Tagarchief: anne frank

Wie verraadde Anne Frank?

Ik ben helemaal verslaafd aan ‘Opsporing Verzocht’. Nog nooit heb ik iemand herkend. Nog nooit heb ik ook maar één aanwijzing door kunnen geven die tot aanhouding van de dader leidde Dinsdagavond ga ik er desalniettemin helemaal klaar voor zitten. Met veel genoegen word ik dan door Anniko van Santen het programma binnen gesleurd: “Fijn dat u er weer bent! We gaan samen misdaden oplossen…” meent Anniko. En ik voel me welkom. En daarna een hele reeks onbegrijpelijk wrede misdaden gepleegd door onwaarschijnlijke hufters. Vaak zichtbaar op vage videobeelden. Maar ‘samen misdaden oplossen’ is er voor mij zelden bij. Ik ken namelijk nauwelijks hufters. Misdaden worden op tijden gepleegd dat ik lig te slapen of (gelukkig!) niet bij mij in de buurt.

Soms gaat het om een misdaad die lang geleden is. Een coldcaseteam heeft een onopgeloste zaak heropend en alle bewijsstukken met nieuwe technieken onder de loep genomen. Dat heeft dan tot nieuwe inzichten geleid waardoor de zaak wellicht toch nog opgelost kan worden. Neem de zaak van Nicky Verstappen. Jaren geleden werd dat jochie van elf, dood en seksueel misbruikt, gevonden. Een hele reeks verdachten maar bij niemand waren de bewijzen doorslaggevend.  Een tragische zaak. Blij dat ons, als ouders zoiets nooit is overkomen. Hoewel de zaak laatst terugkwam bij Opsporing Verzocht, is het eigenlijk de zaak van Peter R. de Vries. Al jaren maakt hij programma’s waar hij op zoek gaat naar de moordenaars van… Ook dus van Nicky Verstappen. Jammer dat Peter R. de Vries geen misdaad opsporingsprogramma maakt want, jongens, daar was ik nog eens aan verslaafd! Me niet bewust van ‘Uitzending gemist’ zorgde ik op het juiste tijdstip voor de buis te zitten. En dan ging het over de vermiste Romy en haar kind en over Marianne Vaatstra die met haar eigen beha gewurgd was. Allemaal verschrikkelijke zaken; ik smulde ervan!

Vandaag lees ik in de krant over een coldcase die me minder kan boeien maar waar wel heel veel geld aan uitgegeven gaat worden. Het gaat over een vermoord meisje. Eigenlijk over een vermoord gezin. Bij nader inzien over twee vermoorde gezinnen en één vermoordde tandarts. En dan is de hamvraag niet: Wie heeft ze vermoord? Maar: Wie heeft ze verraden? Niet dat men de verrader alsnog wil pakken, want die is al heel erg lang geleden overleden; dat kan niet anders. Het speelde zich namelijk allemaal af in 1944. Het gaat om het verraad van Anne Frank en alle andere bewoners van het Achterhuis. Op het moment dat de tweede wereldoorlog zo’n beetje op zijn wreedst was. Waarom gaan ze deze zaak onderzoeken? Met welk doel? Volgens de Volkskrant wordt de vraag door de bezoekers van het Achterhuis het meest gesteld. Wie heeft hen verraden? Ik kan me haast niet voorstellen dat men dat de belangrijkste vraag vindt. Die vraag is op dit moment volslagen irrelevant. Bovendien vrijwel zeker niet te beantwoorden. Ik heb er in ieder geval weinig vertrouwen in dat ze de zaak kunnen oplossen. Ze hebben er een oud-FBI agent in Amerika voor weten te strikken. Vincent Pankoke. Net of hij het ei van Columbus is. Pankoke vindt, zo schrijft de Volkskrant: ‘…dat Anne dit onderzoek verdient,..’. Allemaal wat kleinzielig zoveel jaren na dato.

Oké, natuurlijk, als er een item voor Opsporing Verzocht van wordt gemaakt, ga ik wel kijken en zeker als Peter R. de Vries er een mooie reconstructie van maakt. Maar verder wil het me inhoudelijk niet boeien. Er zijn potdomme meer dan honderdduizend mensen op dezelfde manier vermoord. Zorg gewoon dat dat nooit meer gebeurt. Nergens. Racisme! Echt Racisme! Geen white innocence maar puur, openlijk, gewelddadig racisme! Daar gaat het om.

Allemaal dood

Ik heb er moeite mee dat de tweede wereldoorlog en de Jodenvervolging voor mijn zonen heel gewone geschiedenis is. Dat ze niet voelen dat de geschiedenis van de Jodenvervolging iets meer met hun te maken heeft. Omdat ik een joodse moeder heb. En een joodse oma had die wonder boven wonder is teruggekeerd uit Auschwitz. Dat ik een biologisch opa had die vermoord is, en een ‘echte’ opa had die als Amsterdammer rap Fries sprak omdat hij in Friesland ondergedoken heeft gezeten. Dat telt voor mijn zonen nauwelijks. Het is het verleden; het verre verleden. De hertog van Alva, Johan Rudolph Thorbecke of Joop den Uyl betekenen voor hun net zoveel als de tweede wereldoorlog met de moord op een groot deel van hun voorouders. Daarbij komt dat mijn bèta-mannen geschiedenis zo’n beetje het saaiste vak vinden wat er op de middelbare school gegeven werd; geef hun maar sommen; zelfs sommen die een normaal mens niet kan oplossen, vinden zij leuker dan geschiedenis. Het doet mij pijn, merk ik, meer dan ik wil.

