Categoriearchief: columns

Herfst

Vandaag was ik in onze moestuin. Een vermoeide moestuin. Een echte herfsttuin. Veel is geoogst en op de leeggekomen plekken zijn kleine polletjes gras gaan groeien. Ook het kweekgras doet het toch nog goed. De bietjes en de wortelen die er stonden liggen, van de grootste kluiten ontdaan, in de koelkast en wachten op het gerecht waarin ze verwerkt gaan worden. Maar ook het veldje pompoenen en courgettes is klaar met het seizoen. De laatste courgette en pompoen hebben we er vandaag afgehaald. De bladeren van de planten zijn aan het verkleuren. Gewoon afgelopen. Toch is het nog niet afgelopen met alles. De boerenkool staat er fantastisch bij; nog nooit zulke mooie boerenkool gehad. Ook de preitjes lijken dikker te worden en de andijvie schiet ook op. Maar of de andijvie ook nog eetbaar wordt…dat is afwachten. Zelfs kiemplantjes nog in onze tuin; twee weken geleden hebben we winterpostelein gezaaid. Drie mooie rijtjes. Ben benieuwd hoe dat gaat aflopen. Als we de andijvie geoogst hebben, zetten we ons minikasje over de plantjes heen en gaan we kijken of ze oogstbaar worden. Ik maak me zorgen of we ze niet net te laat gezaaid hebben.

Voor het volgende seizoen hebben we 100% meer moestuin genomen. In totaal 100 vierkante meter. Dat lijkt niet veel, maar dat is het wel! Vooral tegen het spitten zie ik behoorlijk op. Of…zal ik niet gaan spitten. Toch meer richting permacultuur schuiven. Dat moet natuurlijk niet uit luiheid gebeuren; ik moet er dan ook echt in geloven! Op naar het eetbare bos. Zorgen dat je de structuur van de grond niet aantast met je gespit. Het oogsten van wortelgewassen verstoort de grond al voldoende. Dan gaan we meerjarige planten kweken! Linder van der Heerik hield een interessante lezing over permacultuur. Eenjarige planten werden in zekere zin toch wel vergeleken of zelfs gelijkgesteld aan pioniersplanten; planten die gaan groeien op de lege aarde. Dat vinden ze niet goed bij permacultuur. Helaas is het zo dat de meeste groentes eenjarige planten zijn. Natuurlijk ga ik eeuwig moes in mijn tuin proberen te zetten. Heb ik in ieder geval één eetbare vaste plant. Artisjok blijft ook langer dan een jaar. Maar dat is nou weer geen echte groente, vind ik. Moeilijk. Ik ben er nog niet uit.

De nieuw opgekomen graspolletjes ga ik met mijn schoffel te lijf. De aarde is ingeklonken en nat. De schoffel snijdt plakje van de aarde. Dat pleit weer voor spitten. Spitten zorgt ervoor dat de ingeklonken grond weer kan ademen; dat er weer lucht in wordt gebracht. Je zorgt er meteen voor dat de compost ondergespit wordt. Dat zou het beste zijn voor compost. Dat stimuleert weer het ondergrondse leven.

Over het bovengrondse leven heb ik nagedacht. Van één bovengronds diertje hebben we erge last. Onze mooie koolveldje heeft erg geleden onder slakken. Wat te doen met slakken. Je kan ze rapen, maar dat kost erg veel tijd, je vangt erg veel slakken, maar dat kan haast niet op tegen de slakken die je niet raapt. Ga ik dan toch overstag en ga ik biologische slakkenkorrels gebruiken?

Gelukkig heb ik nog een hele winter om daar over na te denken.

Vrouwenplekje

Gisteren mijmerde ik over ballet. Wat me het meest bezig hield, liet ik onbesproken. Dat ga ik natuurlijk even rechtzetten. Goed, ik had de balletfamilie Van Opstal opgezocht op Youtube; ik wilde wat van ze zien en wie weet, mijn gevoelens voor ballet toetsen. Eerst vond ik een potpourri (noem je dat zo bij ballet?) van één van de zusjes. Allemaal heel gewoon. Ik heb ook nooit wat tegen ballerina’s gehad. Het boeit me niet zo erg, maar ik vind het ook niet vervelend om naar te kijken. Daarna dus een potpourri van broer Van Opstal. Jongensballet…ik kijk er doorgaans besmuikt naar. Ik weet niet, ik vind het een beetje genant; zo’n jongen in zo’n strakke maillot met zo’n verdikking in zijn kruis. En dan maar hupsen. Nee, mannenballet, ik hou er niet van.

