde papieren zakjes. We zagen heel veel soorten snoepjes. Maar de winkel was op slot en bleef op slot en we konden dus nergens heen met onze vragen.

Overdag reden we in onze geleende auto naar Antwerpen en daar vielen we met open mond in de Rubens hype. We hadden toen eigenlijk nog nooit een schilderij van deze meester goed bekeken en in de kathedraal liepen we meteen tegen zijn twee meesterwerken aan: De kruisoprichting en de kruisafname. Twee schilderijen die ogenschijnlijk in elkaars verlengde liggen, maar in de werkelijkheid niets met elkaar te maken hebben. Tenminste ze zijn in een andere periode, voor een andere kerk geschilderd. Maar toch: De twee schilderijen zijn ongeveer even groot en de ene, nog levende, Jezus lijkt verdomd veel op de andere, dode, Jezus. Ook de sfeer. De schilderijen lijken gewoon op elkaar. Erge bijzondere schilderijen. Zoveel kracht als er gebundeld wordt om dat kruis met Jezus eraan gespijkerd overeind te zetten had ik nog nooit gezien. Als je vlak voor dat schilderij staat, dan voel je haast de zweetdruppels die in het rond vliegen.

P.P. Rubens - De Kruisoprichting in de Onze Lieve Vrouwenkathedraal in Antwerpen
P.P. Rubens – De Kruisoprichting in de Onze Lieve Vrouwenkathedraal in Antwerpen

We gingen die keer ook naar museum Mayer van den Bergh. Om de Dulle Griet te bewonderen. Die van Suske en Wiske. Gaan we nu ook weer naartoe hebben we afgesproken. Maar nu gaan we naar dat museum voor Bruegel, Van der Weyden en voor Matsys. Oké, ook voor De Dulle Griet.