Ik vraag me af of ik het allemaal te veel push. Misschien ben ik te opdringerig en zetten ze hun hakken in het zand. Op school werd bij mijn zonen het Dagboek van Anne Frank behandeld. Daar raakte ik destijds enthousiast over. Ik wilde mijn mannen van alles vertellen. Als opdracht van school moesten ze het dagboek lezen. Dat dagboek waarvan iedereen zegt dat het door een geniaal meisje geschreven is. Het dagboek dat in zo’n beetje alle talen vertaald is. Kortom, de wereld houdt van het Dagboek van Anne Frank. Maar mijn zonen lazen ‘Lieve Kitty’ en dat waren meteen de laatste woorden die ze lazen. Een meidenboek. Had dus niets met hun belevingswereld te maken. Klaar uit. Voor dat meidengezever hadden ze geen geduld. Ze sloegen het dagboek dicht en hebben het alleen beroepshalve (ze waren scholier) weer geopend. Met tegenzin. Dat het op school verplichte kost was, oké, maar dan wilden ze er ook niet nog eens thuis mee lastig gevallen worden. Daar zat deze pappa met al zijn leuke verhalen.

Pasgeleden stuurde mijn moeder mij een link naar het pas opgerichte Joods Monument. Meteen zocht ik mijn biologische grootvader op. Zijn ‘grafsteen’ had mijn moeder al helemaal opgetuigd. Hoewel ze haar vader nooit gekend heeft, speelt hij een grote rol in haar leven. De link naar de grafsteen van mijn biologisch opa stuurde ik naar mijn zoons. Ik vroeg er gisteren naar. Ja, ze hadden mijn mailtje voorbij zien komen. Ze lachten meewarig; aan dat soort dingen gingen ze geen aandacht besteden… Een beetje triest word ik daarvan.

Oké, wat betreft de tweede wereldoorlog en de jodenvervolging zijn mijn volwassen zoontjes niet perfect. Voor de rest zijn ze mijn licht, mijn leven en mijn alles en zijn ze inmiddels verantwoordelijke wereldburgers geworden die het hunne willen bijdragen aan het heil van de mensheid. Omdat ik het Joods monument niet kwijt kan bij mijn zoons, dan maar op mijn blog. Wie weet kijken anderen ernaar!

Het Joods Monument

Mijn biologische opa

Allemaal dood. Maar mijn zoons leven…en hoe!

Anne Frank

Ik heb op de Anne Frankschool gezeten. Toen ik bijna dertien werd, nam ik afscheid van de school en kreeg ik als aandenken het dagboek van Anne Frank. Op de titelpagina schreven mijn klasgenootjes van toen, hun naam. Ook ouders van vriendjes schreven hun naam plus een mooie wens voor de toekomst. Thuisgekomen ben ik meteen aan het lezen geslagen. Van thuis uit had ik meegekregen dat dit boek wel één van de boeken der boeken was. Ik herinner me dat ik veel dingen wel erg meisjesachtig vond en dat de verbinding met de tweede wereldoorlog en het onderduiken het wel boeiend voor mij maakte. Mijn moeder had ondergedoken gezeten, dus dat zei mij wel wat. Dat gezwijmel van Anne Frank over haar verliefdheid op Peter, vond ik destijds ronduit gênant. Later ben ik het dagboek heel anders gaan waarderen.

Hoewel ik volledig ben overgegaan op elektronisch lezen, koester ik dit boekje in mijn kast.

In de klas hoorden wij regelmatig over Anne Frank. Ze had op deze school gezeten, werd verteld, en dat gaf een speciale band. Dat zou ook de reden zijn waarom de school haar naam droeg. Ik heb dat verder nooit nagegaan maar ik geloof het heel erg graag. Op hoogtijdagen werd geciteerd uit het dagboek. Ook Maria Montessori werd dan geciteerd, want de Anne Frankschool is een montessorischool. Toen ik al een poos van school was, heeft een kunstenaar een deel van het dagboek, in Anne ’s handschrift, op de gevel geschilderd. De verbondenheid tussen de school en de schrijfster van het dagboek is erg groot.

Op een dag kwam de schoolfotograaf en nam een foto van mij. Ik zat naast de kachel. Ik heb me altijd verbeeld dat ik op dezelfde plaats in de klas zat als Anne Frank. Ik zal het nooit met zekerheid weten, maar ik verbeeld het me graag.

annefrank

Ik kan het helemaal verkeerd begrepen hebben en helaas kan ik het hem niet meer vragen maar mijn intellectuele joodse neerlandicus opa vertelde (dacht ik, dus) dat hij Otto Frank heeft gekend en dat ze samen naar het dagboek hebben gekeken. Ze stelden toen de vraag of ze er iets mee wilden of niet. Zoiets heb ik mijn opa horen zeggen. Goed, laat ik ophouden met opscheppen. Het lijkt me duidelijk, het dagboek van Anne Frank en ik hebben wat met elkaar.

Ik weet niet waarom, maar de nalatenschap van Anne Frank is verdeeld over twee instituten. De commerciële kant is in handen van het Anne Frank Fonds in Bazel. Al het andere wordt verzorgd door de Anne Frank stichting in Nederland. Deze Anne Frank Stichting is een non-profit organisatie en functioneert zo ongeveer als museum en kenniscentrum. De Anne Frank Stichting en het Anne Frank Fonds leven op voet van oorlog. Het is zeventig jaar gelezen dat Anne Frank overleed, en dat zou betekenen dat de auteursrechten gisteren vervielen. Het fonds probeert dat met allerhande rare argumenten te voorkomen. Zo zou een groot deel geschreven en verzorgd zijn door Otto Frank. Hij is in 1980 overleden. Van hem zijn de auteursrechten dus nog niet vervallen.

Dat getouwtrek om dat boek doet voor mij nogal afbreuk aan het verhaal zelf. Echt jammer.