Gisteren ging ik dus toch kijken. Natuurlijk werd mijn vooroordeel bevestigd, maar ik werd ook verrast. Broer Van Opstal danste een pas de deux met een ballerina. Tijdens het vijf minuten durende fragment, raakte de danseres de grond niet. De danser hield haar in de lucht. Hij draaide om zijn as en liet de danseres zweven als de rups op de kermis. Hij tilde haar boven zijn hoofd en liet haar vlak langs de grond vliegen. Het leek hem allemaal geen moeite te kosten. De danseres eindigede op zijn rechterarm. Schrijlings zat ze met een kaarsrecht lichaam over zijn arm; alsof ze op de fiets zat, maar dan met haar lichaam als een plank en haar armen strak naar beneden.

Een vrouw die schrijlings over je mannenarm zit en haar lichaam stijf recht houdt…Als man wordt ik daar onrustig van. Echt onrustig. Dat is een speciaal vrouwenplekje dat contact maakt met je arm…dat denk ik dan. Ik ga ervan uit dat veel mannen op mij lijken. Dat ze hetzelfde leuk vinden aan een vrouw, als ik. Hoe doet zo’n balletdanser dat? Hoe gaat hij met dit soort gevoelens om? Ik weet het niet, maar wat ben ik er nieuwsgierig naar! Zou die ballerina een kussentje op die plaats hebben? Kan haast niet, want je kan je haast niet voorstellen dat je soepel kunt bewegen met zo’n prop tussen je benen. En soepel bewegen dat deed ze. Veel dansers vallen niet op vrouwen, dat weet ik wel, maar een aantal toch wel…

Een zelfde probleem heb ik met acteurs en actrices. Soms moeten ze de liefde wel heel niet verhullend verbeelden. Hoe doen ze dat? Dan zie ik blote billen van een acteur en de gespreide benen van de actrice. Zo liggen ze op elkaar; heel natuurlijk, zal ik maar zeggen. Hoe zit dat precies…Hoe gaat dat. Ik wordt daar echt zenuwachtig van. In je blote billen op het doek; ik denk: Dat hoort erbij als je acteur bent. Maar zo liggen, op je vrouwelijke collega… En nog bewegingen maken om het echt te laten lijken…Lijken?

Ik zal maar niet gaan uitleggen waarom ik er helemaal niets voor voelde om gynaecoloog te worden!

Om nog even op dat ballet terug te komen…Ik vond het toch fantastisch om te zien. Stiekum loop ik er aan te denken om kaartjes te kopen voor een mooie balletvoorstelling met de hele familie Van Opstal!

Ballet

Ik heb helemaal niets met ballet. Uit mezelf zou ik er nooit naar toegaan. Vandaag stond er in de Volkskrant een advertentie voor het Nationaal Danstheater. Dat bekijk ik natuurlijk wel. Mooie mannen en vrouwen. Jong en soepel. Van alle danseressen en dansers een plaatje met naam en land van herkomst. Heel weinig nationaal, dat valt als eerste op. Helemaal geen Nederlanders in de troupe? Ja toch…de hele familie Van Opstal; Twee zussen en een broer(denk ik). Toch even gekeken of er wat op youtube te vinden is. Een samenvatting van de balletten van broer Van Opstal dwingen toch respect af. Niet echt zichtbaar, geen grote spierballen, maar hij moet zo sterk als een os zijn. Hij goochelt met een vrouw. Laat haar rondvliegen. Geen rust voor zijn armen; hij houdt zijn vrouwelijke collega zeker 5 minuten in de lucht. Hoogtepunt als de vrouw op zijn rechterarm zit en hij haar rok laat bollen alsof ze zwanger is. Wat een spierballen!

Maar toch, één van mijn eerste theater ervaringen was ballet. Het Scapinoballet deed toen nog voorstellingen voor scholen. Ouder dan zeven kan ik niet geweest zijn toen ik in een Amsterdams theater werd neergepoot temidden van mijn klasgenootjes. Langzaam ging het zaallicht uit en werd het podium verlicht. Scapino, met steek op zijn hoofd, kwam op en vanaf dat moment raakte ik betoverd over wat er daar op het toneel gebeurde. Het maakte een hele diepe indruk op me. Ik werd zelfs een beetje verliefd op het meisje dat gevangen werd gehouden in het paleis van de Pasja. Zo mooi vond ik het!

We kregen een programma mee van de voorstelling. Daarin stonden wat foto’s. Ik heb die foto’s gekoesterd. Het danseresje dat het gevangen genomen meisje danste. Ze keek zo bang samen met haar vriendinnen. Ik droomde daar volledig op weg. Al mijn kinderlijke ridderlijkheid kwam boven. Mijn moeder bracht me trouwens nogal in verwarring. Ze vertelde dat Scapino, Hans Snoek was, een vrouw. Ik wist toch zeker dat Scapino een man was. Dat heeft me nog lang bezig gehouden.

Later had ik een vriendje wiens moeder violiste was bij het Amsterdamse balletorkest. We mochten een keer met haar mee naar een middagvoorstelling. In de Stadsschouwburg gingen we mee naar de artiestenkantine. We liepen we over het podium achter het gesloten gordijn. Onze cola dronken we tussen de ballerina’s die van zo dichtbij wel erg opgeschilderd waren.

Tijdens de voorstelling knapte ik af op de mannelijke dansers. De betovering was er niet, want er werd geen verhaal gedanst; niet iets dat je volgen kon. Dus raakte ik al snel afgeleid door de mannelijke dansers. Een strakke maillot en een heel dik kruis. Dat viel me toen op. Ik vroeg me af waar dat goed voor was. Omdat die dansers ook nog eens gingen springen (in die strakke maillot met dat dikke kruis) wist ik ook niet meer goed waar ik kijken moest. De danseressen vond ik nog wel leuk om te zien. Maar die mannen…. Ik vond het allemaal behoorlijk gênant. Maatschappelijk relevant ballet was toen in als gevolg van aktie tomaat. Na de pauze hadden we ineens te maken met schreeuwende en krijsende ballerinas en jongens met een dik kruis. Het ging duidelijk over oorlog en ellende en dat daar een eind aan moest komen.

Sindsdien voor mij geen ballet meer. Maar nu ik naar youtube heb gekeken. Naar broer en zussen Van Opstal…wordt het dan niet eens tijd om ballet een nieuwe kans te geven?

Monsanto

Vandaag in de krant het nieuws dat het niet zo goed gaat met het zaadbedrijf Monsanto en dat er daardoor massaontslag dreigt. In het artikeltje, dat meer vragen oproept dan beantwoord, staat een zin die ik graag wil delen. Het artikeltje haalt een onderzoek aan van ABN-AMRO. Volgens deze analyse zou de verkoop van agrarische producten op soja na, op hun laagste punt zitten (de verkoop kan dus vanaf nu alleen nog maar stijgen). Volgens Jarl van der Ploeg zou in het rapport staan dat de verkoop van agrarische producten op hun laagste punt zitten door de ‘…groeiende ‘onzekerheden omtrent weersverwachtingen’.’ Tsja… Dat is wel nieuws, lijkt me. De onzekerheid van de weersverwachtingen groeit…Had ik nog nooit van gehoord. Al helemaal nooit gehoord van het feit dat die onzekerheid invloed zou kunnen hebben op de verkoop van agrarische producten. Je zou toch denken dat na regen zonneschijn komt. Als de boer niet kan zaaien met regen…dan doet hij dat toch bij zonneschijn? Dat heeft toch geen invloed op de verkoopcijfers?

Helemaal een beetje vreemd artikel. Monsanto kwam inderdaad het afgelopen jaar negatief in het nieuws. Ook waarschijnlijk vanwege de verkoop van roundup. Het meest belangrijke feit waardoor ze negatief in het nieuws kwamen is dat ze de afspraken over zaadveredeling aan hun laars lappen en daarmee kleine zaadveredelingsbedrijven aan de rand van de afgrond brengen. Dat heeft weer enorme gevolgen voor de biodiversiteit.

In diverse uitzendingen, een paar maanden geleden, werd uit de doeken gedaan wat de manier van werken was van de zaadveredelingsbedrijven tot nog toe en wat Monsanto doet om deze methodiek overhoop te halen en wat dit voor gevolgen heeft. Het was altijd zo dat zaadveredeling gebaseerd was op kennisdeling. Eigenaar van het eindproduct van het veredelingsproces is de betreffende zaadteler, maar een ieder staat het vrij om dit eindproduct te gaan gebruiken voor verdere veredeling. In de zaadveredeling is het eindproduct nooit het definitieve eindproduct. Monsanto is van mening dat het eindproduct van veredeling wel het definitieve eindproduct is. Door patentering zorgen ze ervoor dat niemand die betreffende eigenschap mag gebruiken voor verdere veredeling. Het was nog even spannend of het europese patentenbureau natuurlijke eigenschappen wilde patenteren. Dat bleek juridisch niet tegen te houden. Dat betekent de dood in de pot want elke veredelde eigenschap blijft een eigenschap van de plant. Het voorbeeld werd gegeven van broccoli met een lange steel zodat hij machinaal oogstbaar is. Daar zit nu een patent op. Nu mogen zaadveredelaars dus niets meer doen met broccoli met een lange steel.

Kleine duurzame zaadveredelaars zoals bijvoorbeeld De Bolster, hebben daar verschrikkelijke last van. Ik steun ook van harte hun anti- patenterings acties tegen Monsanto.

Nee ik wil niet dat er zesentwintig honderd mensen hun baan verliezen. Dat wil ik niet, maar Monsato wil ik ook niet. Moeilijk!

Ik hoop dat journalist Jarl van der Ploeg nog gaat uitleggen wat de onzekerheden met betrekking tot de weersverwachtingen voor invloed hebben op de verkoop van agrarische producten.

Ouderenpartijen

Socialisten slaan vooral elkaar voor de kop. Dat zeiden we toen ik me nog heel erg links voelde. De wereldrevolutie lag nog onder handbereik. En het was waar, van die socialisten die altijd ruzie hadden. Ik ben naar congressen geweest voor Zuid Amerika. In die periode leed dat continent nog onder ijzeren vuisten van diverse dictators. Sprekers waren er van diverse socialistische stromingen. Iedereen werd uitgefloten behalve onze eigen partij. Dat vond ik toen heel gewoon en mijn politieke vrienden ook.

Een vriend van me was lid van de ANJV. De jeugdbond van de communistische partij, en ik liep mee. Zo was ik in die dagen. Mijn vriend is inmiddels overleden en ik ben al heel lang lid van de PvdA. Hij heeft het niet meer hoeven meemaken dat ik een revisionist werd.

Zijn de socialisten milder geworden? Het lijkt er een beetje op.

Nieuwe groepen maken zich tegenwoordig belachelijk. Of ‘nieuwe’..? Nee, oude, of…ouderen. Je zou het niet verwachten maar ouderenpartijen gaan rollebollend over straat. Enkele jaren geleden was er het debacle met de ouderenpartij. Die partij was zomaar met een aantal zetels in de kamer gekomen. Zoals verwacht ging het eerste half jaar best aardig, maar toen begon het gerommel. De ene grijsaard viel over de andere. Er werd de macht gegrepen; er vonden paleisrevoluties plaats; leden scheidden zich af. Grijsaards met rode konen en ogen vol verwijt op de Nederlandse televisie. Je zou denken, dat was het dan met de oudere partijen; wie wil daar nog op stemmen…

Dat werd enkele jaren later duidelijk: Henk Krol en zijn 50+ partij. Leuzen als ‘Blijf van mijn poen af’ deden het erg goed en ook Henk Krol kwam met een aantal gelijkgestemden in de kamer. Geen gekrakeel onderling, dat moet ik zeggen; voor gekrakeel zorgde Henk zelf wel. Henk bleek een afwijkende interpretatie te hebben over het woordje ‘mijn’ in: ‘Blijf van mijn poen af’. Zijn poen bleek ook het pensioengeld te bevatten dat eigenlijk toekwam aan zijn medewerkers bij de Gay-krant. Om zijn krant overeind te houden had hij geen pensioen afgedragen terwijl hij er zelf, zo te zien, best warmpjes bijzat. Ouderenpartijen, zelfs nu ik zelf tot de doelgroep behoor, moet ik er nog weinig van hebben.

Vandaag lees ik dat ‘mevrouw Poetin’ van zich afbijt… Mevrouw Poetin heet in werkelijkheid Liane de Haan en ze is directeur van de ouderenbond ANBO. In de Volkskrant van vandaag staat er een heel artikel over. Dat zijn artikelen waar je schuin doorheen kan; eigenlijk weet je al lang wat er staat. Steekwoorden komen voorbij als: ‘Stalinistisch’, Mevrouw Poetin, doelbewuste hetze…etc. Wat wel opvalt zijn de vele verwijzingen naar Rusland en het socialisme. De ouderen hebben het slaan op elkaars hersenpan dan ook van de socialisten afgekeken!

Je zou denken dat ouderen milder worden en dat ze eerder bereid zijn tot een compromis… Ik las in ‘Ik kom terug’ van Adriaan van Dis dat als je ouder wordt, je langzaam inkookt tot een bouillonblokje van jezelf. Niet toleranter en milder, maar starder en meer overtuigd van eigen gelijk. Dat zie je in die ouderenpartijen dus ook terug.

Rembrandt in het Louvre

Afgelopen weekend was ik in Parijs. Wat is Parijs als je niet het Louvre hebt bezocht? Ik wist dat er een omvangrijke collectie Nederlandse meesters was, maar op de één of andere manier had ik die collectie nog nooit gezien. De roering rond ‘Maerten en Oopjen’ hadden me extra benieuwd gemaakt. In het Parijse Louvre moesten ze wel heel erg begaan zijn met ‘onze’ Rembrandt. Frankrijk wilde koste wat koste voorkomen dat de schilderijen alleen naar het Rijksmuseum gingen…

batsheba

Het Louvre is zo immens groot. Ik wist het wel, maar als je eenmaal onder die piramide staat, dan besef je dat pas weer. Op de plattegrondjes één Hollandse meester: De Kantwerkster van Vermeer. Eigenlijk het enige aanknopingspunt dat je voor deze meesterwerken naar een uithoek in het museum moet. Dat had ik er graag voor over. De Richelieu kant. Alle roltrappen op. In de nok van het museum. Naarmate ik hoger kwam, des te stiller werd het…

Maar ben je dan op die derde verdieping aangekomen en loop je de eerste zaal in…dan valt je mond open… de eregalerij: Daar hangen ze! Met alle egards die ze verdienen! Prachtig uiitgelicht…. Maar niet heus! Nee hoor. Zo zit het helemaal niet. Om bij de Nederlandse meesterwerken uit de zeventiende eeuw te komen, moet je een zaal of tien door. In twee, en soms drie, rijen boven elkaar hangen de schilderijen. Vaak zo slecht uitgelicht dat je door de schittering van lak en verf het schilderij nauwelijks kan zien. Ook de Rembrandts hangen in een klein zaaltje. Kris kras door en boven elkaar. Een stuk of vijftien, schat ik zo, waaronder het bad van Batsheba; één van de mooiste schilderijen uit de kunstgeschiedenis. Zelden zag ik een geschilderde vrouw zo vrouw zijn of zag ik zoveel innerlijke strijd op een gezicht. Er stond wel op het bijschrift dat het om een belangrijk schilderij ging, heus wel…maar dat kon je zeker niet afleiden aan hoe en waar het opgehangen was.

Gelukkig kon ik op een bankje voor haar plaatsnemen en heb ik een tijd kunnen kijken. Ongestoord, want vrijwel niemand komt er. Ja, vier gapende verdwaalde japanse toeristen die het wel zo’n beetje gehad hadden met dat Louvre. Ongeïnteresseerd schuifelden ze voorbij…alweer schilderijen…gaap, gaap!

Ik vroeg me af hoe ze in dit zaaltje plek gaan maken voor ‘Maerten en Oopjen’. Toch geen kleine schilderijen…

Nee, ik ben het eens met Jan Six in de Volkskrant van afgelopen zaterdag; die deal tussen Nederland en Frankrijk is echt helemaal niets. Het spijt me, want ik wou dat het anders was. Volgens mij zit het Louvre absoluut niet te wachten op nog meer Rembrandts.

Poetin

Het probleem met president Poetin is, dat hij de regels van het spel kent en er naar goeddunken gebruik van maakt. Op het juiste moment weet hij zijn tegenstanders om te oren te slaan. Soms negeert hij die regels van het spel en dan laat hij de ander in verwarring achter. Van die verwarring maakt hij gebruik om zijn slag te slaan en daarmee de gemeenschap voor een voldongen feit te stellen. Poetin is niet iemand die je moet onderschatten.

In Parijs loeien de sirenes altijd. Dat bracht mij niet op het idee dat er een belangrijke gast in Parijs was. Dus wel. Poetin is in Parijs. Hollande en Poetin zijn het fundamenteel oneens over de oplossing, en de buitenlandse bijdrage daartoe in Syrië. Het rampenland Syrië. Wie er zo’n puinhoop van heeft gemaakt, is al een bron van grote verschillen van inzicht. De hele situatie maakt het echt niet mogelijk om de juiste oorzaak van de ellende, de juiste analyse van de huidige situatie en de oplossing naar een beter Syrië te vinden.

Amerika heeft al moeten ondervinden dat haar analyses en oplossingen niet klopte. Volgens Amerika zouden er in Syrië drie machten van betekenis zijn: het regime van Assad, IS en een democratische derde factie. Alles wijst uit dat die derde partij echt niet bestaat. Amerika heeft miljoenen uitgegeven aan ondersteuning van deze groep, maar voor niets. De groep is veel te klein om een macht van betekenis te kunnen zijn. Politiek broddelwerk lijkt me. IS wordt geïdentificeerd als de grootste dreiging. IS gedraagt zich anders als andere machtsfactoren. Onderhandelen bijvoorbeeld komt niet voor in hun vocabulaire; ze lijken overtuigd van hun gelijk en zoeken geen compromissen. Dat maakt ze tot een gevaarlijke tegenstander want er valt niet mee te praten. Kies je voor een partij in het conflict, dan kan de keus niet IS zijn. Assad wordt het dan logischerwijs.

Poetin heeft onvoorwaardelijk gekozen voor Assad. Sterker nog, Assad heeft, als legitieme regering, Rusland om hulp verzocht in haar strijd tegen het terrorisme. Rusland is op dat verzoek ingegaan. Daarmee heeft Rusland voldaan aan alle regels die daarvoor bestaan. Amerika daarentegen bombardeert zonder mandaat een ander soeverein land…

Maar Rusland neemt zomaar land in van Oekraine… Andere kwestie zou ik zeggen, maar ook daar is veel te zeggen over de legitimiteit. Ik denk dat Rusland zelfs weinig keus had.

Natuurlijk is Poetin uit op uitbreiding van haar macht. Maar…zijn europa en amerika dat niet ook? Willen de Oekrainers zo graag bij europa horen? Een groot deel in ieder geval niet; ze zijn er zo erg op tegen dat ze er de wapens voor willen oppakken. Dat ze willen vechten tegen de voorstanders van europa.

Horeca

Ben je op vakantie in het buitenland, dan neem je natuurlijk geen gesmeerde bammetjes mee, maar zoek je je versterking tussen de middag in de horeca. Daarom dat mij de nieuwe trends vooral in het buitenland opvallen. Een jaar geleden in Antwerpen, zag ik het al, maar hier in Parijs wordt het beeld bevestigd. Trendy nieuwe horecagelegenheden, behoren de jonge rijke hoogopgeleide vrouw toe en niet meer de man. Het buitendedeurse mannelijke twaalfuurtje wordt verdrongen door een typisch vrouwelijke equivalent.

Heel lang geleden ging ik op een doordeweekse dag met mijn vader op pad. Dat gebeurde niet vaak. Daarom misschien dat ik er zo’n fijne herinnering aan had. Toen we honger kregen gingen we een broodje eten. Bij Van Dobben in de reguliersdwarsstraat. Die zaak zit er nog steeds, en hun concept is ongewijzigd. Een lange bar tegen de glazen uitstalkast met vleeswaren. Een paar tafeltjes waar je alleen of hoogstens met z’n tweeën kunt zitten. Het broodje halfom is befaamd, maar alles is mogelijk qua vleeswaren. Ja natuurlijk, ook het broodje kroket! De ‘echte’ Van Dobben kroket. Het broodje halfom dus…wat krijg je dan: Een wit broodje met heel veel gekookte gelardeerde lever en heel veel pekelvlees. Ten opzichte van het vlees is het broodje absoluut in de minderheid. En daarbij bestelt men doorgaans een glas melk. Dat is een broodje eten bij van Dobben. Zwijgend eten de mannen hun vleeswaren. Het broodje erom zorgt ervoor dat je die vleeswaren niet met de hand hoeft te eten. Met het glas melk spoel je de zooi door. Je doet er als man het zwijgen toe…je geniet!

Hoe anders gaat het toe in de nieuwe lunchcafe’s. Voor de mensen die alleen komen zijn er wat tafeltjes tegen het raam gezet zodat je je salades kunt nuttigen terwijl je naar buiten kijkt. Maar binnen staan grote tafels waarin mensen die elkaar compleet niet kennen, gesprekken kunnen aangaan onder de lunch. Salades spelen de hoofdrol, maar broodjes kun je er ook krijgen. Met een dun plakje vlees erop aangevuld met roomkaas, rucola en vruchten. Melk…nee geen melk. Wel water. Koud met bubbels en zonder bubbels of heet. Honderd soorten thee. Goed, ook koffie kan je krijgen. Gezond en communicatief. De horeca van de toekomst behoort de vrouw!

Marianne

Gisteren ging ik met de Thalys naar Parijs. Een lange rit, maar veel korter dan de treinreis die ik vijfentwintig jaar geleden met de trein maakte. In Bruxelle (niet Brussel dus,) stapten er twee dames in met een dochter. Franstalig. De dochter schatte ik een jaar of dertien, veertien. Ze was nog duidelijk meisje hoewel de eerste tekenen van wat ze lichamelijk worden ging in de lucht hingen. Twee strengen haar ter weerszijden van haar gezicht waren achter op haar hoofd samengebonden en hielden een bos krullerig lang haar uit haar gezicht en in bedwang. Een engelengezichtje met een mopsneusje. Dat mopsneusje zocht ik tevergeefs bij een van de begeleidende vrouwen omdat ik daarmee de moeder dacht te kunnen identificeren. Ik weet graag hoe de dingen zitten.

Zodra de trein zich op station Brussel (sorry, Bruxelles) weer in beweging zette, trok het meisje haar tas naar zich toe en haalde ze schoolboeken te voorschijn. Ze begon geconcentreerd haar huiswerk te maken. Denkrimpeltjes boven haar neus. Achtereind van haar ballpoint nadenkend bewegend tussen haar lippen. Beetje geïrriteerd kijkend toen een van de haar begeleidende vrouwen iets tegen haar zei. Huiswerk ging duidelijk voor alles. En toen kwam bij mij de gedachte op dat sommige kinderen toch alles in het leven hebben: Intelligentie en vlijt. Een knap gezicht en liefhebbende ouders. En terwijl ik zo zat te mijmeren, pakte ze nuffig een pakje zakdoekjes en peuterde er een zakdoekje uit. En toen begon ze te snuiten. En te snuiten. En te snuiten. Waar kwam al dat snot vandaan. Alsof ze de inhoud van haar hersenpan door dat mopsneusje perste. Er leek geen eind aan te komen.

Achteraf beschouwd was ik zelf ook zo’n hardwerkende leerling. Alleen verschilden de momenten waarop ik mijn werkprestaties leverde met het meisje. Bij mij was de les zelf het piekmoment en niet het huiswerk. Huiswerk was mij vreemd. Dan had ik belangrijker dingen te doen zoals stripboeken lezen, plaatjes draaien of dromen over een ander leven. Tijdens de les hield ik me in eerste instantie bezig met wiskundige problemen; berekeningen maken over wanneer ik de beurt kreeg. Daarbij kwam veel kansberekening kijken. Vervolgens de bepaling wat ik wat moest doen gegeven het moment dat ik de beurt kreeg. Dat onderdeel moest ik dan ook nog vlekkeloos voor het voetlicht zien te krijgen. Kijk eens, dat was keihard werken! Zo ben ik mijn middelbare schooltijd toch redelijk glad doorgekomen.

In de klas had ik ook wel medeleerlingen die een andere strategie hadden dan ik. Meer van het eerder beschreven soort. Marianne was zo’n meisje in mijn klas. Zo’n knap gezichtje maar zo ongenaakbaar en onbenaderbaar. Volgens mij vond zij mij stom. Zoals ze alle jongens stom vond. En ik liet het zo.

Grenscontroles

Ik schrijf deze column vanuit Parijs. Vandaag zijn we met de Thalys naar hier gegaan. Toch best een lange reis. Bij de Thalys denk je aan zoeven. Met hoge snelheid in no time naar Parijs. Maar dat valt wel een beetje tegen. In Nederland en Belgie is de snelheid vrij beperkt en maar soms vrij hoog. Bovendien stopt hij op diverse plekken: Schiphol, Rotterdam, Antwerpen en Brussel. En dan kan de Thalys pas echt snelheid maken want van Brussel rijdt hij in een ruk naar Parijs. Maar dat stuk is niet zo heel kort dus al met al ben je toch de hele ochtend aan het reizen. Maar mij hoor je niet klagen, want we zijn aangekomen en zitten in een absoluut Parijsig mini-appartementje. De verf valt van de muren en zou het appartement naar Nederland verplaatst zijn, dan werd het ogenblikkelijk vanwege brandgevaar gesloten.

Maar de reis had nog iets bijzonders. Laat ik eerst een half jaar terug gaan. Toen gingen we ook naar Parijs. Vliegen. Een van ons had zijn paspoort vergeten. We dachten dat dat problemen op zou leveren. Veiligheid en zo. Maar nee, we reisden in Schengen landen en dan is een paspoort niet nodig. Vandaag dus met de trein. Stuk minder gevaarlijk zou je denken dan vliegen. Maar de politie kwam vier man sterk de coupe binnen. Ik ben echt nog nooit zo grondig gecontroleerd. Eerst werd het paspoort van alle kanten bestudeerd (zou het erg zijn dat er een visum voor Iran in zat..?). Daarna werd ik een poos vergeleken met de foto in mijn paspoort. Kennelijk is er in een half jaar veel gebeurd!

Vluchtelingen en toegenomen angst voor terrorisme…dat is er gebeurd. En…voor veel mensen hangen deze zaken samen. Veel vluchtelingen die op dit moment Europa binnenkomen zijn moslims. Bijna zonder uitzondering zijn terroristen moslims…zie daar het verband. Nee, natuurlijk zijn niet alle vluchtelingen terroristen. Ik denk dat er weinig vluchtelingen terroristen zijn, eigenlijk geen. Maar het beeld is er toch. Dat maakt het allemaal niet makkelijk.

Angst voor verandering speelt een grote rol. Als er zoveel vluchtelingen binnenkomen in een land, dan moet dat gevolgen hebben voor de hele maatschappij. De Wereld verandert voortdurend en de verandering kan je niet tegenhouden. Soms verandert een maatschappij in een richting die je angst inboezemt. Als er heel veel mensen binnenkomen in een land met een heel andere cultuur en een heel andere traditie, dan verandert de cultuur een beetje richting die nieuwe binnenkomers en ook de tradities schuiven ietsje naar de nieuwkomers. Daar kan je onzeker van worden en van schrikken. Ik schrik er soms zelf net zo goed van. Je vraagt je af, willen we dit wel. Maar we hebben geen keus. Zelfs een hek om Nederland of Europa zal niet helpen. We zullen het moeten doen met wat er op ons afkomt en we gaan de richting uit die ons wordt gewezen.

Politie met kogelvrije vesten controleren je paspoort in de Thalys. Ze willen vluchtelingenstromen onder controle krijgen en terrorisme voorkomen… Ik begrijp het wel, maar of het lukt…